Prezydent Karol Nawrocki podjął decyzję ws. SAFE? Tusk: Dotarły do nas informacje

Donald Tusk, który zabrał głos otwierając posiedzenie rządu stwierdził, że do rządu dotarły informacje ws. decyzji jaką głowa państwa podjęła w kwestii ustawy implementującej SAFE.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Czym jest program SAFE i jakie są jego założenia w kontekście wzmocnienia potencjału obronnego kraju?
• Jakie argumenty przedstawia strona rządowa na rzecz implementacji programu SAFE, a jakie obawy zgłasza opozycja?
• Do kiedy prezydent ma czas na decyzję ws. ustawy o SAFE?

– Dotarły do nas informacje, że prezydent zdecydował się, aby zawetować program SAFE. To bardzo zła wiadomość. Spytam wprost prezydenta, czy rzeczywiście tak jest. To byłby niewybaczalny błąd – mówił Tusk. O 15 Tusk i wicepremier oraz minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz mają spotkać się z Karolem Nawrockim ws. przedstawionej przez głowę państwa i prezesa NBP Adama Glapińskiego koncepcji tzw. Polskiego SAFE 0 proc. 

– Dobrze wiemy, ile Polska włożyła wysiłku w to, aby ten program powstał – dodał premier, nawiązując do starań o powstanie tego instrumentu finansowego w czasie polskiej prezydencji w UE.

– Ile wysiłku włożyliśmy (...), żeby UE jako całość zrozumiała, że obrona jest (...) wspólnym obowiązkiem wszystkich państw europejskich, nie tylko Polski. Udało się zmobilizować naszych sojuszników, dzięki czemu możemy uzyskać blisko 200 mld zł – kontynuował szef rządu. 

Donald Tusk zapowiada plan „B” ws. SAFE: Szkoda przede wszystkim tego czasu

Tusk zapowiedział, że wraz z Kosiniakiem-Kamyszem spotka się z generałami (o godzinie 13) „tuż po posiedzeniu rządu”, tak aby w sytuacji weta „przygotować plan B”. 

– Ja jestem głęboko poruszony tymi sygnałami (o wecie – red.). Nie jestem w stanie zrozumieć, jak można w sytuacji globalnych konfliktów i wojny przy naszej granicy myśleć o blokowaniu tego typu spraw, jak SAFE i te miliardy dla polskich sił zbrojnych i polskiego przemysłu zbrojeniowego. Ale niezależnie od tego jakie to jest uderzające, na pewno przygotujemy plan B – podkreślił premier.

– Chcę zapewnić tych wszystkich..., szczególnie tych, którzy czekają w dziesiątkach miast w Polsce na te pieniądze, w setkach zakładów pracy, że my (...) tak czy inaczej znajdziemy sposób, aby te pieniądze trafiły do Polaków. Ale będzie to niestety kosztowało dużo więcej czasu i negocjacji, i przekonywania partnerów. Ale zrobię wszystko i skutecznie, żebyśmy tak czy inaczej ten finał osiągnęli. Szkoda tego czasu przede wszystkim, bo dzisiaj czas jest absolutnie bezcenny – podsumował. 

– Program SAFE to jest program, który jest wielką szansą dla naszego bezpieczeństwa i wielką szansą dla naszego przemysłu – mówił na konferencji po posiedzeniu rządu jego rzecznik Adam Szłapka. Na pytanie o szczegóły planu „B” Szłapka odparł: „zobaczymy co przyniesie dzisiejsze spotkanie (premiera i ministra obrony z prezydentem - red.)”. 

Karol Nawrocki ma czas na decyzję ws. SAFE do 20 marca

Ustawa dotycząca SAFE, unijnego instrumentu finansowego, w ramach którego Polska ma otrzymać 43,7 mld euro (ok. 180 mld zł) niskooprocentowanej (na ok. 3 proc.) pożyczki na wzmocnienie swojego potencjału obronnego, trafiła na biurko prezydenta Karola Nawrockiego 27 lutego. Prezydent ma czas do 20 marca na jej podpisanie, zawetowanie lub skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego. 

Program SAFE

Foto: Infografika PAP

Z sondażu SW Research dla „Rzeczpospolitej”, którego wyniki opublikowaliśmy w miniony weekend, wynika że w przypadku weta 19,5 proc. badanych będzie postrzegać prezydenta lepiej, 36,1 proc. – gorzej, a w przypadku 26,6 proc. badanych decyzja ws. SAFE nie będzie miała wpływu na ich ocenę prezydentury Nawrockiego. 17,7 proc. ankietowanych nie miało zdania w tej sprawie. 

Foto: rp.pl/Weronika Porębska

Rząd stoi na stanowisku, że warunki pożyczki SAFE, takie jak oprocentowanie niższe niż oprocentowanie pożyczek, które jest w stanie uzyskać Polska, długi okres spłaty (45 lat) i 10-letnia karencja, która oznacza, że pożyczkę Polska zacznie spłacać dopiero za dekadę, podczas gdy środki na wzmocnienie obronności otrzyma obecnie, sprawiają, że jest to najkorzystniejszy z dostępnych sposobów na pozyskanie dodatkowych środków na obronność. Rządzący podkreślają też, że środki z SAFE mają nawet w 89 proc. trafić do polskich firm. 

Z kolei prawicowa opozycja (PiS i Konfederacja) ostrzega, że SAFE może służyć większemu uzależnieniu Polski od Brukseli. Do tego celu ma być wykorzystana zasada warunkowości, zgodnie z którą wypłata środków może być w określonych warunkach wstrzymana (chodzi m.in. o sytuacje, w których środki te byłyby wydawane niezgodnie z prawem lub gdyby ich wydatkowaniu nie towarzyszyły odpowiednie mechanizmy kontroli). PiS podnosi też argument, iż program ma być szczególnie korzystny dla Niemiec, które politycznie zyskają przez rosnące wpływy Brukseli (PiS stoi na stanowisku, że Niemcy wykorzystują UE do umacniania swojej kontroli nad Europą), a gospodarczo poprzez zamówienia dla ich przemysłu zbrojeniowego.

Ceny złota

Foto: PAP

Nawrocki wraz z Glapińskim przedstawili kilka dni temu propozycję alternatywnego wobec SAFE programu „Polski SAFE 0 proc.”. Program ten ma opierać się na wykorzystaniu w jakiś sposób polskich rezerw w celu sfinansowania wzmocnienia potencjału obronnego Polski. Może chodzić bądź o sprzedaż złota, by wygenerować zysk, który NBP przekazuje w 95 proc. do budżetu, bądź o zmiany prawa w taki sposób, by przeszacowanie wartości zakupionego przez NBP złota mogłoby być potraktowane jako zysk.