Gospodarka Chin rozwija się najsłabiej od 2022 roku

Z tego artykułu dowiesz się:

• Jakie czynniki wyhamowały chińską gospodarkę i co osłabiło jej tradycyjne motory wzrostu.
• Na czym polega nierównowaga Państwa Środka, gdzie boom na AI napędza eksport, a popyt wewnętrzny słabnie.
• W jaki sposób rekordowy eksport, będący jasnym punktem gospodarki, zwiększa ryzyko konfliktu handlowego z UE.
• Dlaczego ekonomiści są podzieleni w ocenie, czy Pekin zdecyduje się na znaczącą interwencję stymulacyjną.

PKB Chin powiększył się w drugim kwartale o 4,3 proc. rok do roku, po zwyżce o 5 proc. w pierwszych trzech miesiącach roku. Średnio prognozowano jego zwyżkę o 4,5 proc. Tempo wzrostu gospodarczego okazało się najsłabsze od czwartego kwartału 2022 r. Był on też poniżej całorocznego celu Pekinu, wynoszącego 4,5–5 proc. (który jest najmniej ambitnym celem od dekad).

Co wpłynęło na chiński wzrost PKB?

Miejskie inwestycje w środki trwałe, obejmujące sektor nieruchomości i projekty infrastrukturalne, spadły o 5,7 proc. w pierwszych sześciu miesiącach roku w porównaniu z takim samym okresem 2025 roku. Był to wynik gorszy od oczekiwań. Prognoza Reutera mówiła wcześniej o spadku o 4,9 proc. Przedłużający się kryzys na rynku nieruchomości oraz zaostrzone ograniczenia w zakresie zadłużania się władz lokalnych osłabiły jednego z tradycyjnych motorów chińskiego wzrostu.

Z danych opublikowanych w środę wynika również, że w czerwcu sprzedaż detaliczna w Chinach wzrosła o 1 proc., odbijając się od spadku o 0,6 proc. w poprzednim miesiącu i przebijając prognozy ekonomistów, którzy spodziewali się spadku o 0,1 proc. (Sprzedaż detaliczna w maju zanotowała pierwszy miesięczny spadek od końca 2022 roku, co było efektem słabego popytu i głębokich obniżek cen przez sprzedawców.) Produkcja przemysłowa wzrosła w czerwcu o 5,3 proc. rok do roku – lepiej niż oczekiwano (prognoza: 4,7 proc.) i przyspieszyła w porównaniu z wzrostem o 4,5 proc. w maju.

Oficjalna stopa bezrobocia w miastach (nie uwzględniająca osób wyjeżdżających do obszarów wiejskich) utrzymała się na poziomie 5 proc. w czerwcu.  „Odzwierciedlając dwubiegowy wzrost na rynku pracy, pracownicy firm generujących przychody z zagranicy byli bardziej optymistyczni co do perspektyw zatrudnienia niż osoby pracujące w firmach nastawionych na rynek krajowy” – wynika z analizy Morgan Stanley. Obniżki wynagrodzeń pozostają największym zmartwieniem gospodarstw domowych – szacuje bank – co obniży wzrost dochodów w ciągu najbliższych 12 miesięcy do około 5 proc.

Eksport pozostaje jasnym punktem w  gospodarce, gdyż globalne inwestycje w sztuczną inteligencję pomagają zrównoważyć negatywne skutki konfliktu na Bliskim Wschodzie. Wzrost eksportu w czerwcu przebił oczekiwania, notując najsilniejszy wzrost od końca 2021 roku, napędzany popytem na chipy, komputery i części oraz sprzęt energetyczny. Sięgnął on aż 27 proc. rok do roku i rekordowego poziomu 412,39 mld USD.

Siła eksportu nadweręża jednak relacje z partnerami handlowymi. – Nadwyżka handlowa Chin z Unią Europejską wzrosła o 24 proc. w pierwszej połowie roku. Pomimo trzymiesięcznego zawieszenia broni handlowej, rosnąca nadwyżka utrzymuje na podwyższonym poziomie ryzyko konfliktu handlowego Chiny–UE – podał Larry Hu, główny ekonomista Chin w Macquarie.

Czy dojdzie do stymulacji gospodarki chińskiej?

Chińska gospodarka boryka się z pogłębiającą się nierównowagą między podażą a popytem. Silna produkcja przemysłowa i eksport związany z globalnym boomem inwestycyjnym w sztuczną inteligencję nadal napędzają wzrost gospodarczy, podczas gdy konsumpcja i inwestycje prywatne słabną w obliczu przedłużającego się kryzysu na rynku nieruchomości i zmiennych cen energii. Chińskie Narodowe Biuro Statystyczne zwróciło uwagę na „ostry” brak równowagi między nadwyżką podaży a słabym popytem i wezwało decydentów do zintensyfikowania „działań kontr- i międzycyklicznych”.

Ekonomiści są podzieleni co do tego, czy spowolnienie zmusi Pekin do zdecydowanego działania stymulacyjnego.

– Skala wycofania się z inwestycji jest bezprecedensowa – powiedział Li Daokui, profesor ekonomii na Uniwersytecie Tsinghua. Były doradca chińskiego banku centralnego, występując na seminarium makroekonomicznym na początku tego tygodnia, wezwał do znaczącego zwiększenia pożyczek rządowych i podwojenia planowanej na ten rok emisji nowego długu powyżej 12 bilionów juanów (1,7 bln USD).

Zhiwei Zhang, prezes i główny ekonomista Pinpoint Asset Management, uważa, że słabszy wzrost PKB prawdopodobnie nie doprowadzi do znaczącej zmiany polityki w najbliższych miesiącach, ponieważ mocny pierwszy kwartał i odporny eksport utrzymują roczny cel w zasięgu.

– Lepsza od oczekiwań sprzedaż detaliczna i produkcja przemysłowa dadzą decydentom „więcej pola manewru” w zakresie stymulacji w najbliższym terminie – wskazuje natomiast David Chao, globalny strateg rynkowy w Invesco.

- Wyraźne spowolnienie oficjalnego wzrostu PKB zbliża go do China Activity Proxy (CAP) – naszego wewnętrznego wskaźnika alternatywnego. CAP wskazuje, że wzrost był ostatnio w miarę stabilny, ale na niższym poziomie około 3,0 proc. Spowolnienie oficjalnego PKB może więc mieć mniej wspólnego z niedawną zmianą warunków, a więcej z faktem, że cel wzrostu na poziomie 4,5–5,0 proc. przyjęty w marcu na sesji Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych dał władzom więcej przestrzeni do uznania rzeczywistości. Jeśli tak jest, dane o PKB nie powinny być interpretowane jako sygnał, że gospodarka nagle gwałtownie zwalnia. Dane za czerwiec również dają pewne zapewnienie – poprawa we wszystkich wskaźnikach – zwraca uwagę Julian Evans-Pritchard, ekonomista z firmy badawczej Capital Economics. Jego zdaniem, chińskie władze są skłonne dopuścić do tego, by wzrost gospodarczy w tym roku był bliski dolnej granicy wyznaczonego celu. – W związku z tym obniżamy naszą prognozę oficjalnego wzrostu PKB do 4,6 proc. Nadal jednak uważamy, że w praktyce wzrost nieco przyspieszy i oczekujemy, że CAP wzrośnie o 3,4 proc. w tym roku (w porównaniu z 3,1 proc. w 2025 roku).