Polacy zadowoleni z oszczędzania. A co jeśli RPP znów obniży stopy?

Oszczędzanie budzi w Polakach coraz częściej przyjemne emocje i kojarzy się przede wszystkim z poczuciem bezpieczeństwa i niezależnością. Ale wciąż aż 37 proc. Polaków nie dysponuje żadnymi oszczędnościami.

Dla uczestników badania ING Banku Śląskiego – dorosłych Polaków z dostępem do internetu – oszczędności to przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa (61 proc.). Na kolejnych miejscach ankietowani wskazują poczucie niezależności (41 proc.) oraz możliwość spełnienia marzeń (33 proc.). Perspektywa pokoleniowa rzuca jednak dodatkowe światło na te dane – młodsi respondenci (18-24) częściej niż starsze pokolenia utożsamiają oszczędności z wolnością (35 proc.), natomiast na poczucie niezależności najczęściej wskazują osoby 55+ (46 proc.).

Do najpopularniejszych emocji kojarzących się z oszczędzaniem należą z kolei: poczucie nadziei (44 proc.), spokój i ulga (43 proc.), radość i zadowolenie (42 proc.) oraz ekscytacja oraz pozytywne nastawienie (23 proc.). Dopiero na piątym miejscu znalazł się niepokój, wskazany jedynie przez co dziesiątą osobę. W sumie trudne emocje stanowią niewielką część wyników – lęk i smutek wskazało odpowiednio 8 proc. i 5 proc. badanych, natomiast złość zaledwie 3 proc. respondentów. Tak wyraźna przewaga dobrych skojarzeń potwierdza, że oszczędzanie to dla Polaków proces niosący realną satysfakcję.

– Znaczna grupa Polek i Polaków uważa oszczędności nie tylko za zabezpieczenie, ale sposób na poprawę jakości życia i realizację wymarzonych planów – komentuje Daniel Szewieczek, dyrektor ING BSK odpowiedzialny za obszar oszczędności w ING Banku Śląskim. – Fakt, że większość z nas wybiera równoległe oszczędzane na cele radosne oraz te trudniejsze, dowodzi rosnącej dojrzałości finansowej społeczeństwa. To podejście pozwala zachować spokój w niepewnych czasach, nie rezygnując przy tym z pozytywnej motywacji, jaką daje planowanie lepszej przyszłości.

Bariery i motywacje

Główną przeszkodą w budowaniu poduszki finansowej pozostaje sytuacja ekonomiczna. Co druga osoba, która nie oszczędza, wskazuje jako powód zbyt małe przychody, a co trzecia – zbyt duże wydatki. Pozostałe przyczyny, jak brak mobilizacji czy brak kontroli nad wydatkami, stanowią w tym zestawieniu zdecydowaną mniejszość.

W kontekście motywacji, Polacy zdecydowanie bardziej wolą oszczędzać na plany, o których myślą z radością, czyli tak zwane białe godziny (31 proc.), niż na momenty wywołujące lęk (10 proc.). Najwięcej osób jednak jako najbardziej motywującą strategię wybiera jednoczesne oszczędzanie na oba scenariusze (42 proc.) – dotyczy to wszystkich grup wiekowych. Co ciekawe, co piąta osoba w wieku 55+ twierdzi, że nie potrzebuje konkretnego celu, żeby oszczędzać, a zarazem to w tej grupie inflacja i rosnące koszty utrzymania najsilniej motywują do odkładania pieniędzy na przyszłość (64 proc.).

Od czasu poprzedniej edycji badania w 2022 roku wydarzenia na świecie sprawiły, że wyobrażenie Polaków o „czarnych godzinach” nieco się zmieniło. Zmniejszyła się bowiem liczba ludzi, którym to określenie kojarzy się po prostu z czymś nieprzewidywalnym (o 9 p.p., z 55 do 46 proc.) oraz z inflacją (spadek z 17 do 9 proc.), znacznie natomiast przybyło osób kojarzących czarną godzinę z wojną (wzrost z 10 do 16 proc.). Jednocześnie większość badanych nie oszczędza już na czarną godzinę, ale przeciwnie, z myślą o konkretnych celach oraz na tak zwaną białą godzinę, czyli na to, co chcą, aby się wydarzyło.

Natomiast w części badania towarzyszącego konkursowi Sukces Pisany Szminką to zgromadzona kwota daje poczucie bezpieczeństwa ponad połowie (52 proc.) ogółu badanych Polaków posiadających odłożone środki. Wyniki wskazują, że 16 proc. posiada od 4-krotności do 6-krotności miesięcznych dochodów, 13 proc. ankietowanych – od 7-krotności do 12-krotności. Z kolei u 6 proc. respondentów jest to wartość ponad rocznych dochodów. Ponad 1/3 uczestników badania przyznaje, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami – wynika z najnowszej części badania towarzyszącego konkursowi Sukces Pisany Szminką.

W marcu stopy w dół?

Czy oszczędzanie będzie dawać nadal poczucie bezpieczeństwa, gdy Rada Polityki Pieniężnej po raz kolejny obniży stopy, a banki zaczną znów redukować oprocentowanie depozytów? A na to w opinii ekspertów się zanosi. – Inflacja trzymająca się w okolicy celu, mocny złoty i trochę słabsze niż zakładano dane dotyczące wzrostu gospodarczego mogą być mocnymi argumentami za obniżką stóp procentowych na najbliższym marcowym posiedzeniu RPP – uważa Piotr Bawolski, CFA, dyrektor ds. Klientów Strategicznych, Michael/Ström Dom Maklerski.

– Nasz bazowy scenariusz zakłada jeszcze trzy obniżki stóp procentowych, co oznaczałoby stopę referencyjną na poziomie 3,25 proc. na koniec roku – skomentował decyzję Andrzej Gwiżdż, analityk platformy inwestycyjnej Portu.