W latach 70. XX wieku Stany Zjednoczone i inne kraje OECD utworzyły strategiczne zapasy ropy naftowej, mające na celu złagodzenie skutków przerw w dostawach. W marcu 2026 roku Stany Zjednoczone, wraz z innymi członkami Międzynarodowej Agencji Energetycznej, zgodziły się na skoordynowane awaryjne uwolnienie strategicznych zapasów ropy naftowej po faktycznym zamknięciu Cieśniny Ormuz.

Międzynarodowa Agencja Energetyczna (International Energy Agency – IEA) ocenia, że w grudniu 2025 roku największe strategiczne zapasy ropy naftowej posiadały Chiny, które w 2025 roku znacząco je zwiększyły, Stany Zjednoczone oraz Japonia. Inne znaczące strategiczne zapasy posiadały kraje OECD z Europy, Bliskiego Wschodu i Azji.

Chińskie rezerwy ropy można tylko szacować

IEA szacuje, że Chiny dodały średnio 1,1 miliona baryłek ropy naftowej dziennie do strategicznych zapasów ropy w 2025 roku, a w grudniu osiągnęły one poziom prawie 1,4 miliarda baryłek. Przed konfliktem z Iranem wstępne dane rządowe wskazują, że Chiny kontynuowały gromadzenie zapasów w 2026 roku.

Chiny nie publikują danych o swoich zapasach ropy, dlatego Agencja oszacowała je na podstawie danych dotyczących importu, eksportu, rafinacji i zapasów ropy pochodzących ze źródeł zewnętrznych i oficjalnych. Wzięła pod uwagę zarówno zapasy rządowe, jak i komercyjne Chin jako część strategicznych zapasów ropy, w oparciu o doniesienia, że chińskie przedsiębiorstwa naftowe (NOC) otrzymały od 2024 roku polecenie dodania ropy awaryjnej do zapasów komercyjnych, co w praktyce stanowi dodatkowe źródło zapasów strategicznych.

Zakładając, że zarówno komercyjne, jak i rządowe zapasy ropy naftowej w Chinach stanowią część strategicznych zapasów ropy, IEA szacuje, że zapasy rządowe w Chinach wynosiły średnio około 360 milionów baryłek w grudniu, co jest zbliżone do poziomu SPR w USA wynoszącego prawie 414 milionów baryłek w tym samym okresie. Zapasy komercyjne ropy naftowej w Chinach, obejmujące zapasy w rafineriach, wzrosły do szacowanego poziomu 1 miliarda baryłek w grudniu 2025 roku, w porównaniu z 411 milionami baryłek przechowywanych komercyjnie w Stanach Zjednoczonych.

Amerykańska Strategiczna Rezerwa Ropy Naftowej (SPR), utworzona w grudniu 1975 r., dysponuje całkowitą pojemnością magazynową wynoszącą 714 milionów baryłek ropy naftowej. W grudniu 2025 r. SPR posiadała 413 milionów baryłek. Zapasy SPR wzrosły do ponad 415 milionów baryłek w marcu, przed skoordynowanym uwolnieniem, i wynosiły około 409 milionów baryłek 10 kwietnia 2026 r.. Niezależnie od SPR komercyjne zapasy ropy naftowej w Stanach Zjednoczonych wynoszą ponad 400 milionów baryłek.

Chiny systematycznie ograniczają podatność na zagrożenia dostaw ropy

Globalne rynki energii stoją w obliczu ponownej zmienności, ponieważ napięcia geopolityczne zagrażają strategicznej Cieśninie Ormuz. Skłoniło to analityków Commerzbanku do zbadania gotowości Chin na potencjalne zakłócenia w dostawach. Największy na świecie importer energii wykazuje niezwykłą odporność dzięki zróżnicowanym strategiom i inwestycjom strategicznym. Commerzbank analizuje wielowarstwowe podejście Chin do bezpieczeństwa energetycznego w obliczu narastającej niepewności regionalnej.

Chiny importują około 70 proc. ropy naftowej szlakami morskimi, a Cieśnina Ormuz stanowi krytyczny punkt przeładunkowy dla dostaw z Bliskiego Wschodu. Najnowsze badania Commerzbanku podkreślają systematyczne podejście Chin do ograniczania tej podatności na zagrożenia. Kraj ten opracował zaawansowane ramy łączące rezerwy strategiczne, alternatywne szlaki i dywersyfikację dostawców. Ponadto Chiny utrzymują największy na świecie system rezerw awaryjnych ropy naftowej, zdolny do pokrycia 90-dniowego importu netto, zgodnie ze standardami Międzynarodowej Agencji Energii.

Ostatnie inwestycje infrastrukturalne znacząco wzmacniają pozycję Chin. W 2024 roku kraj ten zakończył rozbudowę swoich strategicznych rezerw ropy naftowej, zwiększając pojemność magazynową o 50 milionów baryłek. Jednocześnie sieci rurociągów z Rosji i Azji Środkowej stanowią kluczową alternatywę dla transportu morskiego drogą lądową. Rurociągi te dostarczają obecnie około 1,5 miliona baryłek dziennie, zmniejszając zależność od wrażliwych szlaków morskich.

Ekonomiści Commerzbanku prognozują różne scenariusze zakłóceń i ich potencjalny wpływ na gospodarkę Chin. Ich modele sugerują, że 30-dniowe zamknięcie Ormuzu zwiększyłoby koszty importu ropy naftowej do Chin o 15-20 proc., potencjalnie zmniejszając wzrost PKB o 0,3-0,5 pkt. proc.. Jednak mechanizmy reagowania Chin prawdopodobnie złagodziłyby poważniejsze konsekwencje. Analiza wskazuje trzy główne czynniki łagodzące:

·       Strategiczne wykorzystanie rezerw ropy naftowej: Natychmiastowe uwolnienie 1-2 milionów baryłek dziennie.

·       Dywersyfikacja dostawców: Zwiększony import z Rosji, Afryki i Ameryki Łacińskiej.

·       Zarządzanie popytem: Tymczasowe dostosowanie konsumpcji przemysłowej.

Zespół ds. energii Commerzbanku zauważa, że Chiny systematycznie zmniejszały swoją zależność od ropy naftowej na Bliskim Wschodzie z 52 proc. w 2020 r. do 44 proc. w 2024 r. Ta strategiczna zmiana odzwierciedla długoterminowe planowanie, a nie działania reaktywne. Ponadto chiński sektor rafineryjny zachowuje elastyczność w zakresie przetwarzania różnych gatunków ropy naftowej, umożliwiając szybką zmianę dostawcy w razie potrzeby.