ETF-y chętnie wybierane na kontach emerytalnych

Znajomość funduszy ETF wśród Polaków jest jak na razie dość niska. Ale wśród inwestorów giełdowych wygląda to zdecydowanie lepiej. ETF-y już teraz są bardzo często wybierane, zwłaszcza na rachunkach IKE i IKZE.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Kim jest statystyczny polski inwestor w fundusze ETF, charakteryzując jego cechy demograficzne i zawodowe.
• Jakie czynniki skłaniają Polaków do wyboru ETF-ów oraz jakie długoterminowe cele finansowe przez nie realizują.
• Jak inwestorzy oceniają swoją wiedzę o funduszach ETF oraz jakie są ich preferowane źródła informacji.
• Jakie jest finansowe zaangażowanie Polaków w ETF-y, uwzględniając średnie kwoty inwestycji oraz długoterminowe podejście.

Profil osób sięgających po ETF-y jest podobny do profilu osób, które inwestują w inne rozwiązania. Ich statystyczny posiadacz to mężczyzna (85 proc.). To przeważnie osoby w średnim wieku – mediana wieku wynosi 41 lat, podczas gdy osoby nieinwestujące w ETF-y są średnio o 4 lata starsze – wynika z badania „ETF w portfelu 2026”, przeprowadzonego przez stockbroker.pl.

Pod względem wykształcenia dominują osoby z wykształceniem wyższym (84 proc.). Co ciekawe, tylko 19 proc. z nich posiada wykształcenie ściśle ekonomiczne, co sugeruje, że prostota ETF-ów przyciąga specjalistów z innych branż. Inwestowanie w ETF to trend głównie wielkomiejski – 40 proc. badanych mieszka w miastach powyżej 500 tys. mieszkańców, a dominującym regionem jest województwo mazowieckie (28 proc.), za którym plasują się małopolskie (12 proc.) oraz śląskie, wielkopolskie i dolnośląskie (po 9 proc.).

Korzystają z nich osoby o stabilnej sytuacji zawodowej. 84 proc. posiada stałą pracę, a 27 proc. prowadzi własną działalność gospodarczą. Jedynie 5 proc. stanowią emeryci lub renciści, a 3 proc. to osoby żyjące z kapitału lub inwestowania.

– Wyniki badania potwierdzają: ETF-y to fundament portfela 85 proc. polskich inwestorów. Ostatnie 5 lat przyniosło demokratyzację rynku – dziś globalne instrumenty, od Nasdaq po surowce, są dostępne dla każdego. Ta zmiana mentalności i technologii zlikwidowała bariery wejścia, wymagając jedynie smartfona. Współczesny inwestor jest świadomy i zaangażowany, dlatego w OANDA TMS stawiamy na optymalizację kosztów oraz intuicyjne narzędzia. Wiemy, że technologia to tylko połowa sukcesu, więc aktywnie wspieramy klientów rzetelną wiedzą. Edukujemy, by każdy mógł świadomie realizować strategię w oparciu o najlepsze światowe standardy – wskazuje Marcin Niewiadomski, dyrektor zarządzający OANDA na Europę.

Polscy inwestorzy ETF wysoko oceniają swoją wiedzę o ETF-ach

Aż 76 proc. badanych uważa swój poziom wiedzy za zaawansowany (52 proc.) lub bardzo zaawansowany (24 proc.). Wiedza ta zdobywana jest w sposób aktywny – deklaruje to 52 proc. respondentów.

Głównym źródłem informacji o ETF-ach są blogi finansowe (83 proc.), YouTube (67 proc.) oraz wyszukiwarki ETF (65 proc.). Wśród blogów palmę pierwszeństwa dzierżą inwestomat.eu (70 proc.), marciniwuc.com (67 proc.), stockbroker.pl (48 proc.). W przypadku wyszukiwarek ETF bezkonkurencyjny jest portal atlasETF.pl, z którego korzysta 87 proc. badanych (wobec 53 proc. dla justETF.pl oraz 29 proc. dla analizy.pl).

Przekonania o ETF-ach są niemal wyłącznie pozytywne. 97 proc. inwestorów uważa, że warto w nie lokować środki (w tym 70 proc. zdecydowanie tak). Respondenci cenią je przede wszystkim za dywersyfikację (93 proc.), niski próg wejścia (87 proc.) oraz niskie koszty (81 proc.).

Największą trudność sprawia im wybór odpowiedniego funduszu (25 proc.) oraz rozliczenia podatkowe (19 proc.). Osoby nieinwestujące w ETF-y również deklarują, że problemem jest wybór odpowiedniego funduszu (32 proc.), ale blokuje je także szerzej rozumiany brak wiedzy o inwestowaniu w ETF-y (32 proc.) oraz wybór i obsługa rachunku maklerskiego (20 proc.).

– 70 proc. – to chyba najważniejsza z mojej perspektywy liczba w tegorocznej edycji badania. Taki właśnie odsetek badanych osób, które nie inwestują dziś w ETF-y uważa je za instrument, w który warto inwestować. To sygnał, że ETF-y wypracowały sobie silną, pozytywną markę, która jest już szeroko rozpoznawana. Są kojarzone z przejrzystością, elastycznością i niskimi kosztami, czyli z cechami, których przez lata brakowało w powszechnym, społecznym odbiorze instrumentów rynku kapitałowego. Rynek, który jeszcze niedawno uchodził za skomplikowany, drogi i dostępny głównie dla specjalistów, a czasem nawet postrzegany jako nieuczciwy, dzięki ETF-om zaczyna budzić bardziej racjonalne i pozytywne emocje. To fundament pod jego dalszy rozwój – mówi Sebastian Zadora, Dyrektor Wydziału Sprzedaży Instrumentów Finansowych w DM BOŚ.

Nie tylko ETF-y w portfelach

Inwestorzy ETF najczęściej nie ograniczają się jedynie do funduszy notowanych na giełdzie. Poza ETF-ami posiadają w portfelach detaliczne obligacje skarbowe (66 proc.), akcje z GPW (54 proc.), akcje zagraniczne (40 proc.) metale szlachetne (29 proc.), kryptowaluty (26 proc.) czy nieruchomości (21 proc.). Średni staż w inwestowaniu w ETF wynosi 3,04 lata, a dla 91 proc. ankietowanych ogranicza się on do maksymalnie 5 lat.

Dla większości (59 proc.) ETF-y nie były pierwszym krokiem na rynku kapitałowym. Przed ich zakupem najczęściej inwestowali w akcje na GPW (67 proc.), aktywnie zarządzane fundusze inwestycyjne (52 proc.) oraz obligacje skarbowe (44 proc.). Jednocześnie warto zauważyć, że odsetek osób, dla których ETF był pierwszym zetknięciem z inwestowaniem, jest naprawdę duży (42 proc.).

Głównymi motorami napędowymi do sięgnięcia po ETF były niskie koszty (81 proc.) oraz chęć dywersyfikacji portfela (78 proc.). Inwestujemy z myślą o dalekiej przyszłości – najczęściej wskazywanym celem jest emerytura (79 proc.), dywersyfikacja (78 proc.) oraz ochrona przed inflacją (69 proc.). Nieco mniej (35 proc.) liczy też na to, aby kiedyś żyć z dochodu pasywnego.

Inwestujący w ETF-y myślą dalekosiężnie

Dla celu emerytalnego mediana przyjmowanego horyzontu wynosi aż 25 lat, dla ochrony przed inflacją 23 lata, a dla dywersyfikacji 20 lat. Osoby inwestujące z myślą o dochodzie pasywnym w przyszłości też nastawiają się na bardzo długi horyzont (20 lat), co oznacza, że – biorąc pod uwagę przeciętny wiek i płeć inwestorów – liczą na niego niewiele przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego.

– Rosnące zainteresowanie świadomym zarządzaniem kapitałem to bardzo budujący sygnał dla całego rynku. Widać to choćby w rosnącej liczbie rachunków maklerskich w KDPW oraz coraz większej popularności kont IKE i IKZE. Istotną rolę w tym procesie odegrały fundusze ETF, które znacząco obniżyły próg wejścia dla nowych inwestorów. Jednocześnie badanie pokazuje, że dla wielu osób zarówno inwestujących w ETF-y, jak i dopiero rozważających ten krok, wyzwaniem pozostaje wybór odpowiedniego instrumentu. To ważna wskazówka dla rynku, aby inwestowanie stawało się jeszcze dostępniejsze i bardziej intuicyjne – zauważa Filip Kaczmarzyk, członek zarządu XTB.

Badanie pokazuje, że ETF-y są wykorzystywane przede wszystkim w podejściu pasywnym (51 proc.), przy czym aż 42 proc. osób łączy podejście pasywne z aktywnym. Do podejścia aktywnego ogranicza się jedynie 5 proc.

Inwestorzy uważają, że inwestowanie pasywne jest łatwiejsze (97 proc.), lepsze dla początkujących (91 proc.) i jest bezpieczniejszym rozwiązaniem (80 proc.). Inwestowanie aktywne jest natomiast postrzegane jako dające szansę na wyższe zyski (64 proc.), ale wymagające znacznie większej wiedzy (94 proc.) i zaangażowania (98 proc.). Co ciekawe, respondenci uważają, że dla doświadczonego inwestora w równym stopniu odpowiednie są podejście aktywne i pasywne (64 proc.).

Rośnie zaangażowanie w ETF-y, głównie przez konta emerytalne

Finansowa skala zaangażowania Polaków w ETF-y rośnie:

·       Zakupy: Mediana kwoty przeznaczonej na zakup ETF w ostatnich 12 miesiącach wyniosła 23 000 zł, co oznacza wzrost względem zeszłego roku (mediana 20 000 zł)

·       Sprzedaż: 69 proc. badanych nie sprzedało ani jednego funduszu w ostatnim roku, co potwierdza długoterminowe podejście. U tych, którzy sprzedawali, mediana wartości sprzedaży za poprzednie 12 miesięcy wyniosła 8 000 zł.

·       Udział w dochodach: Mediana dochodów netto przeznaczanych na ETF-y to 20 proc.

·       Wartość portfela: Przeciętny inwestor posiada w ETF-ach od 50 000 do 100 000 zł.

·       Relacja do zarobków: Dla 64 proc. inwestorów wartość portfela ETF jest niższa niż ich roczne zarobki netto. Zaledwie u 5 proc. ankietowanych przekracza ona pięciokrotność rocznej pensji.

·       Struktura majątku: Wartość inwestycji w ETF-y stanowi przeciętnie 30 proc. wszystkich inwestycji, co po raz kolejny dowodzi, że są one stosowane głównie w celu dywersyfikacji.

Inwestorzy wykazują się wysoką regularnością – 50 proc. dopłaca środki co miesiąc, a 24 proc. co kwartał. Kluczową rolę odgrywa optymalizacja podatkowa: aż 81 proc. korzysta z kont IKE i/lub IKZE, a 55 proc. z rachunków „zwykłych” (opodatkowanych) w polskich domach maklerskich. Co czwarty ankietowany korzysta też z rachunku u zagranicznego brokera (24 proc.).

Typowy portfel składa się przeciętnie z 4 funduszy ETF, czyli o 1 więcej niż przed rokiem. Poprzez te instrumenty inwestujemy głównie w akcje (97 proc.), ale niemała jest też rola obligacji (41 proc.) oraz towarów takich jak złoto czy srebro (24 proc.). Warto zauważyć rosnące zainteresowanie ekspozycją na kryptowaluty – w porównaniu z zeszłym rokiem zainteresowanie giełdowymi instrumentami na nie prawie się podwoiło (z 7 proc. do 13 proc.).

Aż 46 proc. badanych deklaruje, że aktywa o wysokiej zmienności (akcje, kryptowaluty) stanowią od 71 proc. do 100 proc. ich pasywnej części portfela.

Dla 36 proc. osób inwestowanie w ETF-y nie wiąże się obecnie z żadnymi trudnościami. Dla pozostałych pewnym wyzwaniem pozostają wybór odpowiedniego ETF (25 proc.) oraz rozliczenie podatkowe (19 proc.).