Z tego artykułu dowiesz się:
- Ile w rzeczywistości kosztuje wojna i jakie są jej bezpośrednie skutki dla domowego budżetu.
- W jaki sposób geopolityczne napięcia w Cieśninie Ormuz przekładają się na ceny paliw, transportu i żywności.
- Jakie działania może podjąć bank centralny w odpowiedzi na rosnącą inflację wywołaną konfliktem.
- Dlaczego ekonomiczne konsekwencje wojny mogą być odczuwalne jeszcze długo po jej formalnym zakończeniu.
Główny ekonomista Moody's Analytics, Mark Zandi, powiedział, że gospodarstwa domowe odczuwają skutki wyższych kosztów konsumpcyjnych spowodowanych wojną. Niedawno oszacował, że czteromiesięczny konflikt kosztował każde gospodarstwo domowe 750 dolarów, ale w niedawnym artykule w „The Philadelphia Inquirer” podniósł tę kwotę.
– Tysiąc dolarów – napisał. – Według moich obliczeń, to jest realny koszt wojny z Iranem dla przeciętnego amerykańskiego gospodarstwa domowego – jak dotąd. Chociaż Stany Zjednoczone i Iran uzgodniły zawieszenie broni i prowadzą rozmowy w sprawie zakończenia wojny, koszty wciąż rosną.
Zandi rozłożył swoje szacunki na czynniki pierwsze, przedstawiając konkretne koszty ponoszone przez amerykańskich konsumentów. Zauważył, że mogą one nadal rosnąć, nawet jeśli obecne zawieszenie broni utrzyma się, a walki nie doprowadzą do ponownej eskalacji.
Wojna kosztowała już amerykańskie gospodarstwa domowe dodatkowe 300 dolarów w postaci wyższych kosztów benzyny, ale Zandi twierdzi, że kwota ta wzrośnie.
Ceny paliw gwałtownie wzrosły podczas wojny, ponieważ zamknięcie Cieśniny Ormuz zakłóciło globalny przepływ ropy naftowej. Chociaż ceny ostatnio spadły, Zandi nie spodziewa się, że spadną poniżej 3 dolarów za galon sprzed wojny.
– Droga powrotu do cen sprzed wojny będzie długa – powiedział. – Ubezpieczenie tankowców będzie znacznie droższe, biorąc pod uwagę, że irański reżim może pozornie zamknąć cieśninę w dowolnym momencie.
Zandi omówił również możliwość wprowadzenia przez rząd Iranu nowych opłat dla tankowców, które mogą przepływać tylko przez cieśninę, co doprowadzi do wyższych kosztów za galon dla kierowców.
Jeśli ceny benzyny rosną, rosną również koszty oleju napędowego, który napędza znaczną część branży żeglugowej.
– Wyższe ceny oleju napędowego oznaczają również, że wszystko, co dostarczane jest do naszych domów ciężarówką Amazon lub UPS, jest droższe – powiedział Zandi. – A jeśli twoje gospodarstwo domowe jest podobne do mojego, to i tak sporo. Łącznie wyższe ceny oleju napędowego kosztowały gospodarstwa domowe około 200 dolarów.
Koszt paliwa lotniczego wzrósł, co, według szacunków ekonomisty, obciążyło typowe amerykańskie gospodarstwa domowe dodatkowymi 100 dolarami, ponieważ linie lotnicze podniosły ceny biletów.
W obliczu rosnących kosztów żywności, energii i podróży misja Rezerwy Federalnej, jaką jest utrzymanie niskiej inflacji, stała się skomplikowana. – Może to zmusić bank centralny do podniesienia stóp procentowych, co pociągnęłoby za sobą dodatkowe koszty w wysokości 150 dolarów – dodał Zandi.
– Prowadzenie tak złożonej wojny tak daleko od domu jest kosztowne, zwłaszcza biorąc pod uwagę znaczną ilość używanej zaawansowanej amunicji – napisał Zandi. – Chociaż koszty wojskowe spadły wraz z zawieszeniem broni, nadal wynoszą prawie 50 milionów dolarów więcej dziennie. Łącznie koszt wojny wojskowej osiągnął 250 dolarów na gospodarstwo domowe.
Wszystko to daje 1000 dolarów dla amerykańskich konsumentów, wynikający bezpośrednio z wojny z Iranem, choć Zandi dodał, że jego szacunki są ostrożne i te koszty mogą jeszcze wzrosnąć.