W 2026 roku przybędzie 290 km szybkich dróg

Zaplanowane na 2026 rok przetargi obejmą ponad 161 km tras z Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. oraz ponad 51 km z Programu budowy 100 obwodnic.

Branża budowy dróg zakończyła 2025 r. z wynikiem 390 km oddanych do ruchu szybkich tras. Według Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), Budimex pozostaje niekwestionowanym liderem wśród wykonawców z 24 realizowanymi zadaniami o wartości 10,2 mld zł, obejmującymi 255 km. Na drugim miejscu znalazł się Mirbud (18 kontraktów wartych 7 mld zł na 215 km), a podium zamyka Intercor (13 kontraktów za 6,8 mld zł obejmujących 157 km).

Od dwóch tygodni na budowach trwa trzymiesięczna, trwająca do połowy marca przerwa zimowa, zapisana w umowach z wykonawcami. W tym okresie firmy budowlane mogą zawiesić prace w terenie, ale przy sprzyjającej pogodzie często wykorzystują dodatkowy czas, by przyspieszyć realizację inwestycji lub nadrobić zaległości.

Pęknie granica 5,5 tys. km

Na 2026 r. zaplanowano włączenie do ruchu 290 km, w tym połączenie drogą ekspresową Szczecina z Gdańskiem, domknięcie IV obwodnicy Krakowa, a także finalizację kolejnych fragmentów międzynarodowego szlaku Via Carpatia. – Dzięki oddaniu nowych odcinków, już w pierwszym kwartale 2026 r. przekroczymy granicę 5,5 tys. km tras szybkiego ruchu w Polsce – zapowiada Szymon Piechowiak, rzecznik GDDKiA. W sumie 2026 r. przyniesie jednak o 100 km mniej szybkich dróg włączanych do ruchu. Kierowcy otrzymają 172 km dróg ekspresowych (odcinki na S1, S6, S7, S11 i S19) oraz prawie 58 km autostrady A2. Do tego dojdzie jeszcze 49 km obwodnic w ciągu dróg krajowych: Żukowa, Wąchocka, Oświęcimia, Kołbieli, Pułtuska, Gąsek, Morawicy oraz Woli Morawickiej. Ponadto do ruchu oddany zostanie odcinek DK64 Marianowo – Elżbiecin (4 km), który powstanie w ramach budowy obwodnicy Łomży, w ciągu drogi ekspresowej S61.

Zaplanowane na 2026 r. przetargi obejmą ponad 161 km dróg z Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych do 2030 r. oraz ponad 51 km obwodnic z Programu budowy 100 obwodnic na lata 2020-2030. Obecnie w przetargu są 42 zadania o łącznej długości ponad 565 km i szacunkowej wartości ponad 23,5 mld zł. – Plan na 2025 r. zakładał ogłoszenie przetargów na odcinki dróg o łącznej długości 330 km. Ostatecznie jednak zakończyliśmy rok z wynikiem 387,5 km, na który złożyły się inwestycje z 29 przetargów – informuje GDDKiA.

Z perspektywy firm postępowań przetargowych było jednak za mało, co powodowało zaciętą konkurencję o pozyskanie nowych umów. – Niedobór ofert ze strony GDDKiA oraz kryzys na rynku budownictwa kubaturowego spowodowały, że do każdego z postępowań przystępowało nawet po kilkanaście firm, a walka o pozyskanie każdego kontraktu zazwyczaj kończyła się w KIO – mówi Paweł Bruger, dyrektor ds. Komunikacji Korporacyjnej Mirbudu. Wskazuje, że taka amplituda jest bardzo niekorzystna dla rynku budowlanego, gdyż zaciekła konkurencja skutkuje obniżeniem marż, co niekorzystnie wpływa nie tylko na wyniki generalnych wykonawców, ale także na łańcuch podwykonawców. Z kolei przy nadmiarze ofert dochodzi do wzrostu cen materiałów budowlanych i podwykonawstwa, co także prowadzi do spadku rentowności już pozyskanych zleceń. – Taka amplituda ma jeszcze jedną, niekorzystną właściwość: nie pozwala firmom na przygotowanie się i zaplanowanie zasobów niezbędnych do realizacji kontraktów – dodaje Bruger.

Szansa na stabilizację rynku

Fakt, że branża musiała czekać na wyraźne przyspieszenie postępowań przetargowych aż do końca 2025 r., krytykuje Polski Związek Pracodawców Budownictwa (PZPB): – GDDKiA tłumaczy opóźnienia wąskimi gardłami w urzędach, ale jeśli to rzeczywiście prawda, trudno zrozumieć, dlaczego instytucje centralne nie potrafią skutecznie wpłynąć na tempo podejmowania decyzji na szczeblu regionalnym, aby usprawnić cały proces – komentuje Damian Kaźmierczak, wiceprezes PZPB.

Zdaniem Budimexu, dołożenie przez GDDKiA nowych przetargów pod koniec roku powinno jednak doprowadzić do stopniowej normalizacji sytuacji. – Czwarty kwartał przyniósł wyczekiwane przyspieszenie. Widzimy większą liczbę postępowań, co daje realną nadzieję na odbudowę równowagi rynkowej – mówi Martyna Wróbel, dyrektor Biura Komunikacji i PR spółki.

Wykonawcy są tymczasem rozczarowani brakiem wyczekiwanego podniesienia limitu waloryzacji w kontraktach zawartych w okresie wybuchu wojny w Ukrainie. Wiele z nich przynosi wysokie straty z powodu bezprecedensowego wzrostu kosztów budowy, będącego skutkiem rosyjskiej agresji. W rezultacie problem nierentownych kontraktów pozostaje jednym z największych zagrożeń branży budowy dróg. – Choć Ministerstwo Infrastruktury zdaje się dostrzegać powagę sytuacji, to Ministerstwo Finansów nie wykazuje podobnej empatii i wciąż unika podjęcia ostatecznej decyzji. Tymczasem z wyliczeń Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa wynika jasno, że potencjalne koszty postępowań sądowych o podwyższenie wynagrodzenia z tytułu realizowanych kontraktów mogą wielokrotnie przewyższyć wartość ewentualnej waloryzacji dokonanej na poziomie rządowym – twierdzi Kaźmierczak.

GDDKiA utrzymuje, że mechanizm waloryzacji odpowiednio reaguje na zmiany cen na rynku. System bierze pod uwagę szereg kluczowych dla robót drogowych wskaźników publikowanych przez GUS i na ich podstawie wyliczany jest wskaźnik korygujący cenę. – Biorąc pod uwagę rynkowe ceny i dane GUS, należy uznać, że wyliczone w oparciu o mechanizm waloryzacyjny wskaźniki oddają realny obraz zmian cen na rynku – informowała GDDKiA w komunikacie z połowy grudnia 2025 r. Jak podała, od grudnia 2023 r. podpisanych zostało 98 aneksów waloryzacyjnych +/-15 proc. z 23 wykonawcami, z tego większość w końcówce 2023 r.

Azjaci już nie tacy groźni

Udało się za to rozwiązać inny palący dla branży problem – kwestię udziału w przetargach firm azjatyckich, oskarżanych przez polskich wykonawców o nierówną konkurencję i wygrywanie postępowań dzięki przewadze w dostępie do taniego kapitału. W pierwszej połowie 2025 r. firmy z Azji realizowały w ramach rządowego programu drogowego 9 kontraktów wartych 7,3 mld zł, obejmujących realizację 179 km dróg ekspresowych i autostrad. Teraz dostęp tej grupy wykonawców do postępowań przetargowych został ograniczony. PZPB ocenia, że nigdy nie było racjonalnego powodu, by dopuszczać do realizacji inwestycji drogowych wykonawców z Chin czy Turcji, gdyż rodzimy rynek jest silnie konkurencyjny i dysponuje wystarczającym potencjałem do prowadzenia takich prac.

Obecnie, w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych oraz Programu budowy 100 obwodnic, realizowanych jest 126 inwestycji o łącznej długości niemal 1520 km i wartości 61,8 mld zł. W przetargu jest 30 kolejnych zadań o łącznej długości ponad 400 km i szacunkowej wartości 17 mld zł, a na różnym etapie prac przygotowawczych – inwestycje o długości ponad 2730 km.

Zdaniem przedstawicieli Budimexu, w perspektywie budownictwo będzie się stawać dużo bardziej cyfrowe i zautomatyzowane – od planowania, przez logistykę, po sam plac budowy. – Coraz większą rolę będą odgrywać technologie niskoemisyjne, magazyny energii czy odnawialne źródła. Drugim megatrendem będzie bezpieczeństwo w bardzo szerokim znaczeniu – mówimy o infrastrukturze krytycznej, o odporności transportu, energetyki, a nawet przestrzeni dla ludności cywilnej. To obszary, w które Polska musi inwestować – uważa Wróbel.