Komisja Nadzoru Finansowego zwróciła uwagę przede wszystkim na cztery kwestie:
- nienależyte ustalenie – w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 16 sierpnia 2023 roku – czy klient ma wiedzę i doświadczenie konieczne do tego, aby zdawać sobie sprawę z ryzyka związanego ze świadczonymi mu usługami maklerskimi lub instrumentami finansowymi
- brak określenia grupy docelowej – w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 17 września 2023 roku – w sposób odpowiedni i proporcjonalny, z uwzględnieniem charakteru instrumentu finansowego oraz jego złożoności
- brak rzetelnego określania okoliczności – w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 17 września 2023 roku – w związku z publikacją listy HOT udostępnianej klientom, które w odniesieniu do usług wykonywania zleceń klienta na rachunek własny mogą powodować powstanie konfliktu interesów
- przekazywanie klientom lub potencjalnym klientom – w okresie od 1 stycznia 2022 roku do 17 września 2023 roku – informacji nierzetelnych i wprowadzających w błąd w zakresie instrumentów finansowych, będących przedmiotem usług maklerskich świadczonych przez tę firmę oraz w zakresie wszystkich ryzyk związanych z kontraktami na różnicę, w sposób na tyle szczegółowy, aby umożliwić klientowi podejmowanie świadomych decyzji inwestycyjnych.
KNF nakłada karę na XTB. Za co?
Jak argumentuje nadzór, „niespełnienie przez XTB wymogów nałożonych na firmy inwestycyjne przez przepisy prawa spowodowało prowadzenie działalności w sposób nierzetelny i nieprofesjonalny”. KNF podkreśla także, że spółka dopuściła się naruszeń w zakresie badania adekwatności i zarządzania produktowego polegającego na stosowaniu kwestionariuszy MiFID, a także metodologii oceny adekwatności usług oraz produktów oferowanych przez spółkę do indywidualnej sytuacji klienta, które skutkowały nienależytym ustaleniem, czy klient ma wiedzę i doświadczenie konieczne do tego, aby być świadomym ryzyka związanego ze świadczonymi mu usługami maklerskimi i instrumentami finansowymi, a także braku określenia grupy docelowej w sposób odpowiedni i proporcjonalny, z uwzględnieniem charakteru instrumentu finansowego oraz jego złożoności.
Czytaj więcej
Firma XTB nie zwalnia tempa na Bliskim Wschodzie. Spółka uzyskała w Zjednoczonych Emiratach Arabskich licencje kategorii 1 oraz 2, wydane przez tam...
Z argumentacji KNF wynika, że spółka stwierdzała adekwatność ryzykownych oraz skomplikowanych instrumentów, jakimi są CFD, na podstawie wiedzy i doświadczenia klientów z zakresu instrumentów nieskomplikowanych. „Potencjalni klienci, którzy przy wypełnianiu ankiety MiFID mieli wiedzę i doświadczenie jedynie w zakresie instrumentów nieskomplikowanych, w połączeniu z innymi udzielonymi przez nich odpowiedziami, otrzymywali niezgodną ze stanem faktycznym informację o adekwatności również instrumentów CFD. Stosowana przez Spółkę metodologia oceny nie pozwalała na osiągnięcie celu, jakiemu przeprowadzenie tych ankiet miało służyć, a mianowicie ustalenie, czy klient ma wiedzę i doświadczenie konieczne do tego, aby zdawać sobie sprawę z ryzyka związanego z nabywaniem instrumentów CFD oferowanych przez Spółkę” – wylicza KNF.
XTB pod pręgierzem
KNF zwraca również uwagę, że XTB formalnie wyróżniło także kilka grup docelowych (dla poszczególnych typów instrumentów), jednak kryteria, na podstawie których klienci byli przydzielani do poszczególnych grup, były w każdym przypadku identyczne. „Grupa docelowa powinna być określona w sposób odpowiedni i proporcjonalny, z uwzględnieniem charakteru instrumentu finansowego, jego złożoności, w tym związanych z nim kosztów oraz struktury opłat, wskaźnika zysku do ryzyka, płynności lub jego innowacyjnego charakteru. Grupę docelową dla instrumentu finansowego stanowi grupa jego potencjalnych nabywców. Kształtując grupy docelowe dla poszczególnych grup produktów, Spółka nie uwzględniła przede wszystkim poziomu skomplikowania instrumentów finansowych znajdujących się w jej ofercie, a także ryzyk związanych z inwestowaniem w nie. Jednocześnie wadliwa konstrukcja i metodologia oceny ankiety MiFID, wykorzystywanej również do identyfikacji cech klientów na potrzeby spełnienia kryteriów kwalifikacji do grup docelowych, powodowała, że klienci nieposiadający wiedzy oraz doświadczenia w inwestowaniu w CFD, uzyskując pozytywny wynik ankiety MiFID, mogli inwestować we wszystkie instrumenty znajdujące się w ofercie Spółki – zarówno nieskomplikowane, jak i skomplikowane – trafiali bowiem do grupy docelowej dla tych produktów. W takiej sytuacji powstanie istotnego ryzyka dla klientów może się zmaterializować poprzez poniesienie straty (w związku z zawieranymi transakcjami), spowodowanej inwestowaniem w instrumenty finansowe nieodpowiednie dla nich” – czytamy w uzasadnieniu nadzoru.
Czytaj więcej
Wciąż rośnie liczba rachunków maklerskich w Polsce, Stawce wciąż lideruje firma XTB.
Urząd podkreśla także, że spółka „dopuściła się naruszenia polegającego na braku określania okoliczności w związku z publikacją listy HOT – udostępnianej klientom – które w odniesieniu do usług wykonywania zleceń klienta na rachunek własny mogły powodować powstanie konfliktu interesów. Przyjęta przez Spółkę polityka przeciwdziałania konfliktom interesów nie pozwalała klientom na identyfikację konfliktu interesów w związku z algorytmem zamieszczania instrumentów finansowych na liście HOT, w tym szczególnego promowania instrumentów, którymi obrót wiązał się z wyższym spreadem, a tym samym potencjalnie wyższym przychodem dla spółki”. Dodatkowo KNF uznał, że spółka nie przekazywała klientom lub potencjalnym klientom pełnych informacji w zakresie instrumentów finansowych, będących przedmiotem usług maklerskich przez nią świadczonych, w tym w zakresie wszystkich ryzyk związanych z kontraktami na różnicę (CFD), w sposób na tyle szczegółowy, aby umożliwić klientowi podejmowanie świadomych decyzji inwestycyjnych.
