Łączny deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 284 mld zł, co jest rekordowo wysokim poziomem – wynika z tzw. kwietniowej notyfikacji fiskalnej, którą opublikował w środę Główny Urząd Statystyczny. W relacji do PKB deficyt wyniósł 7,3 proc.
Deficyt napędzany przez budżet centralny
Głównym źródłem tego wyniku jest podsektor instytucji rządowych na szczeblu centralnym, którego deficyt w 2025 r. wyniósł aż 280 mld zł (7,2 proc. PKB). Dla porównania samorządy (podsektor lokalny) oraz fundusze zabezpieczenia społecznego wykazały relatywnie niewielką nierównowagę (lub były na plusie), co oznacza, że ciężar finansowania państwa spoczywa niemal w całości na budżecie centralnym.
Deficyt całego sektora szybko rośnie od 2021 r. – wówczas wynosił jedynie 1,7 proc. PKB. W 2022 r. sięgnął 3,4 proc., w 2023 r. – 5,2 proc. PKB (w efekcie czego Komisja Europejska nałożyła na Polskę procedurę nadmiernego deficytu), a w 2024 r. – 6,4 proc. PKB. Dziura w kasie państwa w minionym roku okazała się wyższa niż w pandemicznym 2020 r. (6,9 proc. PKB) i najwyższa od 2010 r. (wówczas było to 7,4 proc. PKB).
Czytaj więcej
Produkcja przemysłowa w Polsce w marcu urosła o 9,4 proc. r/r – podał we wtorek Główny Urząd Statystyczny (GUS). Ceny produkcji sprzedanej w sektor...
Dług blisko konstytucyjnego progu
Równolegle do rosnącego deficytu gwałtownie wzrasta zadłużenie kraju. W 2025 r. dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 2,335 bln zł. W relacji do PKB sięgnął 59,7 proc. wobec 54,8 proc. w 2024 r. oraz 49,5 proc. w 2023 r.
Warto zauważyć, że poziom 59,7 proc. znajduje się zaledwie o 0,3 pkt. proc. poniżej konstytucyjnego progu ostrożnościowego (60 proc. PKB). Przekroczenie tej bariery nakłada na państwo ustawowy obowiązek podjęcia działań oszczędnościowych i wprowadzenia dyscypliny budżetowej w celu zahamowania dalszego zadłużania.
GUS wyliczył również, że dochody finansów publicznych w 2025 r. wzrosły do 43,6 proc. PKB z 42,8 proc. rok wcześniej, a wydatki – odpowiednio do 50,9 proc. z 49,2 proc.
