Kinowe multipleksy wypowiadają umowy OZZ-om

Po ubiegłorocznym wyroku Sądu Najwyższego w sporze o tantiemy między Cinema City Poland a organizacją filmowców sieci kin poszły za ciosem. Należąca do Agory sieć Helios wypowiedziała umowę SFP-ZAPA, a Cinema City Poland – ZAIKS-owi – wynika z naszych informacji. Multikino nadal analizuje, co zrobić. Liczy na pokojowe zakończenie wieloletniego impasu.

Są pierwsze skutki głośnego wyroku Sądu Najwyższego z września 2024 r. w sporze między Cinema City Poland a organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi Stowarzyszeniem Filmowców Polskich – ZAPA.

Sieci kin wielosalowych zaczęły wypowiadać OZZ-om umowy, na mocy których płaciły tantiemy od wyświetlanych filmów zagranicznych. Jak wynika z informacji „Parkietu”, na taki ruch zdecydowały się Helios (Grupa Agory) w stosunku do SFP-ZAPA oraz Cinema City Poland w stosunku do ZAIKS-u.

– Mogę potwierdzić, że z końcem stycznia wypowiedzieliśmy umowę ZAPA z trzymiesięcznym terminem. Jednocześnie zasygnalizowaliśmy chęć podpisania umowy na nowych zasadach. Nie otrzymaliśmy jak do tej pory odpowiedzi w tej sprawie – mówi Tomasz Jagiełło, prezes sieci kin Helios. – Nie ukrywam, że istotnym powodem naszej decyzji był ubiegłoroczny wyrok sądu w sporze Cinema City Poland z ZAPA – dodaje. – Jeśli do końca kwietnia nie dojdziemy do porozumienia, od maja będziemy regulować płatności, pytając ZAPA każdorazowo o wskazanie filmów, których twórcom zamierza przekazać tantiemy – wyjaśnia.

– Sąd Najwyższy, rozstrzygając spór ZAPA z Cinema City, w 2024 r. jednoznacznie wskazał, że tantiemy nie należą się, gdy OZZ nie zamierza przekazywać ich twórcom – uważa prezes sieci kin Helios.

Chodzi tu o tantiemy pobierane przez OZZ od filmów amerykańskich, które stanowią gros repertuaru w Polsce. Według kin OZZ-y żądały tantiem, choć Amerykanie ich nie otrzymują, ponieważ w Stanach Zjednoczonych nie istnieje instytucja tantiemizacji.

W tym tygodniu, już po tym jak Helios złożył wypowiedzenie, ZAPA opublikowała komunikat, w którym prezentuje własną interpretację ubiegłorocznego wyroku.

– Wyrok Sądu Najwyższego zapadł 19 września ub.r., ale jego pisemne, kilkudziesięciostronicowe uzasadnienie zostało opublikowane w połowie stycznia br. Przedstawienie płynących z niego wniosków wymagało jego uprzedniej spokojnej i wnikliwej analizy – tłumaczy Anna Robak-Przewłoka, odpowiadająca za komunikację z SFP-ZAPA. – Tak jak wskazaliśmy w komunikacie – wyrok Sądu Najwyższego i jego uzasadnienie nie przyniósł twierdzeń przełomowych – dodała. Według niej z wyroku nie wynika, aby SFP musiało zmieniać wieloletnią praktykę inkasowania tantiem.

Robak-Przewłoka potwierdza przy tym, że jedno z kin wypowiedziało SFP umowę, ale dodaje od razu, że kilku użytkowników zwróciło się do organizacji o zawarcie umowy.

– Niezależnie od powyższego, nawet pomimo ewentualnego rozwiązania umowy z organizacją zbiorowego zarządzania, każdy podmiot wyświetlający filmy w kinach, zgodnie z przepisami ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zobowiązany jest do uiszczania tantiem na rzecz współtwórców, za pośrednictwem właściwej organizacji zbiorowego zarządzania, jaką jest SFP-ZAPA – zaznacza.

O jakie pieniądze chodzi? W ubiegłym roku Helios mógł przekazać na rzecz SFP-ZAPA około 2,6 mln zł (1 proc. łącznych przychodów ze sprzedaży biletów do kin). W tym roku może być to o kilkadziesiąt procent mniej.

Z naszych informacji wynika, że w ub.r. Cinema City Poland wypowiedziało częściowo umowę dotyczącą tantiem ZAIKS-owi. Od tamtej pory wnosi opłaty tylko od polskich produkcji. Anna Klimczak, rzeczniczka ZAIKS-u, na pytania o to nie odpowiedziała, zasłaniając się klauzulami o poufności. Zapewniła jednak, że OZZ posiada umowę dotyczącą rozliczeń z twórcami amerykańskimi.

Pytana o rozliczenia z kinami podała, że multipleksy wpłacają do ZAiKS-u tantiemy w wysokości od kilku do kilkunastu milionów złotych.

Paweł Świst, prezes Multikina, liczy, że spory z OZZ-ami zakończą się pokojowo.

– Multikino analizuje sytuację w kontekście ostatnich wydarzeń na rynku związanych z wyrokiem w sprawie Cinema City. Niezmiennie uważamy, że istnieje możliwość doprowadzenia do zakończenia wieloletniego stanu niepewności na polskim rynku w zakresie ponoszonych przez kina obciążeń w sposób, który nie spowoduje nadmiernego i niewspółmiernego do innych krajów europejskich poziomu obciążenia kin, a jednocześnie zapewni polskim twórcom godne wynagrodzenie za tworzone dzieła – mówi.