W wykazie prac rządu opublikowano we wtorek projekt programu wsparcia sektora górnictwa węgla kamiennego koksującego. Ma to być dokument strategiczny, który umożliwi wypłatę świadczeń osłonowych pracownikom Jastrzębskiej Spółki Węglowej, przewidzianych znowelizowaną ustawą górniczą.

Realizacja ustawy górniczej

W uzasadnieniu czytamy, że celem projektu jest formalne objęcie JSW systemem wsparcia, co umożliwi skorzystanie przez pracowników tej spółki z instrumentów osłonowych przewidzianych przepisami ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (urlopów górniczych, urlopów dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla i jednorazowych odpraw pieniężnych). Przypomnijmy, że pod koniec ub. roku rząd doprowadził do objęcia JSW ustawą o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, co od 1 stycznia br. umożliwia m.in. zastosowanie w spółce urlopów górniczych i jednorazowych odpraw, pod kątem redukcji zatrudnienia. Jak jednak wynika z definicji w ustawie górniczej, system wsparcia to „mechanizm wsparcia publicznego dla sektora górnictwa węgla kamiennego, określony w rządowych dokumentach strategicznych (…)”. Resort energii wskazuje, że brak rządowego dokumentu strategicznego, który obejmowałby JSW systemem wsparcia, uniemożliwia wypłatę świadczeń osłonowych pracownikom tej spółki. To z kolei nie pozwala przeprowadzić w JSW uporządkowanej restrukturyzacji zatrudnienia bez konieczności likwidacji kopalń.

JSW w zakresie m.in. systemu wsparcia, nie została wymieniona w Programie dla sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce. Zaznaczył jednocześnie, że potrzeba takiego wsparcia wynika z trudnej sytuacji rynkowej JSW oraz strategicznej roli spółki jako największego producenta węgla koksującego w UE, kluczowego dla łańcucha dostaw stali i bezpieczeństwa surowcowego państwa. – Przyjęcie programu wsparcia sektora górnictwa węgla kamiennego koksującego (z perspektywą realizacji w latach 2026-2031) jest konieczne, aby JSW mogła korzystać z systemu wsparcia przewidzianego ustawą górniczą; pozwoli bowiem na zastosowanie mechanizmu wsparcia, w zakresie finansowania kosztów redukcji zatrudnienia – czytamy w wykazie prac rządu.

Ile może odejść osób z JSW?

Obowiązująca od 1 stycznia br. nowelizacja ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego i niektórych innych ustaw wprowadziła m.in. osłony dla odchodzących z pracy górników i innych pracowników przedsiębiorstw górniczych. Do pierwotnie planowanych do objęcia nowelizacją pracowników Polskiej Grupy Górniczej, Południowego Koncernu Węglowego i Węglokoksu Kraj, w trakcie prac dopisano pracowników JSW i w przyszłości Bogdanki.

Pod koniec lutego br. wiceminister energii Konrad Wojnarowski informował na posiedzeniu sejmowej podkomisji stałej ds. transformacji, że JSW zgłosiła zapotrzebowanie na tegoroczne wsparcie wynikające z ustawy górniczej w wysokości 653 mln zł (w ustawie założono 447 mln zł). Zgodnie z przekazanymi przez Wojnarowskiego szacunkami w JSW z urlopów górniczych i przeróbkarskich miałoby w tym roku skorzystać 5639 osób, a z jednorazowych odpraw 2150 osób. W ustawie zaś zapisano, że w ramach JSW z urlopu górniczego skorzysta ponad 3,1 tys. osób.