Niepokój w firmach zależy od branży

Firmy co prawda w większości „umiarkowanie” martwią się o kondycję gospodarki i przedsiębiorstw, ale rośnie ich niepewność dotycząca zamówień i popytu. Analitycy NBP prognozują na podstawie zebranych danych wyhamowanie produkcji w kolejnych kwartałach

Z badania koniunktury przeprowadzonego przez NBP, gdzie szefowie firm oceniali to co działo się w trzecim kwartale i przedstawiali perspektywy sytuacji pod koniec roku, wynika, że kondycja firm w III kwartale była relatywnie dobra, ale rośnie niepewność o wielkość rynku pod koniec roku. Z danych NBP wynika, że najmniej przewidywalne jest otoczenie małych i średnich firm.

Osłabienie koniunktury jest różnie oceniane w branżach. W przetwórstwie przemysłowym spadki koncentrują wśród producentów trwałych dóbr konsumpcyjnych oraz energetycznych; w zamówieniach – producenci dóbr inwestycyjnych; natomiast w produkcji – producenci półproduktów oraz dóbr energetycznych.  W pozostałych branżach nastroje są spokojniejsze.

Słaby złoty spowodował zmiany w wysokościach marż. Rosną eksporterów, spadają producentów krajowych oraz importerów.  Kurs złotego przestał praktycznie być barierą rozwoju dla eksporterów, ale przyznają oni, że problemy stwarzają wahania waluty – muszą tworzyć rezerwy i zabezpieczenia. Od dwóch kwartałów relatywnie najlepsze wyniki dotyczące produkcji i popytu notują eksporterzy niewyspecjalizowani, a więc tacy, którzy dywersyfikują zagraniczne rynki zbytu.

Firmy będą zwalniać

Gorsze niż kwartał i rok temu są perspektywy zmian na rynku pracy. W IV kw. więcej firm planuje redukcje etatów niż zwiększenie zatrudnienia. Wzrost zatrudnienia przewidują jedynie przedsiębiorstwa wytwarzające dobra inwestycyjne. Najgłębszy spadek zatrudnienia spodziewany jest w firmach specjalizujących się w produkcji dóbr konsumpcyjnych i transportowych. O stabilizacji mówią firmy handlowe i usługowe.

Niewiele firm (niespełna 9 proc) przewiduje podwyżki, w większości nieznacznie powyżej inflacji ( czyli do 5 proc). Ale z badania wynika też, że podobny procent firm myśli o redukcjach wynagrodzenia. I choć średnia wysokość redukcji płac będzie większa niż podwyżek, to w efekcie płace w firmach, które dokonają zmian wynagrodzeń (podwyżek bądź redukcji) zwiększą się średnio o 3,1 proc.

Firmy wciąż wstrzymują się z rozpoczynaniem nowych inwestycji.

Pozycje wyczekującą obrały głównie przedsiębiorstwa sektora MSP, budowlane, bądź prowadzące działalność sklasyfikowaną jako pozostała działalność usługowa oraz prywatne, w tym szczególnie firmy prywatne krajowe. Lepiej prezentuje się zaś sytuacja w przedsiębiorstwach dużych, zwłaszcza w firmach energetycznych.

W III kw. w sektorze przedsiębiorstw widoczna była lekka poprawa płynności i niewielka poprawa terminowości obsługi zadłużenia kredytowego i zadłużenia pozabankowego. Sytuacja pozostała zróżnicowana. Firmy najmniejsze, budowlane produkujące  wyłącznie na rynek krajowy pogorszyły swoją zdolność do obsługi obu rodzajów zobowiązań.

Duże przedsiębiorstwa i firmy energetyczne miały najlepszą sytuację płynnościową.

Szefowie firm rzadziej niż w poprzednich kwartałach spodziewają się wzrostu  cen surowców i materiałów. Tym samym zmniejszyły się prognozy wzrostu własnych cen.