Dla Polaków najważniejszy obszar działań CSR firm to stosunki w miejscu pracy i relacje z pracownikami. 72 proc. badanych polskich firm uznało relacje z pracownikami za szczególnie ważne spośród siedmiu obszarów społecznej odpowiedzialności biznesu. Natomiast 32 proc. menedżerów biorących udział w badaniu Lider CSR uznało pozyskanie i utrzymanie najlepszych pracowników oraz wzrost motywacji menedżerów i pracowników za jedne z najważniejszych korzyści wewnętrznych firmy. Wymagający studenci MBA najczęściej oceniają potencjalnego pracodawcę przez pryzmat jego wewnętrznej polityki, w tym czasu, jaki poświęca pracownikom, wynagrodzenia i odpowiednich warunków pracy. Wielu z nich dostrzega również znaczenie silnego ładu korporacyjnego oraz standardów etycznych. Jakie są korzyści inwestowania w rozwój pracowników oraz bezpieczne, przyjazne i innowacyjne środowisko pracy? Które praktyki CSR pomagają przedsiębiorcom maksymalizować zwrot z tego typu inwestycji?

Konkurencyjność odzwierciedla potencjał firmy – jej zasoby umiejętności i zdolności zapewniające przewagę nad innymi podmiotami działającymi w tym samym sektorze. W celu uzyskania przewagi konkurencyjnej trzeba być mniej niekompetentnym niż konkurenci, a do kluczowych kompetencji organizacji należy umiejętność efektywnego zarządzania zasobami ludzkimi – rozwijanie ich potencjału, dbałość o bezpieczne, sprzyjające zaangażowaniu i współpracy na rzecz firmy środowisko pracy. Działania z tego obszaru wpisują się w rekomendacje dla firm aspirujących do grona liderów budujących swoją długotrwałą wartość na zasadach społecznej odpowiedzialności biznesu.

Wielu ekspertów zastanawia się ostatnio, czy recesja gospodarcza może doprowadzić do osłabienia rywalizacji o talenty. Obawiam się, że ci, którzy się z tym zgadzają, mylą się. W rzeczywistości bowiem w przypadku największych talentów, tak jak w przypadku najbardziej atrakcyjnych nieruchomości, popyt zawsze będzie przewyższał podaż. Zwycięzcami w korporacyjnym świecie będą ci, którzy najszybciej przyjmą to do wiadomości.

Paul Taaffe prezes i dyrektor zarządzający Hill & Knowlton

WDRAŻANIE CSR A POSTAWY I SATYSFAKCJA PRACOWNIKOW

Pracownicy to najważniejsi interesariusze i kluczowy zasób każdej firmy. Zależnie od jakości relacji z nimi, poziomu ich satysfakcji i zaangażowania w pracę mogą oni stać się najskuteczniejszymi ambasadorami lub wrogami reputacji firmy. Prawie połowa z największych światowych firm pytana o to, co skłania je do wdrażania CSR, wskazała na zagadnienie poziomu motywacji pracowników. W firmach o niskim poziomie zaangażowania pracowników zysk operacyjny zmalał o 33 proc. w ciągu roku, a stopa wzrostu zysku na akcję o 11 proc., podczas gdy w tym samym czasie w firmach o wysokim poziomie zaangażowania pracowników zysk operacyjny wzrósł o 19 proc., a stopa wzrostu zysku na akcję o 28 proc. Wyniki raportu CCL's World Leadership Study wskazują na korelację pomiędzy postrzeganiem firmy jako organizacji wdrażającej w życie zasady CSR a ich poziomem zaangażowania i motywacją do pracy. Firmy wdrażające CSR w poszczególnych obszarach swojej działalności osiągały wyższe oceny satysfakcji z pracy i poziom motywacji pracowników oraz niższy poziom rotacji. 75 proc. pracowników, którzy uważają, że ich firma działa na rzecz zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska, wykazała jednocześnie wysoki poziom zaangażowania w pracę. Z kolei 52 proc. pracowników, którzy ocenili swoje firmy jako mało zaangażowane we wdrażanie polityki odpowiedzialnego biznesu, wykazało niski poziom zaangażowania.

LIFE-WORK BALANCE DLA DOBRA FIRMY

Zdaniem Tony'ego Schwartza, prezesa firmy The Energy Projekt i autora bestsellera „The Excellent at Anything" kluczem do sukcesu każdej firmy jest zdanie sobie sprawy, że do jej odpowiedzialności należy dbanie o właściwe zarządzanie energią pracowników i tworzenie przestrzeni do jej regeneracji. „To jeden z czynników, które zdecydują o tym, jakie przedsiębiorstwa będą na szczycie za jakieś 10 czy 20 lat", mówi Schwartz w wywiadzie dla Harvard Business Review. Do praktyk ułatwiających łączenie życia zawodowego z życiem prywatnym oraz nastawionych na zwiększenie komfortu w miejscu pracy należą m. in.: polityki umożliwiające elastyczny czas pracy i pracę zdalną, programy promujące aktywny i zdrowy tryb życia pracowników, benefity pozafinansowe, prywatna opieka medyczna itp.

Istotne miejsce w naszej firmie zajmują sport i promocja aktywnego trybu życia. Oprócz prywatnej opieki medycznej nasi pracownicy mają możliwość bezpłatnego korzystania z siłowni, basenu, zajęć fitness i innych obiektów sportowo-rekreacyjnych z firmowym Centrum Rekreacyjnym w Krakowie na czele. Przeprowadzamy też zawody sportowe w ramach dorocznej imprezy integracyjnej organizowanej w Krakowie dla wszystkich naszych pracowników, ich rodzin i przyjaciół. Takie działania przynoszą nam widoczne i pozytywne efekty nie tylko w postaci bardzo dobrej atmosfery pracy, ale też wysokiej oceny tej atmosfery wśród potencjalnych kandydatów do pracy, co pokazują przeprowadzone badania zewnętrzne.

Paweł Kozyra dyrektor komunikacji grupy kapitałowej Comarch

Pracownicy obdarzeni zaufaniem pracodawcy są bardziej zmotywowani do podejmowania niestandardowych i odważnych działań, nie szukają zabezpieczenia własnych decyzji, przez co są o wiele skuteczniejsi i bardziej kreatywni. Wymierne korzyści naszego podejścia to dostęp do najlepszych kandydatów na rynku pracy, niskie koszty rekrutacji, bardzo niski wskaźnik fluktuacji (7–8 proc.), niski poziom absencji. Korzyści mniej wymierne, ale równie cenne, to kreatywni, oddani, pracujący z pasją ludzie. Zadowolenie pracowników i satysfakcjonujący wynik ekonomiczny to dla nas równorzędne miary sukcesu. Z taką załogą jesteśmy w stanie podejmować najtrudniejsze wyzwania, wiemy, że możemy wzajemnie na siebie liczyć zarówno w czasach prosperity, jak i w czasach kryzysu.

Bożena Stępień dyrektor personalna laboratorium kosmetycznego Dr Irena Eris

KORZYŚCI ZARZĄDZANIA PRZEZ WARTOŚCI

Pracownicy wolą pracować dla organizacji o systemie ustalonych wartości, co ma wpływ na wizerunek firmy w oczach potencjalnych pracowników oraz na jakość i koszty rekrutacji. Wiedzą o tym takie firmy jak koncern farmaceutyczny Novo Nordisk, który w 2011 roku po raz kolejny znalazł się na globalnej liście 100 najlepszych pracodawców 100 Best Companies to Work For opracowywanej przez Fortune i Great Place to Work Institute. Novo Nordisk jest jednocześnie najbardziej pożądanym pracodawcą w 2012 roku według rankingu Great Place To WorkR Institute Polska. Firma ta dzięki wdrożeniu programu uspójnienia celów strategicznych firmy z jej kluczowymi wartościami Novo Nordisk Way odnotowała znaczący spadek fluktuacji kadr.

ROŻNORODNOŚĆ SIĘ OPŁACA

Ważny z punktu widzenia odpowiedzialnego zarządzania organizacją jest temat sprzyjania różnorodności w miejscu pracy. Komisja Europejska promuje inicjatywę „Karta różnorodności", która jest pisemnym zobowiązaniem do prowadzenia polityki równego traktowania i zarządzania różnorodnością, a także aktywnego przeciwdziałania dyskryminacji i mobbingowi w miejscu pracy. W Polsce do maja 2012 roku „Kartę różnorodności" podpisało 20 firm, m.in.: Aviva, Danone, Kompania Piwowarska, L'Oreal Polska, Nutricia i Orange Polska. W punkcie 9 uchwały Rady Nadzorczej GPW z 19 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia zmian w „Dobrych praktykach spółek notowanych na GPW" czytamy: „GPW rekomenduje spółkom publicznym i ich 37 akcjonariuszom, by zapewniały one zrównoważony udział kobiet i mężczyzn w wykonywaniu funkcji zarządu i nadzoru w przedsiębiorstwach, wzmacniając w ten sposób kreatywność i innowacyjność w prowadzonej przez spółki działalności gospodarczej".

Z badania GPW przeprowadzonego w 2010 roku wśród 109 spółek notowanych na giełdzie wynika, że spółki z co najmniej 30-proc. udziałem kobiet w zarządzie i radzie nadzorczej częściej niż firmy niemające w ogóle w kobiet w kadrze zarządczej odnotowały nominalne wzrosty zarówno wartości przychodów netto ze sprzedaży, jak i wartości aktywów. Kolejne raporty „Women matter. Gender diversity, a corporate performance driver" ukazują pozytywną korelację pomiędzy udziałem kobiet w zarządach a wynikami finansowymi firm. Zdaniem McKinsey spółki z największą reprezentacją kobiet w zarządach uzyskały w latach 2007–2009 zwrot na kapitale średnio o 42 proc. wyższy niż firmy bez udziału kobiet w zarządzie.

KORZYŚCI WSPIERANIA SPOŁECZNEGO ZAANGAŻOWANIA PRACOWNIKÓW

CSR w miejscu pracy uwidacznia się coraz częściej również poprzez wdrażanie programów wolontariatu pracowniczego. Firmy wspierają merytorycznie i logistycznie pracowników, którzy wyrażają chęć osobistego zaangażowania na rzecz istotnych w swojej ocenie kwestii społecznych. Przedstawiciele badanych w 2011 roku przez CSRinfo firm wymieniały takie korzyści wdrażania programu wolontariatu jak: lepsza atmosfera w firmie, „pozytywne nastawienie ludzi do siebie, a przecież firma to ludzie"; zwiększenie motywacji pracowników do pracy; budowa nowych relacji z partnerami społecznymi i pogłębienie dotychczasowych relacji; możliwość angażowania się w działania wolontariatu partnerów biznesowych firmy, np. dostawców; wzmocnienie pozytywnego wizerunku firmy wśród pracowników i poziomu ich identyfikacji z firmą; integracja pracowników, w tym pracowników rożnych działów i regionów.

Wolontariat pracowniczy silnie wpływa na umacnianie kultury korporacyjnej i integrację pracowników. Podnosi poziom energii i motywacji w całej firmie, stając się naturalnym sposobem wyłaniania liderów. Wolontariat uczy też nowych umiejętności, przede wszystkim interpersonalnych i zespołowych, które pracownicy mogą wykorzystać potem w pracy i życiu prywatnym. Wzmacnia także poczucie satysfakcji zawodowej i lojalności wobec firmy, która staje się nie tylko miejscem zarobkowania, ale również realizowania innych celów życiowych. Z drugiej strony skutecznie wpływa także na zewnętrzny wizerunek firmy – na pozytywny odbiór misji firmy i jej marki i pomaga w zbudowaniu trwałych relacji z otoczeniem firmy. To ważne, bo przecież w każdej firmie zdarzają się sytuacje, kiedy takie relacje mocno procentują.

Agata Łuczak, manager komunikacji korporacyjnej, koordynator wolontariatu pracowniczego w grupie ENEA

Tekst z przewodnika „Jak zyskać na odpowiedzialności? CSR w strategiach spółek giełdowych" przygotowanego przez CSRinfo. Partnerami publikacji są Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych oraz ENEA i GPW.