Gołębia Rada coraz mniej lęka się inflacji i ścina stopy procentowe

Zgodnie z przewidywaniami ekonomistów i rynku Rada Polityki Pieniężnej obniżyła w środę stopy po raz pierwszy od półtora roku. Smaczkiem jest fakt, że znów obniżka stóp procentowych przez RPP zbiega się w czasie z wyborami w Polsce.

Obniżka stóp w środę o 50 punktów bazowych, w tym stopy referencyjnej do 5,25 proc., była niemal jednomyślnie spodziewana przez ekonomistów ankietowanych przez „Parkiet”.

Wiosenna przemiana RPP

Jeszcze w marcu prezes NBP, a w ślad za nim większość członków RPP nie widzieli przestrzeni do obniżek stóp.

– Stabilizacja stóp procentowych jest obecnie absolutnie konieczna, aby obniżyć inflację do celu inflacyjnego NBP 2,5 proc. +/– 1 pkt proc. (…) Obecny wzrost inflacji, przy wciąż wysokiej – choć obniżającej się – dynamice płac, przy podwyższonej inflacji bazowej, przy postępującym ożywieniu gospodarczym i luźnej polityce fiskalnej, nie dają jakichkolwiek podstaw do obniżania stóp procentowych – przekonywał Adam Glapiński podczas marcowej konferencji prasowej. Brak przestrzeni do obniżek podkreślał jeszcze pod koniec marca podczas Forum Bankowego, tydzień przed kwietniowym posiedzeniem RPP.

Na początku kwietnia wszystko się zmieniło o 180 stopni. Mimo że RPP nie obniżyła wówczas stóp procentowych, to komunikat po posiedzeniu złagodzono, a dzień później podczas konferencji prasowej prezes Glapiński mianował się „gołębiem na czele gołębi”. – Inflacja pozostaje podwyższona, ale jest istotnie niższa, niż oczekiwaliśmy – podkreślał Glapiński. – Jednocześnie bardzo obniżyła się inflacja bazowa, a do tego mamy spowolnienie dynamiki wynagrodzeń, słabsze dane o koniunkturze i niższe ceny ropy naftowej na świecie. To przesuwa w dół prognozowaną ścieżkę inflacji. Biorąc pod uwagę te dane, można oceniać, że w najbliższym czasie może pojawić się przestrzeń do obniżenia stóp procentowych – kontynuował, dodając, że „następne dane muszą dać potwierdzenie, że te trendy trwają”.

Trendy trwają

Już wiemy, że te trendy trwają. Inflacja w kwietniu spadła do 4,2 proc. z 4,9 proc. w pierwszym kwartale. Wciąż jest ponad celem inflacyjnym (2,5 proc. +/– 1 pkt proc.), ale jeszcze w marcu NBP prognozował, że w całym pierwszym półroczu roczna dynamika cen nie spadnie poniżej 5 proc. W kierunku niższej inflacji oddziałuje m.in. najtańsza od czterech lat ropa Brent. Do tego inflacja bazowa (tj. bez cen żywności i energii, w tym paliw) jest najniższa od blisko czterech lat (3,6 proc. r./r. w lutym i marcu), a w kwietniu, według prognoz, mogła spaść do 3,4–3,5 proc.

Inflacja jest też, co ważne, w raczej niezagrożonym trendzie spadkowym. Od lipca, gdy wygaśnie efekt częściowego odmrożenia cen nośników energii z lipca 2024 r. (przez 12 miesięcy dodawał i wciąż jeszcze dodaje ponad 1 pkt proc. do wskaźnika inflacji), roczna dynamika cen powinna opaść poniżej 3,5 proc., czyli już do pasma odchyleń wokół celu inflacyjnego NBP. W kwietniu RPP dostrzegła też, że spada ryzyko odbicia inflacji w czwartym kwartale, związane z całkowitym odmrożeniem cen prądu dla gospodarstw domowych. Nowe taryfy będą zbliżone do obecnej zamrożonej ceny lub rząd – tak się wydaje, biorąc pod uwagę wypowiedzi jego przedstawicieli – przedłuży działania osłonowe.

Po latach 2022–2024, gdy wzrost płac w gospodarce w zasadzie nie spadał poniżej 10 proc. rok do roku, teraz sporo spowolnił, w lutym i marcu dynamika wynagrodzeń w sektorze przedsiębiorstw wyniosła poniżej 8 proc. r./r. Do tego dane z budownictwa, przemysłu i handlu raczej rozczarowywały w pierwszym kwartale, czego efektem był – prawdopodobnie – niższy od oczekiwań wzrost gospodarczy. NBP oczekiwał w marcowej projekcji wzrostu o 3,5 proc., tymczasem obecnie średnie prognozy ekonomistów oscylują wokół 3,1 proc.

– To była długo wyczekiwana decyzja. Przed środową obniżką realna stopa procentowa ex ante była najwyższa od początku 2015 r. i wynosiła 2,4 proc. – zauważyli ekonomiści ING Banku Śląskiego.

Złoty bez reakcji

Jako że środowa decyzja RPP była spodziewana, nie zachwiała złotym. – Złoty stracił na wartości na początku kwietnia w momencie zmiany narracji ze strony Narodowego Banku Polskiego. Środowa decyzja była wyraźnie komunikowana przez wielu członków Rady – komentuje Michał Stajniak, CFA, wicedyrektor działu analiz XTB. Zaznacza przy tym, że postawa złotego będzie zależeć od zapowiedzi prezesa Glapińskiego w trakcie czwartkowej konferencji. – Jeśli zapowie cały regularny cykl obniżek, złoty może znaleźć się pod presją. Jeśli jednak zachowa neutralny stosunek, najprawdopodobniej złoty pozostanie stabilny – przewiduje.

Co dalej ze stopami?

Komunikat po posiedzeniu sygnalizuje, że gołębia metamorfoza Rady Polityki Pieniężnej trwa. Jest jeszcze bardziej „wygładzony” niż przed miesiącem, zniknął z niego m.in. fragment o tym, że „w najbliższych miesiącach inflacja utrzyma się powyżej celu inflacyjnego”. Prognozy sugerują, że od lipca inflacja spadnie poniżej 3,5 proc.

Analitycy raczej nie mają wątpliwości, że majowa obniżka nie była jedyną w tym roku. Ankietowani przez „Parkiet” w kwietniu eksperci oczekiwali średnio, że 2025 r. zakończymy ze stopą referencyjną na poziomie 4,75 proc. Otwarte pozostaje pytanie, czy RPP, jeśli rzeczywiście będzie dalej obniżała stopy, będzie to robiła w cyklu czy raczej już teraz „dostosuje” ich poziom. Ten drugi scenariusz przewidują ekonomiści Pekao. „W czerwcu zobaczymy cięcie o kolejnych 50 pkt baz. A potem RPP przechodzi w tryb wait-and-see” – uważają.