Po 1 maja grupę sześciu największych krajów Unii zamieszkuje aż 75% mieszkańców Wspólnoty, najwięcej w Niemczech - 17,5%, a w Polsce - 8,4%.
Większy regres niż w Europie
Przeprowadzone przez Polską Agencję Badawczą Budownictwa badania wskazują, że w latach 2001-2003 w budownictwie europejskim nastąpił regres, który przejawił się stagnacją w krajach Unii, a w Polsce z roku na rok pogłębiającym się spadkiem produkcji budowlanej (por. wykres 1). Ograniczenie inwestycji w Polsce i towarzyszące temu załamanie produkcji budowlanej spowodowały osłabienie roli budownictwa polskiego w Europie do 1,7% europejskiej produkcji budowlanej w 2003 roku.
W ostatnich trzech latach w wyniku kryzysu w budownictwie i spadku produkcji budowlanej o około 20% nastąpiło zmniejszenie relacji produkcji budowlanej do PKB z 12,9% do 9,9% oraz udziału wartości produkcji dodanej budownictwa w tworzeniu PKB z 7,2% do 5%. Najwyższy udział budownictwa w tworzeniu PKB w krajach Unii notuje Hiszpania (8,8%), niewiele niższy jest w Portugalii (7,6%) oraz Austrii (7,5%). Najmniejszy ma miejsce w Szwecji (4,3%), Danii (4,5%) oraz w Niemczech i we Francji (po 4,5%).
Gorzej niż słabiej rozwinięci
Relacja produkcji globalnej budownictwa w Polsce odnoszona do PKB wyniosła w 2003 roku 9,9% i była niższa o 0,4 pkt proc. niż w krajach UE i aż o 6-8 pkt proc. niższa niż w słabiej rozwiniętych krajach Unii - przyjętych do Wspólnoty w latach 80. Hiszpanii i Portugalii oraz Irlandii szybko zmniejszających dystans do krajów bardziej rozwiniętych (por. wykres 2).
Wartość polskiego rynku budowlanego szacowana w 2003 roku na ok. 18,5 mld euro plasuje Polskę na 14. miejscu, przed Grecją i Luksemburgiem oraz 9 europejskimi krajami, które przystąpiły do Unii, podobnie jak Polska, w maju 2004 roku.
Sąsiedzi bliżej EU-15
Rozmiary dystansu dzielącego budownictwo polskie do poziomu finansowania budownictwa w starych krajach Unii Europejskiej obrazuje relacja wartości produkcji budowlanej zrealizowanej w przeliczeniu na jednego mieszkańca. W Polsce w 2003 roku wartość produkcji budowlanej w przeliczeniu na jednego mieszkańca wyniosła tylko 483 euro i w odniesieniu do odpowiedniej wartości produkcji budowlanej zrealizowanej w krajach Europy Zachodniej była 5,5-krotnie niższa, podczas gdy w Czechach dystans ten wynosił tylko 2,6.
Z badań przeprowadzonych przez Polską Agencję Badawczą Budownictwa i Euroconstruct wynika jednak, że dystans ten liczony parytetem siły nabywczej (PPP) walut jest o ponad połowę niższy (por. wykres 3). Pomiędzy Czechami a krajami UE-15 prawie nie występuje, największy - około 3-krotny - dzieli budownictwo polskie do UE-15.
Odmienna struktura
Najwyższą wartość produkcji budowlanej według rodzajów budownictwa w przeliczeniu na jednego mieszkańca w Polsce w 2003 roku zrealizowano w budownictwie niemieszkaniowym (222 euro), w budownictwie inżynieryjnym (149 euro), a najmniejszą w budownictwie mieszkaniowym (112 euro).
Budownictwo polskie od budownictwa w krajach UE różni nie tylko jego intensywność w przeliczeniu na jednego mieszkańca (por. wykres 4), ale również struktura produkcji budowlanej według rodzajów budownictwa.
W strukturze produkcji według ekonomicznego charakteru robót w krajach Europy Zachodniej przeważają roboty inwestycyjne, które w 2003 roku w łącznej wartości zrealizowanej produkcji budowlanej stanowiły 56%, podczas gdy w Polsce, według szacunków PAB, udział robót inwestycyjnych w łącznej wartości zrealizowanej produkcji budowlanej w 2003 roku wynosił 65%, tj. o 9 punktów procentowych więcej. Niższy był w Polsce udział wydatków na renowacje i remonty budynków aniżeli w krajach UE-15.
Również pod względem struktury produkcji budowlanej, według rodzajów budownictwa, sytuacja w Polsce znacznie różni się od odpowiedniej w krajach Unii Europejskiej. W Polsce największy udział stanowią roboty budowlane, realizowane w budownictwie niemieszkaniowym (47%), a następnie inżynieryjne (32%). Udział budownictwa mieszkaniowego stanowi tylko 21%. W krajach UE udziały te stanowiły odpowiednio 32%, 22% i 46% (por. wykres 5).
Pomimo znacznie większych potrzeb mieszkaniowych niż w krajach Europy Zachodniej udział budownictwa mieszkaniowego w łącznych wydatkach na roboty budowlane był w Polsce ponad 2-krotnie mniejszy niż w krajach EU-15. Natomiast udział budownictwa niemieszkaniowego, w tym prywatnego budownictwa komercyjnego, był większy aż o 50%.
Wprowadzenie i śródtytuły
pochodzą od redakcji
PAB i Euroconstruct
Polska Agencja Badawcza Budownictwa (PAB) to prywatny instytut zajmujący się badaniami i prognozowaniem rozwoju budownictwa w Polsce. Grupuje specjalistów wykonujących od ponad 25 lat prace naukowo-badawcze z zakresu funkcjonowania budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych w Polsce. PAB jest członkiem międzynarodowej organizacji Euroconstruct zrzeszającej instytuty badawcze budownictwa z 19 krajów europejskich.
