Niepokojące dane z budżetu. Po pięciu miesiącach ponad 100 mld zł deficytu

Dziura w kasie państwa rośnie z miesiąca na miesiąc – wynika z danych Ministerstwa Finansów. Według planu z ustawy budżetowej deficyt w całym 2025 r. ma wynieść niemal 300 mld zł.

W okresie styczeń – maj 2025 r. dochody budżetu państwa wyniosły 223 mld zł i były niższe o ok. 38 mld zł, tj. 14,6 proc., w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego – podało Ministerstwo Finansów w poniedziałkowym komunikacie.

Dlaczego dochody budżetu państwa mocno spadają

Taki spadek byłyby bardzo niepokojący, ale resort finansów wyjaśnia, że to efekt reformy finansowania JST (przewidującej inny niż dotychczas podział dochodów z PIT i CIT między samorządami a rządem). W warunkach porównywalnych, tj. bez tej reformy, dochody budżetu państwa w okresie styczeń-maj wyniosłyby 286,9 mld zł i byłyby o 25,8 mld zł wyższe niż w analogicznym okresie poprzedniego roku (o 9,9 proc. w ujęciu rocznym).

Reforma ta dotyka głównie podatków dochodowych, dlatego dochody z PIT w budżecie państwa wyniosły minus 20 mld zł (bez reformy byłoby to 38,6 mld zł na plusie). A dochody z CIT sięgnęły 36,8 mld zł i były niższe o ok. 1,5 mld zł.

Jak rosną wydatki budżetu w 2025 r.

Wykonanie wydatków budżetu w okresie styczeń – maj 2025 r. wyniosło 331,3 mld zł, i było wyższe o ok. 17,2 mld zł (tj. o 5,5 proc.) w stosunku do tego samego okresu roku 2024 - podaje Ministerstwo Finansów.

Porównując rok do roku, wyższe wykonanie wydatków wynika przede wszystkim z przekazania w marcu br. ok. 19 mld zł (w części gospodarka) na spłatę zobowiązań z tytułu obligacji wraz z odsetkami Polskiego Funduszu Rozwoju wyemitowanych w roku 2020 na sfinansowanie rządowego programu „Tarcz Finansowych”.

Ponadto, w części zdrowie, wydano o 12,9 mld zł więcej, m.in. w związku z przekazaniem dotacji dla Narodowego Funduszu Zdrowia, a w części Zakład Ubezpieczeń Społecznych - ok. 4,9 mld zł więcej. Związane to było m.in. z realizacją programu „Aktywny rodzic” oraz wypłatą świadczeń wspierających. Na obronę narodową wydano o 3,7 mld zł więcej niż rok wcześniej, a na składkę do UE – o 2 mld zł więcej.

Jaki deficyt w budżecie państwa

Ministerstwo Finansów podkreśla w komunikacie, że z kolei subwencje ogólne dla JST spadły rok do roku o 35 mld zł. To też ma związek z reformę finansowania samorządów (dostają więcej udziałów w PIT i CIT, za to mniej z tytułu subwencji ogólnej).

Deficyt w budżecie państwa w okresie styczeń – maj 2025 r. wyniósł 108,3 mld zł, wobec ok. 91 mld zł w okresie styczeń-kwiecień. Dziura w kasie państwa szybko rośnie z miesiąca na miesiąc, jednak ujemne saldo budżetu po maju to tylko 37,5 proc. rocznego planu. W ustawie budżetowej na 2025 r. zaplanowano limit deficytu na 289 mld zł.