Takie wnioski płyną z badania „Wiedza finansowa Polaków" zrealizowanego przez firmę Maison&Partners na zlecenie platformy edukacyjnej Kapitalni.org. - W porównaniu do wyników z 2017 r. własna ocena Polaków w dziedzinie finansów okazała się wyższa. Nieznacznie wzrosła też faktyczna wiedza w tej dziedzinie. Egzamin z wiedzy finansowej zaliczyło 57 proc. Polaków, czyli o 4 punkty proc. więcej w porównaniu z 2017 r. Druga edycja badania pokazuje, że wiedza finansowa - choć powoli – rośnie. Nie zmienia to faktu, że edukacja finansowa Polaków wciąż jest potrzebna – mówi Sylwia Drejer- Cichucka, członek zarządu Wonga Polska.
Podobnie jak w zeszłorocznej edycji badania Kapitalni.org, zdecydowana większość Polaków uznała, że potrafi gospodarować budżetem domowym (83 proc.). Z deklaracji wynika również, że pewnie czujemy się w tematyce płatności bezgotówkowych i internetowych oraz ochrony danych osobowych, np. przed niebezpieczeństwami czyhającymi w Internecie. Ponad połowa badanych przyznała się natomiast do braku wiedzy z zakresu podatków, wychodzenia z długów, zasad funkcjonowania systemu emerytalnego, prowadzenia własnej firmy, inwestowania pieniędzy i korzystania z instrumentów inwestycyjnych. Ankietowani najniżej ocenili swoją znajomość tematyki związanej z inwestycjami. Aż 43 proc. z nich przyznało, że ma małą wiedzę w tym zakresie, a 24 proc. że nie wie na ten temat nic. Ocena Polaków wzrosła szczególnie w przypadku płatności bezgotówkowych. Odsetek osób, które określiły swoje kompetencje w tym zakresie jako wysokie lub średnie wyniósł 76 proc. i był o 9 punktów proc. wyższy niż przed rokiem. W przypadku oszczędzania (korzystania z lokat i kont oszczędnościowych) odsetek zadowolonych z posiadanej wiedzy wzrósł o 10 punktów procentowych z 50 proc. w 2017 r. do 60 proc. Zdecydowanie więcej Polaków niż przed rokiem zadeklarowało, że ma dobrą lub średnią znajomość produktów ubezpieczeniowych. W tej dziedzinie wzrost odsetka osób, które wystawiły sobie pozytywną ocenę był najwyższy i wyniósł aż 18 punktów procentowych (z 40 proc. w 2017 r. do 58 proc. w 2018 r.).
Test edukacyjny obejmował 27 pytań z zakresu zarządzania budżetem domowym, oszczędzania, ochrony danych osobowych i kredytów, pożyczek oraz zadłużenia, na które ankietowani udzielili średnio 14 dobrych odpowiedzi. Na większość pytań poprawnie odpowiedział co 6 Polak. 43 proc. badanych poradziła sobie z odpowiedziami na mniej niż połowę zadanych pytań. Rezultaty tegorocznego testu okazały się odrobinę lepsze niż w 2017 r., kiedy średni wynik wyniósł 13 punktów, a poprawnych odpowiedzi na większość pytań udzielił co 10 Polak.
Obszarem wiedzy, który okazał się mocną stroną badanych jest ochrona danych osobowych przed różnego rodzaju niebezpieczeństwami (np. czyhającymi w Internecie). Polacy nie tylko wysoko ocenili swoją wiedzę w tym zakresie, ale także poprawnie odpowiedzieli na większość pytań z tej dziedziny. 85 proc. uczestników testu umiało wskazać właściwą odpowiedź na pytanie jak należy się zachować w sytuacji kradzieży tożsamości.
- Najmniejsze postępy widać w obszarze pożyczek, kredytów i zadłużenia. Poprawnie częściej odpowiadały osoby starsze, lepiej wykształcone i z większych miejscowości, które postrzegają swoją subiektywną sytuację materialną jako co najmniej średnią. Co ciekawe w tym roku jedna osoba wypełniła poprawnie cały test. W zeszłym roku nie było takiego przypadku – mówi Sylwia Drejer-Cichucka.
Czego konkretnie nie wiemy o finansach? 66 proc. Polaków nie umiało wskazać poprawnej odpowiedzi na pytanie czym jest debet. Taki sam odsetek ankietowanych nie wiedział, że upadłość konsumencką może ogłosić tylko osoba fizyczna, a prawie połowa, że aby wybrać najkorzystniejszą ofertę pożyczki, należy porównać całkowity koszt kilku ofert. 80 proc. badanych miało problemy z określeniem praw firm windykacyjnych.
- Jak pokazało badanie, Polacy nie tylko nie znają definicji niektórych pojęć ekonomicznych, ale również nie wiedzą, jakie prawa im przysługują na przykład w przypadku odmowy udzielenia kredytu lub zadłużenia. Taka wiedza jest konsumentom potrzebna, by mogli świadomie korzystać z produktów finansowych dostępnych na rynku – tłumaczy Agnieszka Szczepanik z Kapitalni.org. Gospodarowanie budżetem domowym, to temat, na którym Polacy się znają. W teście znalazło się siedem pytań z tego obszaru, z czego trzy zostały zakwalifikowane jako trudne. Badani odpowiedzieli poprawnie na prawie wszystkie pytania z tej dziedziny. Najtrudniejsze okazało się być pytanie o to, czy kupowanie w wielopakach zawsze wychodzi taniej – ponad 70 proc. osób biorących udział w badaniu nie potrafiło udzielić poprawnej odpowiedzi. Najlepiej ankietowani poradzili sobie z pytaniem, w którym musieli określić, jaką kwotę powinni odkładać każdego miesiąca przez rok, by móc kupić wymarzony rower, który kosztuje 1800 zł. Na to pytanie poprawnie odpowiedziało aż 73 proc. respondentów.
