Marże w handlu IT nadal pod presją

Średnio o 7 proc. potaniały od stycznia akcje spółek handlujących sprzętem IT, notowanych na warszawskiej giełdzie. Narastająca konkurencja, ostra walka cenowa i kontrole skarbowe sprawiają, że przedstawicielom branży trudno wypracowywać satysfakcjonujące zyski. Najwięksi gracze radzą sobie jednak stosunkowo dobrze. Ich tegoroczne wyniki powinni być przyzwoite, a na 2018 r. – mimo utrzymujących się trudnych warunków rynkowych – patrzą z optymizmem.

Najwięksi będą dalej rosnąć

W Polsce i regionie coraz mocniej rozpycha się grupa AB. Zdaniem analityków w kolejnych latach nie zwolni tempa. Ma największe limity handlowe w branży i chce je jeszcze powiększyć, aby podbić obroty, które już teraz w skali roku przekraczają 8 mld zł. Zarząd uważa, że spółka powinna zatrzymać zysk wypracowany w roku obrotowym 2016/2017. Ma to zwiększyć jej wiarygodność w oczach ubezpieczycieli oraz dostawców. Na pozostawienie ubiegłorocznego zysku w spółce zdecydowała się też ABC Data, jednak w przyszłości dywidendę zamierza wypłacić. Zarząd już zapowiedział zaliczkę na poczet wypłaty z tegorocznego zysku.

– W każdej branży, także w dystrybucji, najwięcej zyskują te firmy, które na bieżąco dostosowują się do dynamicznie zmieniającego się otoczenia rynkowego. Silne firmy będą jeszcze silniejsze i większe, bo w dłuższej perspektywie na rynku zostaną tylko najlepiej dostosowani – mówi Andrzej Kuźniak, wiceprezes ABC Daty. Dodaje, że to właśnie duże firmy są w stanie oferować coraz szersze portfolio nie tyle produktów, co usług. – Kluczowa będzie jednak doskonała znajomość lokalnych rynków. Gwarantuję, że nie wszędzie sprawdzą się standardowe rozwiązania, o czym przekonało się już kilku międzynarodowych graczy – podkreśla wiceprezes. Spółka w przyszłym roku spodziewa się dalszej presji na marże. – Już od dłuższego czasu świadomie rezygnujemy z najmniej rentownych transakcji. Dodatkowo, na systematycznie rosnące marże grupy wpływają wyniki przejętej w ubiegłym roku spółki S4E, wiodącego dystrybutora z wartością dodaną (w tym segmencie marże są zdecydowanie wyższe niż w tradycyjnej dystrybucji – red.) – mówi wiceprezes. Niedawno ABC Data pochwaliła się wysoką, ponad 6-proc. marżą za I półrocze. Twierdzi, że już od pewnego czasu stosunek instytucji finansowych do branży stopniowo się poprawia.

Zawirowania z podatkami

Również Komputronik rozwija sprzedaż w nowych kategoriach, szczególnie tam, gdzie marże są wyższe. Rozmawia z ubezpieczycielami o limitach dla dostawców, oferujących mu towary z tego asortymentu.

– Polityka firm ubezpieczeniowych, przede wszystkim tych zagranicznych, ma wpływ na polski rynek. Wielkość zaangażowania tych podmiotów na naszym rynku będzie zależała w dużym stopniu od decyzji organów skarbowych, w szczególności w odniesieniu do kilkunastu branż, w których przedmiotem handlu są towary uznawane za „wrażliwe" – komentuje prezes Wojciech Buczkowski. Zarządzany przez niego Komputronik kwestię finansowania sprzedaży omówił z bankami latem. – Teraz realizujemy te ustalenia i dokonujemy zmian w koszykach instrumentów finansowych – kredytach, limitach faktoringowych i gwarancjach bankowych. Współpracujemy z czterema bankami, z którymi relacje oceniamy jako bardzo dobre – mówi prezes.

Już od dłuższego czasu branża jest pod presją doniesień o tzw. karuzeli VAT.

– Informacje uzyskane bezpośrednio w Ministerstwie Finansów uspokajają. Proceder w zasadzie zaniknął i obecnie pozwala w sposób niezakłócony działać na rynku. Cieszy nas, że słyszymy o dalszych planowanych działaniach administracji skarbowej – mówi szef Komputronika. Wskazuje m.in. na walkę z nadużyciami w wykorzystaniu mechanizmu Tax Free na wschodniej granicy oraz na eliminację nieuczciwych podmiotów, które oferują towary na portalach aukcyjnych w cenach sugerujących, że mogło dojść do nieodprowadzenia podatku VAT.

Bój z fiskusem nadal toczy grupa Action, która podkreśla, że jest kozłem ofiarnym. Liczy na pomyślne zakończenie postępowań, a jednocześnie realizuje plan restrukturyzacyjny. „W związku z liczbą wierzycieli (ponad 1600) założyć należy, że głosowanie nad układem nastąpi w I półroczu 2018 r." – czytamy w opublikowanym w piątek raporcie za I półrocze.

Region wyraźnie odżywa

W ostatnich kwartałach dobre wyniki osiąga Asbis. – W 2018 r. rynek dystrybucji IT będzie sobie różnie radził w zależności od kraju, podobnie zresztą jak w 2017 r. Spodziewamy się, że Polska będzie nadal cierpiała ze względu na zbytnią zależność od poszczególnych segmentów, a rynki w innych krajach będą sobie radziły znacznie lepiej – uważa Daniel Kordel, reprezentujący Asbis. Dla grupy najważniejszy jest region krajów byłego ZSRR. Przede wszystkim Rosja i Ukraina, gdzie już w tym roku widoczna jest istotna poprawa.

Szybko rośnie rynek usług chmurowych, centrów danych, smartfonów i dysków SSD. Asbis podkreśla, że w ostatnich latach w branży IT dokonała się istotna zmiana, polegająca na przeniesieniu mocy obliczeniowej z komputerów osobistych do chmury. – Coraz więcej wydatków w branży IT jest kierowanych na rozwiązania w chmurze, kosztem jednostkowej mocy obliczeniowej. Spodziewamy się kontynuacji tego trendu również w 2018 r. – mówi.

[e-mail]

W ostatnich kilkunastu miesiącach grupa AB na giełdzie radzi sobie gorzej niż szeroki rynek, ale zdecydowanie lepiej niż pozostali krajowi dystrybutorzy. Jest chwalona przez analityków za zdrową strukturę bilansu i systematyczny rozwój biznesu. Obecnie wycena jej akcji oscyluje w okolicach 28 zł. Na takim poziomie była 12 miesięcy temu.

Kurs ABC Daty jest w długoterminowym trendzie spadkowym. Spółka przez lata była postrzegana jako dywidendowa. Jednak ze względu na trudną sytuację w branży premii z zysku za rok 2016 r. nie wypłaciła. Natomiast akcjonariusze mogą liczyć na dywidendę z tegorocznego zysku. Zarząd już zarekomendował warunkową wypłatę zaliczki.

Kurs Action zanurkował latem ubiegłego roku, kiedy okazało się, że spółka ma problemy z fiskusem. Musiała rozpocząć postępowanie sanacyjne. Obecnie realizuje plan restrukturyzacyjny i stara się o porozumienie z wierzycielami. W ostatnich tygodniach jej kurs był stosunkowo stabilny, ale w piątek mocno spadł po publikacji słabych wyników za I półrocze 2017 r.

Spółka Asbis działa przede wszystkim w krajach byłego ZSRR. Jeszcze kilka lat temu miała spore problemy, ale zrestrukturyzowała biznes i zdywersyfikowała źródła przychodów. Na ten rok prognozuje 5–6 mln USD zysku netto oraz 1,2–1,3 mld USD przychodów ze sprzedaży. Po wynikach za pierwsze półrocze zarząd podtrzymał plan.

Od kilkunastu miesięcy kurs Komputronika porusza się w trendzie bocznym. W tym roku rodzina Buczkowskich próbowała skupić brakujące akcje i wycofać spółkę z giełdy, ale wezwanie się nie powiodło. Będzie kolejne? – Plany ewentualnego ponownego wezwania zostały odłożone na co najmniej kilka miesięcy – odpowiada prezes Wojciech Buczkowski.

Pytania do... Michała Kanownika, z prezesem Związku Importerów i Producentów Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego, rozmawia Katarzyna Kucharczyk

Jak wygląda sytuacja w branży dystrybucji IT – widać poprawę, czy nadal jest duża presja na marże?

Rynek dystrybucji IT w Polsce rozwija się bardzo dynamicznie. Jest to determinowane w znacznej części rosnącą konkurencją ze strony światowych gigantów, którzy wchodzą na nasz rynek. Polscy dystrybutorzy muszą więc włożyć więcej wysiłku, by być bardziej atrakcyjni dla klientów. Szukają nowych modeli biznesowych oraz oferują nowoczesne usługi i produkty, na które rośnie zapotrzebowanie. Jednocześnie nadal jest duża presja na marże. Dlatego dystrybutorzy w coraz większym stopniu skupiają się na produktach i usługach wysokomarżowych.

Co teraz jest największą bolączką branży?

Niskie limity ubezpieczeń należności. Ubezpieczyciele całkowicie niesłusznie nadal postrzegają naszą branżę jako ryzykowną. To ryzyko przez lata występowało w związku z aktywnością oszustów podatkowych, ale dziś diametralnie zmalało – dzięki rządowym działaniom uszczelniającym system podatkowy. Niestety, nadal istnieje pewna niestabilność związana z kontrolami skarbowymi prowadzonymi w naszej branży za lata poprzednie, kiedy nie było mechanizmów chroniących uczciwych przedsiębiorców przed oszustami i kiedy występowało duże ryzyko zawarcia umowy z nieuczciwym kontrahentem. Decyzje urzędników wydawane za tamten okres negatywnie wpływają na niektórych dystrybutorów. Prowadzone są jednak postępowania odwoławcze. W tych już nieraz stwierdzono rację naszych dystrybutorów.

Jak na branżę wpływają obecne regulacje, czy któreś z nich wymagają zmian?

Na pewno branży służyć będzie planowane wprowadzenie mechanizmu split payment (tzw. mechanizm podzielonej płatności – red.). Postulujemy, by było to rozwiązanie obligatoryjne w sektorze dystrybucji IT. Jego stosowanie całkowicie wyeliminuje możliwość wyłudzeń VAT. Z pewnością dystrybutorom pomogą także regulacje dotyczące zachowania należytej staranności. Obecnie pracujemy z Ministerstwem Finansów w zespole roboczym nad stworzeniem takiej listy czynności, które będą pozwalały firmom zweryfikować uczciwość kontrahenta, a fiskusowi dać dowód na dochowanie przez podatników należytej staranności przy dokonywaniu transakcji. Czekamy również na odblokowanie przetargów publicznych w sektorze IT. Pomogą one napędzić rozwój polskiej dystrybucji.