Nieruchomości – brakujące ogniwo chińskiej konsumpcji

Oszczędności chińskich gospodarstw domowych to nie tylko oszczędności finansowe. Przez większość ostatnich dwóch dekad oszczędności były w przeważającej mierze przeznaczane głównie na zakup nowych mieszkań i powiązane z nimi inwestycje.

Z tego artykułu się dowiesz:

• Jak oszczędności chińskich gospodarstw domowych wpływają na sektor nieruchomości?
• W jaki sposób zmiany w inwestycjach mieszkaniowych wpłynęły na chiński popyt wewnętrzny?
• Dlaczego rośnie znaczenie usług w strukturze konsumpcji chińskich gospodarstw?
• Jakie wyzwania stoją przed chińskim planowaniem gospodarczym w kontekście nowoczesnego systemu przemysłowego?

Dzięki pakietowi ukierunkowanych polityk, chiński rynek konsumencki utrzymał silną dynamikę w 2025 roku, z silnym popytem w różnych sektorach, wynika z danych podatkowych chińskiej Państwowej Administracji Podatkowej. Ale jak pisze Gerard DiPippo z Centrum Badań nad Chinami RAND, „problem konsumpcji” w Chinach jest często źle rozumiany, a sektor nieruchomości stanowi brakujące ogniwo.

– Prawdą jest, że w ujęciu księgowym konsumpcja gospodarstw domowych jest niska w stosunku do chińskiego PKB. Jednak częstym błędem jest utożsamianie „wysokich oszczędności gospodarstw domowych” z pieniędzmi pozostającymi bezczynnie na rachunku bankowym. Chińskie rachunki narodowe nie działają w ten sposób – podkreśla analityk.

Jak zauważa, patrząc na dane dotyczące przepływu funduszy w Chinach, widać wyraźnie, że oszczędności gospodarstw domowych to nie tylko oszczędności finansowe. Przez większość ostatnich dwóch dekad oszczędności były w przeważającej mierze przeznaczane na „akumulację kapitału brutto”, głównie na zakup nowych mieszkań i powiązane z nimi inwestycje. W latach 2012–2021 akumulacja kapitału gospodarstw domowych (nieruchomości) stanowiła średnio około 64 proc. oszczędności gospodarstw domowych. Te „oszczędności” generowały popyt krajowy poprzez działalność budowlaną, popyt przemysłowy w górnym biegu rzeki, zatrudnienie i dochody samorządów. Wysokie oszczędności niekoniecznie oznaczają słaby popyt.

W Chinach rośnie popyt na usługi

Sytuacja uległa zmianie po kryzysie na rynku nieruchomości w Chinach. Wraz ze spadkiem zakupów nowych domów, gospodarstwa domowe przesunęły oszczędności z inwestycji mieszkaniowych w kierunku aktywów finansowych netto (pierwszych depozytów bankowych, a ostatnio akcji). Ta zmiana portfela może być racjonalna dla gospodarstw domowych, ale nie generuje bezpośrednio realnej aktywności gospodarczej, tak jak kiedyś inwestycje mieszkaniowe.

– To pomaga wyjaśnić, dlaczego wyzwanie popytu wewnętrznego w Chinach jest trudniejsze, niż się wydaje. Nie chodzi tylko o to, aby gospodarstwa domowe konsumowały więcej lub oszczędzały mniej. Chodzi o to, jak zastąpić potężny silnik popytu na inwestycje mieszkaniowe. Gospodarstwa domowe mogą kupić tylko ograniczoną liczbę nowych dóbr, bez konieczności magazynowania nowych mieszkań – pisze Gerard DiPippo.

Jedną z konsekwencji jest to, że wzrost konsumpcji gospodarstw domowych przechyla się w stronę usług. Szacuję, że usługi stanowiły około 60 proc. nominalnego wzrostu konsumpcji w latach 2023–2025. To wspiera dochody i zatrudnienie, ale generuje stosunkowo mniejszy popyt na dobra przemysłowe.

W związku z tym jednym z kluczowych problemów związanych z nadchodzącym 15. Planem Pięcioletnim jest jego nadrzędny cel, jakim jest „budowa nowoczesnego systemu przemysłowego”. Z perspektywy popytu, stary silnik zniknął, a nowy wygląda zupełnie inaczej.

Jak podsumowuje analityk: myśląc o „problemie konsumpcji” w Chinach, należy wziąć pod uwagę sektor nieruchomości i to, jak załatać tę ogromną lukę w popycie krajowym. Nie jest jasne, jak Pekinowi uda się to szybko zrobić.

Dynamika chińskiej konsumpcji w 2025 r.

Według Państwowej Administracji Podatkowej, w 2025 r. liczba zagranicznych turystów ubiegających się o zwrot podatku wzrosła o 305 proc. rok do roku, czemu towarzyszył wzrost sprzedaży kwalifikującej się do zwrotu o 95,9 proc. i wzrost całkowitej wartości zwrotu o 95,8 proc.

Program wymiany dóbr konsumpcyjnych zwiększył sprzedaż w wielu kategoriach, w tym w sprzęcie AGD, artykułach kuchennych i łazienkowych oraz urządzeniach telekomunikacyjnych, których przychody ze sprzedaży detalicznej wzrosły odpowiednio o 17,4 proc., 12,9 proc. i 18,6 proc. rok do roku.

Dane z faktur VAT wykazały, że w 2025 roku przychody ze sprzedaży dzieł artystycznych i występów wzrosły o 17,3 proc. rok do roku.

Zintegrowane z turystyką, te działania kulturalne przyczyniły się do rozwoju podróży immersyjnych i opartych na scenariuszach, przy czym przychody ze sprzedaży w biurach podróży i usługach powiązanych wzrosły o 11,2 proc., w obiektach widokowych i historycznych o 26,1 proc., a w działalności rekreacyjnej i krajoznawczej o 14,6 proc., według danych administracji.

Konsumpcja związana ze zdrowiem pozostała kluczowym motorem wzrostu. Przychody ze sprzedaży usług związanych z imprezami sportowymi i wystawami wzrosły o 12,2 proc. rok do roku, a z usług doradztwa zdrowotnego o 11,7 proc. w tym samym okresie.

Wydatki socjalne nabrały tempa w 2025 r. – wydatki na usługi opieki nad osobami starszymi wzrosły o 24,9 proc. w ujęciu rok do roku, na opiekę społeczną i pomoc o 23,1 proc., a na usługi domów opieki o 15,4 proc.