Aktywa gospodarstw domowych rosną szybko – najbardziej w Ameryce

Rok 2024 był rekordowy pod względem wartości aktywów finansowych gospodarstw domowych – wzrosły o 8,7 proc. Na koniec roku osiągnęły łącznie poziom 269 bilionów euro. Aktywa finansowe polskich gospodarstw domowych zwiększyły się o 9,8 proc.

Z tego artykułu się dowiesz:

• Jakie były globalne trendy w zakresie wzrostu aktywów finansowych gospodarstw domowych w 2024 roku?
• W jaki sposób zmienił się udział poszczególnych regionów świata w zgromadzonych aktywach na przestrzeni ostatnich dwóch dekad?
• Co przyczyniło się do najszybszego od czterech lat wzrostu aktywów polskich gospodarstw domowych?

Rok 2024 był kolejnym okresem wzrostów światowej gospodarki, a zarazem rekordowym pod względem zgromadzonych aktywów finansowych gospodarstw domowych – wzrost o 8,7 proc. przewyższył pod tym względem wysoki wynik odnotowany w 2023 r. Na koniec 2024 r. łączne aktywa finansowe osiągnęły poziom 269 bilionów euro. Za ten wynik w połowie odpowiadają wzrosty w Stanach Zjednoczonych – wynika z danych zgromadzonych w najnowszej edycji Allianz Global Wealth Report, uwzględniającego wyniki analizy aktywów finansowych oraz zadłużenia gospodarstw domowych w niemal 60 krajach.

Największy przyrost aktywów notuje Ameryka Północna

Jak można się było spodziewać, to ogromne bogactwo nie jest równomiernie rozłożone na całym

świecie. W rzeczywistości około połowa wszystkich prywatnych aktywów finansowych jest skoncentrowana tylko w jednym regionie: Ameryce Północnej. Co ciekawe, udział Ameryki praktycznie nie zmienił się w ciągu ostatnich 20 lat, pomimo szybkiego wzrostu Chin, których udział wynosi obecnie około 15 proc. – pięciokrotny wzrost w porównaniu z 2004 r. Wzrost Chin nastąpił kosztem innych rozwiniętych regionów: Europa Zachodnia i Japonia straciły znaczny udział w rynku w ciągu ostatnich dwóch dekad, przy czym Europa straciła 9,1 p.p., a Japonia 5,9 p.p.; udział Japonii zmniejszył się zatem o ponad połowę.

W ciągu ostatnich 20 lat aktywa finansowe amerykańskich gospodarstw domowych rosły zgodnie ze średnią światową. Jednak w 2024 r. ich wzrost był znacznie wyższy. Stanowi to wyraźny kontrast w porównaniu z Europą Zachodnią i Japonią, gdzie wzrost był niższy od średniej światowej odpowiednio o ponad 2 p.p. i nieco poniżej 4 p.p. rocznie.

W połączeniu z ogromną skalą amerykańskich aktywów finansowych oznacza to, że w 2024 r. ponad połowa (53,6 proc.) wzrostu globalnych aktywów finansowych była generowana w Ameryce Północnej. W ciągu ostatnich dwóch dekad wskaźnik ten wynosił 48,5 proc. Z kolei Chiny odpowiadały za 19,8 proc., a Europa Zachodnia za 14,1 proc. Jeśli chodzi o majątek finansowy, Stany Zjednoczone nadal decydują.

Posiadanie papierów wartościowych, zwłaszcza akcji, ma kluczowe znaczenie dla wzrostu aktywów. Pod tym względem ostatnie dwa lata były niezwykle satysfakcjonujące dla oszczędzających. Zarówno w 2023 r. (+11,5 proc.), jak i w 2024 r. (+12,0 proc.) papiery wartościowe rosły prawie dwukrotnie szybciej niż dwie pozostałe klasy aktywów: ubezpieczenia/emerytury (odpowiednio o 6,7 proc. i 6,9 proc.) oraz depozyty bankowe (odpowiednio o 4,7 proc. i 5,7 proc.). Jednak stopień, w jakim oszczędzający korzystają z rosnących cen papierów wartościowych, jest bardzo zróżnicowany w zależności od kraju i regionu ze względu na różnice w strukturze portfeli. Warto zauważyć, że to przede wszystkim oszczędzający z Ameryki Północnej inwestują w papiery wartościowe, stanowiąc 59,2 proc. portfeli. W Europie Zachodniej, na przykład, odsetek ten wynosi zaledwie 34,9 proc.

Polskie gospodarstwa domowe bogaciły się szybciej

Aktywa finansowe brutto polskich gospodarstw domowych zwiększyły się o 9,8 proc., co stanowi najsilniejszy wzrost od czterech lat. Ten wynik był napędzany wzrostami obserwowanymi we wszystkich klasach aktywów – wartość papierów wartościowych wzrosła o 10,6 proc., depozytów bankowych o 9,5 proc., natomiast ubezpieczeń oraz produktów emerytalnych o 6,9 proc. Wartość nowych oszczędności wzrosła aż o 63 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem, do rekordowego poziomu 51 mld euro, przewyższając tym samym poprzedni najlepszy wynik, który został odnotowany w 2020 r. Pomimo tego, że papiery wartościowe były najszybciej rosnącą klasą aktywów, większość nowych oszczędności, bo aż 70 proc., została ulokowana w depozytach bankowych. Ich udział w portfelu na poziomie 52 proc. czyni je największą klasą aktywów finansowych w Polsce. Pozostała część została ulokowana przede wszystkim w ubezpieczeniach oraz programach emerytalnych.

Natomiast zobowiązania polskich gospodarstw domowych wzrosły jedynie o 2,6 proc. Zdecydowanie szybszy przyrost wartości aktywów finansowych spowodował, że wskaźnik zadłużenia gospodarstw domowych (zobowiązania jako procent PKB) kontynuował spadek, osiągając poziom 30 proc., o 14 p.p. poniżej szczytu z 2016 r.

– W 2024 r. polskie gospodarstwa domowe odnotowały bardzo solidny wzrost aktywów finansowych, co może wskazywać na rosnącą świadomość potrzeby oszczędzania. Jednocześnie struktura oszczędności wciąż pozostaje bardzo zachowawcza, z dominującą rolą depozytów bankowych. Pokazuje to, że nadal wyzwaniem jest zbudowanie większej świadomości inwestycyjnej, która pozwoli na dywersyfikację portfeli, tak aby Polacy mogli w pełni korzystać z możliwości, jakie daje rynek kapitałowy oraz różne klasy aktywów – podkreśla Robert Hörberg, prezes TFI Allianz Polska.