Nowelizację UOKiK przygotował we współpracy z resortami finansów i sprawiedliwości. Inicjatywa wynikała m.in. z takich spraw jak afera Amber Gold czy problemy z ubezpieczeniami z funduszem kapitałowym (UFK) zwanymi często polisolokatami.
Nowelizacja przewiduje też m.in. zakaz oferowania usług finansowych, które nie odpowiadają potrzebom konsumentów. Chodzi np. o sytuację, gdy skomplikowany i długoletni produkt ubezpieczeniowy z elementem inwestycyjnym oferuje się 80-letniemu klientowi. W UFK obecnie jest zainwestowanych 56 mld zł, są to polisy długoletnie, ale wcześniejsze wycofanie środków oznacza utratę znacznej części, a nawet całości wpłaconych pieniędzy. UOKiK zarzucił siedemnastu towarzystwom ubezpieczeniowym, że wprowadzając opłaty likwidacyjne przerzucają na konsumentów koszty początkowe zawarcia ubezpieczenia - głównie wynagrodzenie pośredników ubezpieczeniowych. W ubiegłym tygodniu Urząd podał, że trzy z tej grupy : Aviva, Allianz i Nationale Nederlanden zobowiązały się do znaczącego obniżenia opłat likwidacyjnych w istniejących umowach i wyeliminowania ich z kwestionowanych wzorców umownych.
Ustawa wzmacnia Urząd też na innych polach. Zgodnie z nowymi przepisami prezes UOKiK będzie mógł określić, jak zrealizować zakaz stosowania postanowień niedozwolonych, np. poinformować konsumentów będących stronami umów o uznaniu klauzuli za niedozwoloną. Decyzje UOKiK będą miały skutek tylko w stosunku do przedsiębiorcy, który je stosuje. Postępowanie będzie wszczynane z urzędu lub z inicjatywy konsumentów, rzeczników konsumentów, rzecznika ubezpieczonych oraz organizacji konsumenckich, którzy uzyskają status zawiadamiającego.
Po zmianach Urząd będzie mógł wysłać do kontrolowanej firmy "tajemniczego klienta", czyli wydelegowaną przez osobę, która będzie mogła sprawdzić sposób oferowania produktu czy usługi. Ma to ułatwić UOKiK-owi zebranie materiału dowodowego w sprawach o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. Warunkiem będzie uzyskanie zgody sądu na takie działanie. Urząd nie będzie mógł stosować prowokacji, a jedynie sprawdzić sposób oferowania produktu lub usługi, a także procedurę zawierania umowy.
Urząd zyska też możliwość publikowania bezpłatnych komunikatów i ostrzeżeń w publicznym radiu i telewizji, co ma pozwolić na szybkie i skuteczne ostrzeganie konsumentów o zachowaniach lub zjawiskach, które istotnie zagrażają ich interesom.
