Na początku maja Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych, przedłożony przez ministra finansów i gospodarki. Projekt wprowadza dobrowolne narzędzie do oszczędzania oraz inwestowania – Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI), które umożliwi inwestowanie m.in. w akcje, fundusze inwestycyjne czy lokaty.

Pieniądze zgromadzone na OKI nie będą objęte tzw. podatkiem Belki. Zostaną jednak opodatkowane podatkiem od wartości aktywów, przy czym określone aktywa będą zwolnione z tego podatku do wysokości 100 tys. zł.

Według szacunków przedstawionych przez rząd, OKI skierują na Giełdę Papierów Wartościowych dodatkowo ok. 74 mld zł do 2040 r.

Potrzebne uzasadnienie rozwiązania podatkowego

„Przewidziana w opiniowanej ustawie konstrukcja podatku od wartości aktywów powoduje, że obowiązek podatkowy będzie powstawał wyłącznie z uwagi na posiadanie aktywów OKI, niezależnie od ekonomicznego rezultatu prowadzonej działalności inwestycyjnej. Oznacza to, że podatek – z zastrzeżeniem przewidzianych w ustawie zwolnień – będzie należny także wówczas, gdy podatnik nie osiągnął dochodu, a nawet poniósł stratę” - napisano w opinii.

„Mając na uwadze specyfikę przyjętej konstrukcji, celowe wydaje się szersze przedstawienie uzasadnienia przyjętego w ustawie rozwiązania, w szczególności poprzez wskazanie, jakie cele ma ono realizować oraz dlaczego konstrukcja oparta na wartości aktywów została uznana za najbardziej odpowiednią dla osiągnięcia założeń przyjętych przez ustawodawcę, z uwzględnieniem dobrowolnego charakteru inwestowania w OKI” - dodano.

Brak wystarczających wyjaśnień

Senaccy legislatorzy wskazali, że w tym kontekście pomocne byłoby również doprecyzowanie przesłanek, które przemawiały za odstąpieniem od powiązania ciężaru podatkowego z osiągniętym dochodem oraz przedstawienie argumentów uzasadniających wybór modelu opodatkowania opartego na wartości aktywów.

Uważają oni, że wskazane byłoby także przedstawienie argumentów potwierdzających, że rozwiązanie to pozostaje adekwatne do zamierzonego celu regulacyjnego (zwiększenia poziomu długoterminowych oszczędności i inwestycji obywateli) oraz zachowuje właściwą równowagę między funkcją fiskalną a funkcją wspierania inwestowania przez osoby fizyczne.

„Uzyskanie wyjaśnień w tym zakresie ułatwi Senatowi ocenę projektowanego rozwiązania pod kątem jego adekwatności do zakładanych celów regulacji, proporcjonalności zastosowanych środków oraz przewidywanej skuteczności realizacji zamierzonego celu regulacyjnego. Wystarczających wyjaśnień w tym zakresie nie zawarto ani w uzasadnieniu projektu opiniowanej ustawy, ani w załączonej do niego Ocenie Skutków Regulacji” - napisano.

Senat ma się zająć ustawą o OKI na posiedzeniu, które zaczyna się 22 lipca.