Banki centralne mają więcej złota niż amerykańskich obligacji

Po raz pierwszy od 1996 r. zagraniczne banki centralne posiadają w swoich rezerwach więcej złota niż amerykańskich obligacji skarbowych. To trend napędzany rosnącą niepewnością geopolityczną i dążeniem do dywersyfikacji aktywów.

Foto: parkiet.com

W latach 2021–2025 banki centralne – szczególnie na rynkach wschodzących, takich jak Chiny, Indie i Turcja – znacząco zwiększyły swoje zasoby złota. Posunięcie to odzwierciedla szerszą strategię mającą na celu zmniejszenie zależności od dolara amerykańskiego, osłabionego rosnącym poziomem zadłużenia i napięciami geopolitycznymi. Złoto, postrzegane jako trwały, mobilny i neutralny składnik aktywów, stało się preferowanym zabezpieczeniem przed wahaniami kursów walut i inflacją. Na początku 2026 roku ceny złota gwałtownie wzrosły do ​​rekordowych poziomów, w miarę jak wzrastał popyt na bezpieczne aktywa.

Rebalansowanie globalnych rezerw na rzecz złota

Zasoby złota przewyższające amerykańskie obligacje skarbowe sygnalizują rebalansowanie globalnych rezerw, co ma wpływ na globalną dominację dolara. W miarę jak banki centralne dywersyfikują swoje rezerwy w erze niepewności gospodarczej i politycznej, ponadczasowa atrakcyjność złota jako środka przechowywania wartości jest silniejsza niż kiedykolwiek.

Jak informuje World Gold Council (Światowa Rada Złota), popyt netto banków centralnych na złoto wzrósł do 230 ton w IV kw. 2025 r., o 6 proc. w porównaniu z 218 tonami w poprzednim kwartale. Ten silny wynik zakończył rok naznaczony trwałą aktywnością zakupową, nawet gdy ceny złota osiągnęły rekordowe poziomy.

Zgłaszane zakupy złota były raczej umiarkowane przez większość 2025 r., ponieważ banki centralne notowały gwałtowny wzrost cen, które w ciągu roku osiągnęły rekordowe poziomy.

– Wysokie wyceny rezerw złota zdawały się skłaniać do bardziej ostrożnego podejścia. To pokazuje, że banki centralne nie są obojętne na dynamikę cen, nawet jeśli ich długoterminowe strategiczne zainteresowanie złotem pozostaje nienaruszone – analizuje Rada.

Skupy w IV kw. pomogły zwiększyć popyt w całym roku do znacznych 863 ton. Choć nie osiągnął on wyjątkowego poziomu +1000 ton obserwowanego w ostatnich latach, to jednak nadal znacznie przekraczał roczną średnią z lat 2010–2021 (473 tony).

NBP największym nabywcą złota

Dwadzieścia dwie instytucje zgłosiły wzrost swoich rezerw złota o około tonę lub więcej w ciągu roku; siedem odpowiadało za większość zakupów złota. Ponadto, zakupy były ponownie wspierane przez wiele skromniejszych zakupów.

·       Narodowy Bank Polski ponownie był największym nabywcą, zarówno w IV kwartale (35 ton), jak i w 2025 roku. W ciągu roku bank dodał kolejne 102 tony, zwiększając swoje rezerwy złota do 550 ton. Złoto stanowi obecnie 28 proc. całkowitych rezerw, zbliżając się do zrewidowanego celu alokacji 30 proc., który wzrósł z 20 proc. w październiku. Mimo to, w styczniu prezes Adam Glapiński zadeklarował zamiar dalszego zwiększenia rezerw złota do 700 ton, ze względu na „względy bezpieczeństwa narodowego”. Nie określono jednak ram czasowych dla osiągnięcia tego celu.

·       Narodowy Bank Kazachstanu zwiększył zasoby złota o 17 ton w czwartym kwartale i o 57 ton w ciągu roku, osiągając najwyższy poziom rocznych zakupów w historii od 1993 roku, po tym jak Ministerstwo Przemysłu zezwoliło mu na zakup 67 ton w 2025 roku. Chociaż bank centralny zawiesił sprzedaż złota skupowanego z krajowej produkcji w lutym, prezes Timur Suleimenov zasugerował, że bank będzie nadal gromadził więcej złota. W czerwcu prezes oświadczył również, że „chcemy pozostać nabywcą netto złota” do czasu złagodzenia napięć na świecie.

·       Bank Centralny Brazylii powrócił na rynek w 2025 roku, po tym jak ostatnio kupił złoto w 2021 roku. Między wrześniem a listopadem dodał 43 tony, zwiększając swoje zasoby złota do 172 ton. Pomimo tego znacznego wzrostu, złoto nadal stanowi zaledwie 7 proc. całkowitych rezerw. Państwowy Fundusz Naftowy Azerbejdżanu (SOFAZ), jedyny państwowy fundusz majątkowy, który publicznie ujawnił swoje zasoby złota, nabył 38 ton w okresie od I do III kwartału, co świadczy o podejmowanych działaniach na rzecz wzmocnienia rezerw. Dane za IV kwartał nie zostały jeszcze opublikowane.

·       Bank Centralny Turcji pozostawał stabilnym nabywcą przez cały rok 2025, pomimo zmienności rynku. Bank zakupił 27 ton w 2025 roku, w oparciu o dane do końca października, zwiększając oficjalne zasoby (banku centralnego i Skarbu Państwa) do 644 ton.

·       Ludowy Bank Chin dodał zaledwie 3 tony w czwartym kwartale, co stanowi najniższy kwartalny wzrost rezerw złota od I kwartału 2024 roku (2 tony). To zwiększyło jego całoroczne zakupy netto do 27 ton. Jego zgłoszone rezerwy złota wynoszą obecnie 2306 ton, co stanowi prawie 9 proc. całkowitych rezerw.

·       Czeski Bank Narodowy kupił 20 ton w 2025 roku, podobnie jak w poprzednich trzech latach. Całkowite rezerwy wynoszą obecnie 72 tony, podczas gdy zakładany na rok 2028 cel wynosi 100 ton.

Niewiele banków redukowało złote rezerwy

Redukcje rezerw złota w ciągu roku były znacznie bardziej ograniczone w porównaniu z poprzednim rokiem: Władze Monetarne Singapuru (15 ton), Bank Centralny Rosji (6 ton), Bundesbank (1 tona) – ze względu na program bicia monet – oraz Bank Centralny Jordanii (1 tona) były jedynymi sprzedającymi, pomimo wzrostu cen złota.

Niezgłoszone zakupy nadal stanowiły istotną cechę rynku w 2025 roku: różnica między szacunkami Metals Focus a oficjalnie zgłoszonymi danymi nadal wskazuje na znaczną nieprzejrzystą aktywność (57 proc. rocznej sumy). Oznacza to, że niektóre oficjalne instytucje powiększają swoje rezerwy bez natychmiastowego ujawnienia – jest to stały trend w ostatnich latach.

Ponadto kilka głównych banków centralnych zadeklarowało plany zwiększenia swoich rezerw złota w ciągu najbliższych kilku lat, co świadczy o ich ciągłych staraniach o dywersyfikację i zarządzanie ryzykiem. Skupienie się na złocie sugeruje, że pozostaje ono kluczowym aktywem strategicznym nawet w przypadku zmian w krótkoterminowych zakupach w odpowiedzi na zmieniające się warunki rynkowe.