Dublin weźmie pomoc, kłopoty pozostaną

Irlandia jest już drugim państwem strefy euro ratowanym przed bankructwem. Zapowiedź ocalenia nie wzbudza euforii

Ryn­ki za­re­ago­wa­ły na  in­for­ma­cje o po­mo­cy dla Zie­lo­nej Wy­spy w mia­rę spo­koj­nie. Więk­szość eu­ro­pej­skich in­dek­sów nie­znacz­nie ro­sła jesz­cze w po­nie­dzia­łek przed po­po­łu­dniem. Póź­niej za­czę­ły jed­nak spa­dać. Eu­ro lek­ko osła­bło wo­bec do­la­ra. Ren­tow­ność ir­landz­kich ob­li­ga­cji dzie­się­cio­let­nich nie­znacz­nie zniż­ko­wa­ła, ale wciąż utrzy­my­wa­ła się po­wy­żej 8 proc. Róż­ni­ca ­mię­dzy nią a ren­tow­no­ścią ta­kich sa­mych nie­miec­kich pa­pie­rów wy­no­si­ła wczo­raj  523 punk­ty ba­zo­we, pod­czas gdy jesz­cze 11?li­sto­pa­da się­ga­ła 652 pb. Kto dziś pa­mię­ta, że w 2007 r. koszt ir­landz­kie­go dłu­gu był niż­szy niż nie­miec­kie­go?

[srodtytul]Po­czą­tek prac nad pa­kie­tem[/srodtytul]

Umiar­ko­wa­na re­ak­cja ryn­ków nie po­win­na dzi­wić. Plan po­mo­cy dla Ir­lan­dii jest do­pie­ro two­rzo­ny przez mi­sje w Du­bli­nie: Ko­mi­sji Eu­ro­pej­skiej, Eu­ro­pej­skie­go Ban­ku Cen­tral­ne­go i MFW. Ol­li Rehn, unij­ny ko­mi­sarz ds. go­spo­dar­czych i wa­lu­to­wych, za­po­wia­da, że szcze­gó­ły pla­nu wspar­cia zo­sta­ną ujaw­nio­ne praw­do­po­dob­nie do koń­ca mie­sią­ca.

Ir­landz­ki mi­ni­ster fi­nan­sów Brian Le­ni­han utrzy­mu­je, że po­moc dla je­go kra­ju wy­nie­sie mniej niż 100 mld eu­ro. W ra­mach pa­kie­tu wspar­cia po­wsta­nie spe­cjal­ny fun­dusz prze­zna­czo­ny na ra­to­wa­nie ir­landz­kich ban­ków. Ana­li­ty­cy Gold­ma­na Sach­sa spo­dzie­wa­ją się, że ca­ły pa­kiet bę­dzie opie­wał na 95?mld eu­ro, z cze­go 30 mld eu­ro tra­fi do ban­ków, a resz­ta ma wy­star­czyć na po­kry­cie po­trzeb po­życz­ko­wych Ir­lan­dii przez naj­bliż­sze trzy la­ta. Eks­per­ci agen­cji ra­tin­go­wej Mo­ody’s wska­zu­ją, że pa­kiet wy­nie­sie 80 –95 mld eu­ro.

Do­dat­ko­wo 7 mld fun­tów po­mo­cy dla Ir­lan­dii za­de­kla­ro­wał bry­tyj­ski rząd. Do wspar­cia mo­że się do­rzu­cić rów­nież Szwe­cja.

[srodtytul]Ciągła nie­pew­ność [/srodtytul]

Czy to wy­star­czy, by uspo­ko­ić in­we­sto­rów? I tak, i nie. – W krót­kim ter­mi­nie pa­kiet po­mo­cy dla Ir­lan­dii usta­bi­li­zu­je sy­tu­ację na ryn­kach. Nie ma co do te­go żad­nych wąt­pli­wo­ści. Ale po­dob­nie jak w przy­pad­ku po­mo­cy dla Gre­cji po  chwi­lo­wym uspo­ko­je­niu nie­pew­ność nie bę­dzie opusz­czać in­we­sto­rów – uwa­ża Ja­cqu­es Ca­il­lo­ux, głów­ny eu­ro­pej­ski eko­no­mi­sta Roy­al Bank of Sco­tland.

Co wię­cej, ana­li­ty­cy oba­wia­ją się, że eu­ro­pej­ski kry­zys za­dłu­że­nio­wy ude­rzy w no­wą ofia­rę – Por­tu­ga­lię lub Hisz­pa­nię, czy­li kra­je ma­ją­ce po­dob­ne pro­ble­my go­spo­dar­cze jak Ir­lan­dia i Gre­cja. Przy­zna­ją to na­wet unij­ni de­cy­den­ci.

– Dzia­ła­nia spe­ku­la­cyj­ne prze­ciw­ko Por­tu­ga­lii i Hisz­panii nie są uza­sad­nio­ne, ale nie moż­na ich wy­klu­czyć. Obec­nie ryn­ki fi­nan­so­we ma­ją ten­den­cję do ka­ra­nia kra­jów, któ­re nie re­ali­zu­ją w 100 proc. or­to­dok­syj­nej kon­so­li­da­cji fi­skal­nej – wska­zu­je Je­an-Clau­de Junc­ker, pre­mier Luk­sem­bur­ga i szef Eu­ro­gru­py (mi­ni­strów fi­nan­sów państw stre­fy eu­ro).

– Po­moc dla Du­bli­na nie po­wstrzy­ma roz­prze­strze­nia­nia się kry­zy­su. Kło­po­ty stre­fy eu­ro jesz­cze się nie skoń­czy­ły. Ir­lan­dia wciąż jest w środ­ku po­waż­ne­go kry­zy­su – wska­zu­je Sy­lva­in Broy­er, głów­ny eko­no­mi­sta ds. stre­fy eu­ro w ban­ku Na­ti­xis.

Na za­cho­wa­nie ryn­ków w nad­cho­dzą­cych dniach du­ży wpływ mo­że mieć mię­dzy in­ny­mi przed­sta­wie­nie przez ir­landz­ki rząd w tym ty­go­dniu szcze­gó­łów czte­ro­let­nie­go pro­gra­mu oszczęd­no­ści fi­skal­nych, opie­wa­ją­ce­go na 15 mld eu­ro. Rząd stra­cił więk­szość w par­la­men­cie, los cięć nie jest więc pew­ny. Agen­cja Mo­ody’s za­po­wie­dzia­ła już, że ze­tnie irlandz­ki ra­ting Aa2 o kil­ka stop­ni.

[srodtytul]Ude­rze­nie w ban­ki[/srodtytul]

Przy­ję­cie unij­nej po­mo­cy bę­dzie du­żo kosz­to­wa­ło ir­landz­kie ban­ki. Du­bliń­ski rząd już za­po­wie­dział, że zo­sta­ną one przy­mu­so­wo roz­bi­te i zmniej­szo­ne. – Z po­wo­du roz­mia­rów swo­ich port­fe­li kre­dy­to­wych i ogrom­ne­go ry­zy­ka, któ­re pod­ję­ły, ban­ki te sta­ły się za­gro­że­niem nie tyl­ko dla pań­stwa, ale rów­nież dla ca­łej stre­fy eu­ro – twier­dzi Le­ni­han.

Ak­cje nie­któ­rych ban­ków tra­ci­ły więc wczo­raj na gieł­dzie w Du­bli­nie po kil­ka­na­ście pro­cent. Kurs Bank of Ire­land spadł np. o oko­ło 19 proc.To wła­śnie po­moc dla ban­ków zruj­no­wa­ła fi­nan­se pu­blicz­ne Zie­lo­nej Wy­spy. Ir­landz­ki rząd wy­go­spo­da­ro­wał na nią już 50 mld eu­ro. Przez to te­go­rocz­ny ir­landz­ki de­fi­cyt fi­nan­sów pu­blicz­nych się­gnie aż 32 proc. PKB.

Pre­mier Brian Co­wen za­po­wia­da, że kra­jo­we ban­ki zo­sta­ną pod­da­ne no­wym te­stom wy­trzy­ma­ło­ścio­wym ma­ją­cym po­ka­zać, ja­kie mo­gą po­nieść jesz­cze stra­ty. Po­życz­ko­daw­cy ci już w lip­cu zo­sta­li pod­da­ni ta­kim te­stom, prze­pro­wa­dzo­nym wów­czas przez Eu­ro­pej­ski Ko­mi­tet Nad­zo­ru Ban­ko­we­go (CEBS). Wszyst­kie ir­landz­kie ban­ki w nich uczest­ni­czą­ce zda­ły eg­za­min, co obec­nie sta­wia pod  zna­kiem za­py­ta­nia wia­ry­god­ność te­go ba­da­nia i, co za tym idzie, sta­bil­ność ca­łe­go eu­ro­pej­skie­go sys­te­mu fi­nan­so­we­go.

[ramka][b]Ben May - ekonomista, capital economics, londyn[/b]

Pa­kiet po­mo­cy dla Ir­lan­dii mo­że tyl­ko chwi­lo­wo uspo­ko­ić ryn­ki. W dal­szym cią­gu nie na­stra­ja prze­cież opty­mi­stycznie sy­tu­acja w Gre­cji. Pół ro­ku po przy­ję­ciu unij­nej po­mo­cy sy­tu­acja go­spo­dar­cza te­go kra­ju jest wciąż cięż­ka. Rów­nież kon­so­li­da­cja fi­skal­na w Ir­lan­dii mo­że się oka­zać trud­na, choć­by dla­te­go, że pro­gno­zy go­spo­dar­cze rzą­du są zbyt opty­mi­stycz­ne. Nie­wy­klu­czo­ne są więc dal­sze cię­cia fi­skal­ne wy­cho­dzą­ce po­za za­pla­no­wa­ne już 15 mld eu­ro. Na ra­zie proś­ba Zielonej Wyspy o unij­ną po­moc spra­wi­ła nie­wiel­ką ulgę in­nym kra­jom z pe­ry­fe­rii stre­fy eu­ro. Nim po­zna­my praw­dzi­wą ska­lę kło­po­tów ir­landz­kie­go sys­te­mu ban­ko­we­go, mo­że ro­snąć nie­po­kój ryn­ków co do sy­tu­acji ko­lej­nych ban­ków eu­ro­pej­skich.

[b]Donal O’Mahony - strateg ds. obligacji, davy research, dublin[/b]

Po­rów­ny­wa­nie sy­tu­acji Ir­lan­dii oraz Gre­cji nie jest wła­ści­we. Gre­cja fał­szo­wa­ła sta­ty­sty­ki i jest du­żo bar­dziej za­dłu­żo­na (w sto­sun­ku do PKB) niż Ir­lan­dia. In­we­sto­rzy wciąż są­dzą, że Gre­cja bę­dzie mu­sia­ła w koń­cu re­struk­tu­ry­zo­wać za­dłu­że­nie. W przy­pad­ku Ir­lan­dii są po­wo­dy, by są­dzić, że unij­na po­moc uspo­koi ryn­ki i ob­ni­ży ren­tow­ność ir­landz­kich ob­li­ga­cji. Waż­ną ro­lę ode­gra w tym pro­ce­sie mi­sja eks­per­tów z Unii Eu­ro­pej­skiej i Mię­dzy­na­ro­do­we­go Fun­du­szu Wa­lu­to­we­go oce­nia­ją­ca stan ir­landz­kich ban­ków. Je­śli uda jej się opi­sać rze­czy­wi­stą ich kon­dy­cję i prze­ciąć wszel­kie spe­ku­la­cje na ten te­mat, moż­na bę­dzie uznać ją za za­koń­czo­ną suk­ce­sem. To uspo­koi ryn­ki. [/ramka]