Chodzi o uchwaloną na początku lipca przez Sejm nowelizację ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, a także ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania.

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę, ale kieruje ją do Trybunału Konstytucyjnego

„Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę ze względu na wartości wynikające z art. 33 Konstytucji RP, gwarantującego równość kobiet i mężczyzn. Argumentem przemawiającym za podpisaniem ustawy jest także dążenie do ograniczania niesprawiedliwości na rynku pracy, z którymi spotykają się kobiety” – poinformowała w czwartek Kancelaria Prezydenta RP.

Jednocześnie prezydent uznał, że ustawa zawiera poważne błędy legislacyjne, dlatego skieruje ją do Trybunału Konstytucyjnego. „W jego ocenie przepisy mogą naruszać wolność działalności gospodarczej oraz zasadę proporcjonalności. Mogą także osłabić konkurencyjność przedsiębiorstw” – wskazano.

W komunikacie zaznaczono, że ustawa w sposób nieproporcjonalny ogranicza swobodę działalności gospodarczej, ingerując w autonomię organizacyjną spółek publicznych. Nakłada również na przedsiębiorstwa rozbudowane obowiązki administracyjne i biurokratyczne.

Zdaniem prezydenta Trybunał Konstytucyjny powinien zbadać, czy realizacja celu, jakim jest zwiększenie równości szans, nie odbywa się kosztem konstytucyjnie chronionej wolności działalności gospodarczej. Chodzi także o ustalenie, czy ustawodawca zachował właściwą równowagę między interesem publicznym a ochroną praw przedsiębiorców.

Ustawa ma zapewnić równowagę płci we władzach spółek giełdowych, w tym spółek Skarbu Państwa. Wdraża do polskiego prawa unijną dyrektywę dotyczącą poprawy równowagi płci wśród dyrektorów spółek giełdowych. Przepisy UE odnoszą się zarówno do kobiet, jak i mężczyzn oraz mają usprawnić stosowanie zasady równości szans przy obsadzaniu stanowisk kierowniczych.

Nowe regulacje obejmą spółki giełdowe z siedzibą w Polsce, których co najmniej jedna akcja jest notowana na rynku regulowanym w jednym z państw członkowskich UE. Z obowiązku stosowania przepisów wyłączono mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa.

Nowelizacja wprowadza definicję „organów spółki”, do których zaliczają się między innymi zarząd i rada nadzorcza, oraz „płci niedostatecznie reprezentowanej”. Będzie nią płeć, której przedstawiciele zajmują nie więcej niż 49 proc. łącznej liczby stanowisk w organach spółki.

Czytaj więcej

Mało kobiet w zarządach i radach

Równowaga płci w zarządach i radach nadzorczych spółek giełdowych

Ustawa zakłada, że w zarządach i radach nadzorczych spółek publicznych udział osób należących do płci niedostatecznie reprezentowanej ma odpowiadać liczbie najbardziej zbliżonej do 33 proc. wszystkich stanowisk w organach spółki, ale nie może przekraczać 49 proc.

Zgodnie z nowelizacją walne zgromadzenia spółek będą zobowiązane do przyjęcia uchwały w sprawie polityki równowagi płci. Dokument ma określać zasady wyboru i wskazywania kandydatów, a także zawierać programy rozwoju kariery oraz strategię zarządzania zasobami ludzkimi.

Polityka równowagi płci będzie musiała zostać udostępniona na stronie internetowej spółki. Ewentualne naruszenia jej postanowień będzie mogła badać Komisja Nadzoru Finansowego.

W procesie rekrutacji spółki będą zobowiązane do stosowania niedyskryminacyjnych, neutralnie sformułowanych i jednoznacznych kryteriów wyboru. Mają one uwzględniać kwalifikacje kandydatów oraz potrzebę zapewnienia równowagi płci i zostać określone jeszcze przed rozpoczęciem rekrutacji.

Ustawa przewiduje ponadto, że w przypadku wyboru między kandydatami posiadającymi równorzędne kwalifikacje pierwszeństwo będzie przysługiwało osobie należącej do płci niedostatecznie reprezentowanej. Wyjątek będzie możliwy, jeżeli za wyborem kandydata płci przeciwnej będą przemawiały inne zasady dotyczące różnorodności, określone w przepisach prawa i oparte na kryteriach niemających charakteru dyskryminacyjnego.

Kandydat, wobec którego spółka naruszy wymagania obowiązujące podczas rekrutacji, będzie miał prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Jeżeli spółki nie wykonają lub nienależycie wykonają obowiązki informacyjne i sprawozdawcze wynikające z nowych przepisów, Komisja Nadzoru Finansowego będzie mogła skierować do nich zalecenia – w przypadku mniejszych uchybień – albo nałożyć karę w wysokości do 500 tys. zł za rażące naruszenia.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia.