Węgiel wróci do łask i zastąpi gaz ziemny w elektrowniach?

Ceny węgla energetycznego wykorzystywanego do wytwarzania energii wzrosły najbardziej od trzech lat po tym, jak Katar zawiesił produkcję w największym na świecie centrum eksportu skroplonego gazu ziemnego po ataku irańskiego drona.

https://pbs.twimg.com/media/HCluiEKW8AEixBv?format=jpg&name=900x900

Ceny europejskiego węgla energetycznego gwałtownie wzrosły do najwyższego poziomu od października 2023 r., odzwierciedlając obawy, że zmniejszone dostawy gazu ziemnego od głównych eksporterów z Bliskiego Wschodu, takich jak Katar, doprowadzą do wzrostu zużycia węgla w sektorze energetycznym, a zmniejszenia zużycia gazu – pisze Wall Street Journal.

Uważnie obserwowana cena południowoafrykańskiego węgla energetycznego wzrosła do najwyższego poziomu od sierpnia 2024 r., według analizy McCloskey przeprowadzonej przez OPIS, należący do Dow Jones & Co. Australijskie kontrakty terminowe na węgiel również odnotowały wzrosty. Kontrakty terminowe na węgiel w Newcastle, azjatycki benchmark, wzrosły w poniedziałek o 8,6 proc. do 128,70 USD/tonę, co stanowi najwyższą cenę kontraktu terminowego na najbliższy miesiąc od grudnia 2024 r.

Azja może zastąpić gaz ziemny węglem w swoich elektrowniach

Po ataku drona Katar zawiesił produkcję w największym na świecie centrum eksportu skroplonego gazu ziemnego. Kompleks Ras Laffan odpowiada za ok. 20 proc. globalnej podaży i nigdy wcześniej w swojej 30-letniej historii nie został całkowicie wyłączony.

Rynki gazu ziemnego zostały poważnie ograniczone przez konflikt w Iranie, a statki z LNG są obecnie zablokowane przed przepłynięciem Cieśniny Ormuz.

Europa jest w dużym stopniu uzależniona od dostaw LNG z Bliskiego Wschodu, ale Azja jest od nich uzależniona szczególnie. Zakłócenie spowodowało wzrost cen gazu w Europie o 39 proc., co stanowi największy wzrost od 4 lat. W Azji, gdzie wiele gospodarek jest silnie uzależnionych od katarskiego LNG, Tajwan zapowiedział zwiększenie produkcji energii z węgla, jeśli przerwa w dostawach gazu będzie trwała wystarczająco długo, aby wpłynąć na dostawy gazu.

Pakistan sprowadza praktycznie cały swój LNG z Kataru, podczas gdy Indie i Bangladesz również pozyskują większość swojego LNG z Bliskiego Wschodu.

Kraje te prawdopodobnie zastąpią gaz ziemny w swoich elektrowniach węglem, ponieważ wojna spowoduje gwałtowny wzrost kosztów, powiedział James Stevenson, analityk OPIS, w wywiadzie dla „Barron's”, zauważając, że jedną z zalet węgla jest to, że można go magazynować na terenie elektrowni w ilościach wystarczających na tygodnie, a nawet miesiące.

– Węgiel oczywiście wiąże się z poważnym problemem zanieczyszczenia środowiska, ale ma kilka bardzo istotnych zalet w porównaniu z innymi paliwami – niezawodność jest prawdopodobnie najważniejszą z nich – powiedział Stevenson. – Nie musi być słonecznie ani wietrznie. Paliwo jest dostępne od ręki. Można argumentować, że tylko energia jądrowa jest bardziej niezawodna w kontekście łańcucha dostaw.

Zarobią europejskie i amerykańskie firmy energetyczne

Analitycy energetyczni twierdzą, że zakłócenia na rynku gazu podkreślają utrzymujące się zagrożenia dla globalnych dostaw paliw w obliczu rosnących napięć geopolitycznych na Bliskim Wschodzie. W związku z wyłączeniem kluczowej infrastruktury LNG, konkurencja o pozostałe ładunki gazu nasila się, co może wpłynąć na zmianę hurtowych kosztów paliw i strategii energetycznych na całym świecie.

Rynki będą uważnie obserwować, czy ceny węgla będą nadal gwałtownie rosły, a podaż LNG pozostanie ograniczona.

Tymczasem reakcja spółek górniczych na giełdzie ASX była mieszana. Whitehaven Coal odnotował wzrost o 1,7 proc. Natomiast Yancoal i New Hope odnotowały spadki, odpowiednio o 2,8 proc. i 0,6 proc. Whitehaven Coal jest wiodącym australijskim producentem węgla. Yancoal Australia jest jednym z największych australijskich producentów węgla wyłącznie w sektorze wydobywczym.

Natomiast jak pisze New York Times, rosnące ceny skroplonego gazu ziemnego mogą przynieść większe zyski europejskim i amerykańskim firmom energetycznym. Duże europejskie firmy, takie jak Shell i TotalEnergies, oraz amerykańskie, takie jak ExxonMobil i Cheniere, mogą osiągnąć duże zyski, nawet jeśli Katar szybko wznowi dostawy gazu zakłócone przez ataki USA i Izraela na Iran.

Dzieje się tak, ponieważ amerykańskie i europejskie firmy energetyczne są najbardziej realnymi alternatywnymi dostawcami dla krajów i firm, które wcześniej polegały na Katarze w zakresie gazu wykorzystywanego do wytwarzania energii elektrycznej lub produkcji chemikaliów, stali i innych towarów przemysłowych.

Cena, po jakiej zachodnie firmy energetyczne mogą sprzedawać LNG do Europy, jest obecnie mniej więcej dwukrotnie wyższa niż koszt zakupu i dostawy tego paliwa, powiedział Jason Feer, szef działu Business Intelligence w Poten & Partners, globalnej firmie konsultingowej i brokerskiej zajmującej się transportem morskim. Tydzień temu firmy osiągały przychody wyższe o około 27–28 proc. od swoich kosztów.