Były czasy, gdy te samochody stanowiły codzienny element naszych dróg. Jeszcze nie tak dawno nie dziwił żuk, na którego pace pobliska hurtownia rozwoziła piwo, albo nysa z „erką" na drzwiach, pędząca na sygnale do wypadku. Dla młodego pokolenia te auta są dziś niemal egzotyczne, stanowią istne wehikuły czasu, łączące współczesność z poprzednią epoką. Potrafią je jednak pokochać i dać im drugą młodość.
Żuki produkowane były w Fabryce Samochodów Ciężarowych w Lublinie od 1959 aż do 1998 roku. Prace nad tym modelem ruszyły już w 1956 roku. Ojców było aż trzech: konstruktorzy Stanisław Tański i Roman Skwarek oraz odpowiedzialny za wygląd nadwozia Julian Kamiński. Żuk bazował na osobowej warszawie, z którą dzielił podwozie, silniki oraz układ jezdny. To pozwoliło stworzyć dostawczy samochód stosunkowo niskim kosztem, co wpłynęło na atrakcyjną cenę i dało tym autom ogromną popularność.
Żuki jeździły po drogach w Polsce i za granicą, pojawiło się szereg wersji nadwoziowych, od pikapa, poprzez furgony i skrzyniowe, osobowe towosy i mikrobusy, po zabudowę specjalistyczną, np. pożarniczą. Przez te blisko 40 lat konstrukcję unowocześniano. W okresie największej popularności roczna produkcja wynosiła 30 tys. sztuk, w sumie z taśm fabrycznych zjechało blisko 590 tys. żuków.
Ich głównym konkurentem były nysy, których historia jest w zasadzie podobna. Produkowane od 1958 do 1994 roku w Zakładzie Samochodów Dostawczych w Nysie, również debiutowały jako auta pokrewne konstrukcyjnie z warszawami. Stopniowo modernizowane (największa zmiana to wprowadzenie pod koniec lat 60. modelu 521), oferowane były w różnych wersjach. Dostępne były nadwozia typu: furgon, towos, mikrobus, sanitarka, rolnicze, chłodnia. Wyprodukowano ich około 380 tys.
Ostatni z tej dostawczej trójki był tarpan – zjeżdżający z taśmy Fabryki Samochodów Rolniczych w Poznaniu w latach 1973–1994. Oferowany jako dwu- i czterodrzwiowy pikap oraz w wersji skrzyniowej, z brezentową zabudową, miał prostszą od Żuka i Nysy konstrukcję, korzystano przy tym z elementów innych samochodów, np. lampy kierunkowskazów przednich pochodziły z Fiata 125p, a klamki z Fiata 126p.
