To już fakt: boom dobiegł końca

Dane dotyczące wzrostu PKB w samym IV kwartale GUS opublikuje dopiero w lutym. Można je jednak z dość dużą dokładnością odgadnąć na podstawie rachunków narodowych za cały 2018 r., przedstawionych w czwartek.

Wynika z nich, że PKB Polski w ujęciu realnym (czyli w cenach stałych poprzedniego roku) zwiększył się o 5,1 proc., po 4,8 proc. w 2017 r. To wynik minimalnie lepszy od przeciętnego szacunku ekonomistów ankietowanych przez „Parkiet", który wynosił 5 proc. Ta statystycznie nieistotna różnica ma jednak znaczenie symboliczne. PKB Polski wzrósł o 5 proc. w 2011 r. A wynik na poziomie 5,1 proc. jest najlepszy od 2007 r.

Konsumpcja traci impet

Polską gospodarkę w ub.r. napędzały wciąż głównie wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych, które zwiększyły się o 4,5 proc. W porównaniu z 2017 r. dynamika konsumpcji nieco jednak opadła, z 4,9 proc. To, że wzrost PKB mimo to przyspieszył, jest zasługą ożywienia w inwestycjach. Nakłady brutto na środki trwałe zwiększyły się w 2018 r. o 7,3 proc., po 3,9 proc. rok wcześniej. Wyniki handlu zagranicznego – trzecia kluczowa składowa PKB – miały zerowy wpływ na wzrost tego wskaźnika (w 2017 r. też dodały do wzrostu PKB zaledwie 0,1 pkt proc.).

Foto: GG Parkiet

Biorąc pod uwagę dane z pierwszych trzech kwartałów 2018 r., to oznacza, że w samym IV kwartale wpływ eksportu netto na wzrost PKB był wyraźnie dodatni. „To sygnalizuje znaczące spowolnienie importu związane z obniżeniem dynamiki konsumpcji i inwestycji" – ocenił Jakub Borowski, główny ekonomista banku Credit Agricole w Polsce.

Foto: GG Parkiet

Według niego inwestycje w polskiej gospodarce w IV kwartale zwiększyły się o zaledwie 6,8 proc. rok do roku, po 9,9 proc. w III kwartale. Podobnego zdania są analitycy mBanku. Tymczasem przed publikacją czwartkowych danych GUS ekonomiści przeciętnie szacowali (patrz tabela), że wzrost nakładów inwestycyjnych w ostatnim kwartale ub.r. sięgnął 8,2 proc. „Wskazuje to na co najwyżej niewielkie przyspieszenie wzrostu inwestycji przedsiębiorstw, które zostało skompensowane silnym spowolnieniem wzrostu inwestycji publicznych" – skomentował Borowski.

Rachunki narodowe za cały miniony rok sugerują również, że w IV kwartale wyraźnie zwolnił wzrost wydatków konsumpcyjnych gospodarstw domowych: do około 4 proc. rok do roku, podczas gdy ekonomiści szacowali dotąd, że zwiększyły się one o około 4,4 proc. „Wyraźne spowolnienie wzrostu konsumpcji nastąpiło zatem szybciej, niż oczekiwaliśmy, do czego mógł się przyczynić wzrost skłonności gospodarstw domowych do oszczędzania" – napisał w komentarzu główny ekonomista Credit Agricole w Polsce.

Preludium spowolnienia

W najbliższych tygodniach można oczekiwać licznych dowodów na to, że IV kwartał to tylko preludium spowolnienia, które czeka polską gospodarkę w 2019 r. Już w piątek opublikowany zostanie styczniowy wskaźnik PMI, mierzący koniunkturę w przemyśle na podstawie ankiety wśród menedżerów przedsiębiorstw. Według ankietowanych przez „Parkiet" ekonomistów utrzymał się on wyraźnie poniżej 50 pkt, co oznacza, że aktywność w polskim przemyśle przetwórczym malała trzeci miesiąc z rzędu, odzwierciedlając sytuację w tym sektorze w Niemczech.

Słabość strefy euro (więcej w ramce) to jedna z przesłanek, aby oczekiwać spowolnienia także w Polsce. – Ze względu na dalsze pogorszenie koniunktury w strefie euro na przełomie roku, utrzymanie neutralnego wpływu eksportu netto na wzrost PKB Polski w 2019 r. będzie niemożliwe – tłumaczy Piotr Popławski, ekonomista z ING BSK. To, w połączeniu ze spadkiem dynamiki inwestycji publicznych, sprawi według niego, że w 2019 r. polska gospodarka wzrośnie o 3,6 proc. W ocenie Jakuba Borowskiego trzeba liczyć się z jeszcze słabszym wynikiem, na poziomie 3,3 proc.

Bodźce fiskalne pomogą

Rząd zachowuje więcej optymizmu. Jadwiga Emilewicz, minister przedsiębiorczości i technologii, w komentarzu do czwartkowych danych GUS napisała, że w 2019 r. wzrost PKB Polski zwolni do około 4 proc. (w ustawie budżetowej założono wynik na poziomie 3,8 proc.).