Nadchodzi „przebudzenie”? Idą lepsze czasy dla start-upów

Choć ostatnie miesiące w branży finansowania innowacji były słabe, IV kwartał ma przynieść ożywienie - uważają specjaliści.

Start-upom nad Wisłą doskwiera brak kapitału, a eksperci wskazują, że szczególnie potrzeba większego zaangażowania prywatnych funduszy i wzmożonej aktywności zagranicznych inwestorów. Na razie motorem rodzimego rynku venture capital są podmioty z kapitałem publiczno-prywatnym. I to one napędziły zdecydowaną większość inwestycji w III kwartale.

Jak pokazują najnowsze statystyki Polskiego Funduszu Rozwoju, miniony kwartał wypadł wyjątkowo kiepsko. Eksperci tłumaczą to tym, że fundusze VC działają wciąż bardzo ostrożnie. Wieszczą przy tym poprawę nastrojów w końcówce roku.

W III kwartale na rynku inwestycji wysokiego ryzyka w naszym kraju dokonano 39 transakcji wartych 464 mln zł (zaangażowanych było w nie 45 funduszy VC). Kwartał do kwartału do rodzimych start-upów popłynęło zatem o jedną piątą mniej pieniędzy. W ciągu roku zaś odnotowano ponad 8-proc. spadek.

Finansowanie innowacji od paru lat jest w dołku i jak na razie nie może się z niego wydostać. Zarysowuje się jednak pozytywny trend. Wartość inwestycji venture capital po trzech kwartałach br. przebiła już bowiem wyniki za cały rok z lat 2023 i 2024.

Jak podkreśla Rozalia Urbanek, szefowa inwestycji w PFR Ventures, w tamtych latach poziom finansowania wyniósł po 2,1 mld zł, a – co więcej – tamte okresy „istotnie różniły się liczbą przeprowadzanych transakcji zalążkowych”.

– W 2025 r. jesteśmy na dobrej ścieżce udrażniania kapitału dla projektów na wczesnym etapie rozwoju – dodaje Urbanek.

Analitycy przekonują, iż rynek VC w Polsce utrzymuje „stabilną aktywność”. Według Luizy Nowackiej, menedżerki ds. inwestycji w Vinci, 464 mln zł i 39 transakcji to solidny wynik. Zwraca jednak uwagę, że fundusze nadal działają ostrożnie. Jak twierdzi, warty odnotowania jest fakt, iż w br. polskie fundusze coraz częściej inwestują za granicą (do spółek zagranicznych trafiło ponad 400 mln zł).

– Myślę, że to efekt skierowania strategii funduszy ku zagranicznym rynkom, rozszerzenia mandatu geograficznego funduszy ze środków PFR, jak również migracji founderów z Polski – wylicza Nowacka.

Większość inwestycji w III kwartale stanowiły te realizowane przez fundusze z kapitałem publiczno-prywatnym. Według Pawła Chorążego, dyrektora zarządzającego pionem funduszy europejskich w BGK, to efekt osiągnięcia działalności operacyjnej przez kolejne fundusze inwestujące środki unijne z programu FENG (Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki). Z kolei, jak wskazuje Urbanek, fundusze z portfela PFR Ventures odpowiadały za 22 transakcje z tego kwartału.

– To taki sam wynik, jaki odnotowaliśmy w II kwartale. Jest on też ponad dwukrotnie wyższy od danych z poprzedniego roku, gdy ta liczba wahała się od 7 do 12 inwestycji – komentuje Urbanek. Ona również przekonuje, że zmiana ma związek z uruchomieniem środków FENG, które w tym kwartale trafiły do dziewięciu firm (łączna wartość rund, które pozyskały to ok. 20 mln zł).

Karol Lasota, partner w Inovo.vc, z optymizmem patrzy w przyszłość. Jak tłumaczy, polski ekosystem jest dojrzały, potrafi generować stały napływ kapitału i utrzymywać wysoką aktywność, niezależnie od cykli rynkowych.

– III kwartał tradycyjnie jest spokojniejszy i stanowi rozgrzewkę przed intensywnym końcem roku – wyjaśnia Lasota. – Patrząc na tempo inwestycji i to, jak wyglądał ostatni kwartał w poprzednich latach, realnie zmierzamy w kierunku przekroczenia 3 mld zł w 2025 r. – kontynuuje. I podkreśla, że Polska pozostaje jednym z najaktywniejszych rynków VC w regionie.

Pozytywne prognozy na IV kwartał ma też Nowacka. Spodziewa się, że to będzie najmocniejszy kwartał br. (bez uwzględniania tzw. outlierów, a więc nadwyraz dużych, jednostkowych transakcji).

– IV kwartał to tradycyjnie czas finalizacji transakcji. Optymizm rośnie, choć wciąż umiarkowanie – podsumowuje Nowacka.