Domański na EKF: Polska wśród trzech najbardziej wpływowych krajów UE. Cel na dekadę

Polska gospodarka wykazuje się ponadprzeciętną odpornością i ponadprzeciętną siłą – mówił Andrzej Domański, minister finansów, podczas sesji plenarnej Europejskiego Kongresu Finansowego (EKF) 2026 w Sopocie.

Według najnowszych prognoz UE Polska pozostaje jednym z nielicznych krajów Wspólnoty, dla których nie obniżono szacunków wzrostu PKB w tym roku mimo zawirowań na Bliskim Wschodzie. Nasza gospodarka ma więc rosnąć trzykrotnie szybciej niż średnia unijna, przy umiarkowanej inflacji i nadal relatywnie niskim bezrobociu.

Polska chce wykorzystać szansę na awans w UE

Jednocześnie minister Domański podkreślał, że stać nas na więcej. – Dziś peleton wjeżdża w góry. Słabsi za chwilę odpadną, wyłoni się czołówka – stwierdził, podkreślając, że to właśnie teraz rozstrzygają się pozycje liderów na kolejne dekady. – Polska, będąca już w grupie sześciu największych gospodarek UE, ma realną szansę na awans do pierwszej trójki najbardziej wpływowych państw Wspólnoty.

Szef resortu finansów zaznaczył przy tym, że sukces nie przyjdzie sam. – Nikt nikomu nie daje niczego za darmo. Wszystko musimy sobie wywalczyć. Wszystko trzeba sobie wyrwać – mówił Domański.

Kluczem do osiągnięcia tego celu ma być przejście z roli odbiorcy technologii do pozycji jej współtwórcy, budowanie własnych kompetencji oraz silnej pozycji w globalnych łańcuchach dostaw. Minister wskazał przy tym strategiczne obszary rozwoju: transformację energetyczną, bezpieczeństwo, przemysł obronny, sztuczną inteligencję oraz technologie kwantowe.

Bezpieczeństwo i inwestycje mają napędzać rozwój Polski

Pod względem bezpieczeństwa Polska już dziś znajduje się wśród liderów. Wystarczy przypomnieć rekordowe nakłady na obronność na poziomie 5 proc. PKB rocznie czy podpisanie w ciągu ostatnich kilku dni umów w ramach programu SAFE o łącznej wartości 120 mld zł.

Drugim filarem realizacji ambitnego celu ma być mobilizacja kapitału na rozwój. Rynek kapitałowy w Polsce nadal pozostaje słabszy niż w wielu krajach UE, jednak minister Domański zapowiedział kontynuację budowy nowoczesnego ekosystemu finansowego. Wkrótce ma ruszyć program o roboczej nazwie KUKE 2.0, który ma wygenerować 10 mld zł dodatkowego finansowania inwestycji. Dołączy on do szeregu inicjatyw realizowanych już przez programy takie jak Innovate Poland, OKI, Deep Tech czy Team Poland. Team Poland to współpraca sześciu instytucji publicznych, w tym KUKE, PAIH, BGK i PFR, której celem jest dostarczenie kompleksowego wsparcia polskim przedsiębiorcom, m.in. w ekspansji zagranicznej.

Deficyt pod kontrolą. Rząd nie planuje nowych dużych wydatków socjalnych

Jednocześnie szef resortu finansów, pytany przez dziennikarzy o kondycję budżetu państwa, podkreślał, że rząd nie bagatelizuje problemu wysokiego deficytu. Deficyt całego sektora finansów publicznych w 2025 r. sięgnął 7,4 proc. PKB.

Minister podkreślał, że plan stopniowego obniżania deficytu w latach 2026–2027 został już zaakceptowany przez Komisję Europejską. Zapowiedział również powrót do projektów zwiększających dochody państwa, które wcześniej zostały zablokowane przez prezydenta. Chodzi m.in. o wyższą akcyzę na alkohol, opłatę cukrową oraz dodatkowe wpływy od tzw. małpek, z których środki mają zasilić Narodowy Fundusz Zdrowia. Minister wskazywał także na konieczność poszukiwania oszczędności poprzez poprawę efektywności poszczególnych części budżetu oraz ograniczanie kosztów funkcjonowania administracji.

Fundamentem stabilizacji finansów publicznych ma być jednak dynamiczny wzrost gospodarczy oraz budowa nowych silników wzrostu, takich jak nowoczesny rynek kapitałowy. Domański zastrzegł przy tym, że porządkowanie finansów państwa nie może odbywać się kosztem bezpieczeństwa ani kluczowych inwestycji, które pozostają absolutnym priorytetem. Jednocześnie jasno zadeklarował, że ze względu na obecną sytuację budżetową „nie ma miejsca na nowe, duże wydatki socjalne”. Taki sygnał z Ministerstwa Finansów płynie zarówno do opozycji parlamentarnej, jak i partnerów z koalicji rządzącej.

Balczun: państwo jako aktywny architekt gospodarki?

Z kolei Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych, podczas sesji plenarnej uzupełniał wizję ministra Domańskiego, podkreślając potrzebę odejścia od skrajnie liberalnego myślenia o roli państwa. Według niego w czasach turbulencji aktywny właściciel jest koniecznością, a nie luksusem.

– Nie chcemy, aby MAP był wyłącznie pasywnym właścicielem i biernym obserwatorem. Nasze ambicje są dużo większe. Chcemy, aby MAP był jednym z architektów polskiej gospodarki – zadeklarował Balczun.

Jako priorytet wskazał strategię „local content”, która ma sprawić, że wielkie inwestycje będą generować krajową wartość dodaną i know-how, a nie pozostawać jedynie rozbudowanymi projektami na papierze. Minister podkreślił również, że w trudnych momentach kapitał ma narodowość, a spółki Skarbu Państwa muszą gwarantować bezpieczeństwo obywateli.

Kapitał instytucjonalny i zaufanie warunkiem konkurencyjności

Jacek Jastrzębski, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, zwrócił uwagę na konieczność budowy „kapitału instytucjonalnego”, czyli zaufania i kompetencji niezbędnych do transformacji gospodarki opartej na niskich kosztach pracy w kierunku modelu innowacyjnego.

– Ten kapitał instytucjonalny ma też tę cechę, że buduje się go przez dekady, a traci bardzo szybko, czasami jedną decyzją albo nawet jedną wypowiedzią – ostrzegał Jastrzębski.

Przewodniczący KNF postulował stworzenie jasnej strategii regulacyjnej, która ograniczałaby niepewność prawną, będącą jednym z głównych wyzwań dla rynku finansowego. Nawiązując do klasyków ekonomii, zauważył, że aby niewidzialna ręka rynku mogła skutecznie działać, potrzebna jest także widzialna ręka państwa, rozumiana jako mądre i przewidywalne regulacje.

Hasłem przewodnim tegorocznej edycji Europejskiego Kongresu Finansowego są bezpieczeństwo i konkurencyjność.