Świetne dane o inflacji w Polsce. Pobite kilkuletnie minima

Inflacja bazowa w Polsce w styczniu wyniosła 2,7 proc. r/r, a w lutym 2,5 proc. – podał w poniedziałek Narodowy Bank Polski (NBP). Niżej ta miara inflacji była ostatnio ponad sześć lat temu. Na wieloletnich minimach są też inne miary inflacji.

Z tego artykułu się dowiesz:

• Jakie czynniki przyczyniły się do obserwowanego trendu spadkowego inflacji bazowej w ostatnich miesiącach?
• Jakie są prognozy dotyczące przyszłych zmian inflacyjnych i jakie ryzyka z nimi się wiążą?
• W jaki sposób kształtują się inne wskaźniki inflacji bazowej w polskiej gospodarce?
• Jak obecna sytuacja inflacyjna wpływa na perspektywy polityki pieniężnej i decyzje Rady Polityki Pieniężnej?

Dane NBP standardowo przyszły tuż po statystykach GUS o „pełnej inflacji”. Zgodnie z piątkową publikacją urzędu, inflacja CPI ogółem spadła w styczniu i lutym do 2,1 proc. r/r, z 2,4 proc. w grudniu 2025 r. W przypadku inflacji bazowej spadek jest może mniej spektakularny: z 2,7 proc. r/r w listopadzie i grudniu 2025 r. oraz styczniu 2026 r., do 2,5 proc. w lutym br. Niemniej lutowy wynik i tak jest najniższy od ponad sześciu lat – poprzednio inflacja bazowa w Polsce niższa była w październiku 2019 r. (2,4 proc.). To także odczyt niższy od średniej prognoz ekonomistów dla „Rzeczpospolitej” i „Parkietu” (2,6 proc.).

Przypomnijmy, że inflacja bazowa to miara inflacji bez cen żywności (i napojów bezalkoholowych) oraz nośników energii (paliw, prądu, gazu, centralnego ogrzewania, ciepłej wody, opału). Bank centralny wyklucza je, aby mieć lepszy wgląd w bardziej fundamentalne procesy inflacyjne w gospodarce, oczyszczone z wpływu wahań cen surowców (rolnych czy energetycznych) na rynkach światowych.

Inflacja bazowa w lutym w dół

Inflacja bazowa pozostawała na początku 2026 r. w trendzie spadkowym (jeszcze rok temu była o 1 pkt proc. wyższa: 3,7 proc. r/r w styczniu i 3,6 proc. w lutym). Przyczyny pozostają niezmienne: to m.in. fakt, że w ślad za hamującą dynamiką wzrostu płac spada inflacja cen usług. Ta wprawdzie nadal jest dość wysoka – w lutym wyniosła 4,8 proc. r/r – ale jednak to i tak najmniej od ponad sześciu lat.

Foto: rp.pl/Weronika Porębska

Do tego dochodzi efekt rosnącej konkurencji z rynków zagranicznych, m.in. z Chin. – To jest widoczne m.in. w segmencie odzieży i obuwia, wyrobów elektronicznych czy samochodów. Import towarów z Chin rośnie, tymczasem tam na poziomie cen producentów trwa deflacja. Presja inflacyjna w otoczeniu zewnętrznym jest zasadniczo niska, co pozwala importować niską inflację – wyjaśnia Grzegorz Maliszewski, główny ekonomista Banku Millennium.

Dodatkowo m.in. stopniowy spadek cen ropy, gazu, energii czy surowców „zdejmował” z firm część presji kosztowej i dawał przestrzeń na obniżanie ceny dóbr finalnych.

Jak szok cenowy z Bliskiego Wschodu podbije inflację?

Już wiadomo, że w efekcie wojny w Zatoce Perskiej, od marca inflacja ogółem mocno wzrośnie – zgodnie z prognozami ekonomistów: w okolice 3 proc. Niemniej w krótkim terminie ten impuls w górę dla inflacji nadejdzie z kierunku towarów niebazowych – cen ropy, paliw czy gazu. Inflacja bazowa jeszcze w marcu czy kwietniu powinna wykazać się większą stabilnością.

Jak wyjaśniają jednak ekonomiści Pekao, im dłużej trwać będą zaburzenia geopolityczne, tym bardziej prawdopodobne, że ich wpływ na inflację nie zakończy się jedynie na bezpośrednim, krótkoterminowym wpływie na ceny paliw, ale będzie mocniej przenikał też do innych kategorii działalności w efektach drugiej rundy. – Efekty drugiej rundy – wzrost kosztów produkcji żywności, transportu i usług – tradycyjnie materializują się z opóźnieniem trzech-sześciu miesięcy – dodaje Piotr Arak, główny ekonomista VeloBanku. Z drugiej strony: gdyby w efekcie przedłużającego się szoku energetycznego miało dojść do osłabienia aktywności gospodarczej, to teoretycznie byłby to czynnik działający w kierunku obniżenia inflacji bazowej.

Inne miary inflacji bazowej wyraźnie w dół

Ryzyka dla inflacji to jednak na razie melodia kolejnych miesięcy. Na razie lutowe dane wyglądały dobrze i mowa tu także o innych miarach inflacji bazowej.

Inflacja z pominięciem cen administrowanych (m.in. prądu, gazu, energii cieplnej, zimnej wody, wywozu śmieci, usług kanalizacyjnych, usług pocztowych, biletów okresowych w komunikacji miejskiej) wyniosła w lutym 1,6 proc. r/r. Niższa nie była od pięciu lat. Ba, gdyby przymknąć oko na dwa lekko niższe odczyty z grudnia 2020 r. i stycznia 2021 r. (1,4-1,5 proc.), to niższej inflacji w tej kategorii nie było od siedmiu lat.

Inflacja po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych (towarów i usług stanowiących 20 proc. koszyka inflacyjnego GUS) sięgnęła zaś w lutym 2,3 proc. Ostatnio niżej była w czerwcu 2019 r., a więc ponad 6,5 roku temu. Z kolei wyniosła tzw. 15-proc. średnia wyniosła 2,2 proc. r/r, co oznacza, że niżej nie była od ponad sześciu lat. 15-proc. średnia obcięta wyklucza po 15 proc. towarów i usług o skrajnych dynamikach cen – najmniejszej i największej – tym samym również „wygładzając” dane inflacyjne z odstającej wartości.

Wydaje się, że w takich okolicznościach – gdyby nie cenowe implikacje wydarzeń w Zatoce Perskiej – Rada Polityki Pieniężnej widziałaby jeszcze przesłanki do obniżek stóp procentowych. W obliczu wzrostu cen surowców energetycznych, niepewności co do czasu trwania konfliktu oraz potencjalnych efektów drugiej rundy dla inflacji, kolejni członkowie RPP wykluczają jednak na razie myślenie o cięciach stóp. Ba, rynek stopy procentowej zaczął wyceniać wręcz podwyżki stóp procentowych, ale zdaniem wielu ekonomistów, np. Pekao czy mBanku, jest to scenariusz bardzo mało prawdopodobny.