Pierwszy okres opiera się na koncepcji CSR (corporate social responsibility), czyli dobrowolnych inicjatywach, najczęściej o charakterze filantropijnym czy działaniach wizerunkowych. Kolejnym etapem było upowszechnienie się podejścia ESG (environmental, social, governance), które wprowadziło ustrukturyzowane kryteria oceny wpływu przedsiębiorstw na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny. W ostatnich latach płynnie przeszliśmy do koncepcji zrównoważonego rozwoju. Każda z tych zmian prowadziła do powoływania specjalistycznych stanowisk w zarządach spółek, takich jak chief sustainability officer, ale teraz coraz częściej chief impact officer.

Ewolucja podejścia organizacji do tych funkcji odzwierciedla zmianę sposobu myślenia o zrównoważonym rozwoju w organizacjach. Początkowo działania ESG koncentrowały się głównie na zgodności regulacyjnej, raportowaniu i ograniczaniu ryzyka. W tym modelu dominującą rolę odgrywał obszar compliance, a odpowiedzialność była rozproszona lub przypisana do funkcji dodatkowych. Wraz z rozwojem regulacji oraz rosnącą świadomością inwestorów, firmy zaczęły centralizować zarządzanie ESG, powołując dedykowane stanowiska kierownicze. Obecnie obserwujemy kolejny etap tej ewolucji – przejście od podejścia defensywnego do proaktywnego, w którym ESG staje się źródłem wartości biznesowej i przewagi konkurencyjnej.

Kluczową rolę w tym procesie odegrał chief sustainability officer (CSO), odpowiedzialny za budowę i wdrożenie strategii zrównoważonego rozwoju w organizacji. Funkcja ta obejmuje przede wszystkim zapewnienie zgodności z regulacjami, nadzór nad raportowaniem ESG, integrację czynników niefinansowych z zarządzaniem ryzykiem oraz koordynację procesów zbierania danych w skali całej grupy. W modelowym podejściu CSO działa w ścisłej współpracy z CFO, działem ryzyka oraz compliance, a jego głównym celem jest potwierdzenie, że organizacja spełnia wymogi regulacyjne i rynkowe, jednocześnie systematycznie ograniczając negatywne oddziaływanie na środowisko i społeczeństwo.

Nowa funkcja – chief impact officer (CIO) – odpowiada na potrzebę dalszego rozwoju podejścia do czynników ESG. CIO koncentruje się nie tylko na ograniczaniu ryzyk i spełnianiu wymogów, ale przede wszystkim na maksymalizacji realnego wpływu firmy na otoczenie. Obejmuje to rozwój produktów i usług generujących pozytywny efekt społeczny i środowiskowy, integrację kryteriów ESG z decyzjami inwestycyjnymi oraz wdrażanie metod pomiaru rzeczywistego wpływu. CIO działa bliżej biznesu niż CSO, często współpracując z obszarem inwestycji, rozwoju produktów i partnerstw strategicznych. Jego rola ma charakter ofensywny, ukierunkowany na tworzenie wartości, a nie tylko jej ochronę.

Porównanie obu stanowisk pokazuje zarówno istotne różnice, jak i znaczące obszary wspólne. Każde z tych stanowisk raportuje na poziomie zarządu i wpływa na decyzje strategiczne. Różni ich jednak punkt ciężkości działań. CSO koncentruje się na zgodności, procesach i minimalizacji ryzyka, podczas gdy CIO skupia się na tworzeniu wartości poprzez realny wpływ. CSO integruje ESG z istniejącymi strukturami organizacyjnymi, natomiast CIO dąży do ich transformacji, wprowadzając nowe modele biznesowe i produkty. Można więc powiedzieć, że CSO odpowiada za „robienie rzeczy we właściwy sposób”, a CIO za „robienie właściwych rzeczy”.

Obecnie obserwujemy trend wskazujący na stopniowe wyodrębnianie się roli CIO, szczególnie w sektorze finansowym i inwestycyjnym, natomiast relacja między obiema rolami zależy od stopnia dojrzałości danej firmy w zakresie postrzegania kwestii ESG.