Departament Sprawiedliwości wszczął śledztwo przeciw szefowi Fedu

Szef Fedu Jerome Powell stał się celem śledztwa kryminalnego amerykańskiego Departamentu Sprawiedliwości. Rynek odbiera to jako uderzenie Trumpa w niezależność banku centralnego, więc dolar traci.

Z tego artykułu się dowiesz:

• Jakie są przyczyny wszczęcia śledztwa przeciwko szefowi Fedu, Jerome'owi Powellowi?
• W jaki sposób śledztwo Powella wpłynęło na rynki finansowe i kurs
• Jakie reakcje i konsekwencje polityczne może wywołać śledztwo wśród przedstawicieli obu partii?
• Kto jest potencjalnym kandydatem na zastępcę Jerome'a Powella według spekulacji?
• W jaki sposób Jerome Powell może zareagować na polityczne naciski i śledztwo?

Amerykańscy prokuratorzy wszczęli śledztwo przeciwko Jerome'owi Powellowi, prezesowi Fedu. Dotyczy ono wartej 2,9 mld dol. przebudowy siedziby Rezerwy Federalnej. Wysokie koszty tej renowacji krytykował wcześniej prezydent Donald Trump i sugerował, że może to wykorzystać jako pretekst do usunięcia ze stanowiska obecnego prezesa Fedu. 

Powell oświadczył w niedzielę, że w piątek Fed otrzymał wezwania do ławy przysięgłych oraz groźbę postawienia zarzutów karnych ze strony Departamentu Sprawiedliwości, związanych z jego zeznaniami przed Kongresem latem ubiegłego roku dotyczącymi remontu. Stwierdził, że działania prawne są pretekstem do ograniczenia niezależności Fed w ustalaniu stóp procentowych. – Groźba postawienia zarzutów karnych jest konsekwencją tego, że Rezerwa Federalna ustala stopy procentowe w oparciu o naszą najlepszą ocenę tego, co służy dobru publicznemu, a nie zgodnie z preferencjami prezydenta – powiedział szef Fedu.

Trump zaprzeczył, by inspirował dochodzenie Departamentu Sprawiedliwości. – Nic o tym nie wiem, ale na pewno nie jest zbyt dobry ani w kierowaniu Fedem, ani w renowacjach budynków – stwierdził prezydent USA w rozmowie z NBC News.

Jakie mogą być skutki dochodzenia przeciwko szefowi Fedu?

Śledztwo przeciwko Powellowi może zwiększyć obawy inwestorów przed tym, że Trump uderzy w niezależność amerykańskiego banku centralnego. Może to prowadzić do osłabienia dolara. W poniedziałek rano dolar tracił 0,4 proc. wobec euro i również 0,4 proc. w stosunku do złotego. Za 1 dol. płacono wówczas 3,605 zł.

– Administracja Trumpa nie pozostawia żadnych wątpliwości co do swojej determinacji, by w sposób bezpośredni i bardzo brutalny wpływać na działania polityki Fed wszystkimi możliwymi kanałami, w tym groźbami prawnymi – uważa Eswar Prasad, ekonomista z Uniwersytetu Cornella.

– Rynki zaczną wyceniać wyższe oczekiwania inflacyjne, premię za ryzyko inflacyjne oraz premię terminową, jeśli niezależność Fed zostanie dalej zaatakowana. Jeszcze do tego nie doszło, ale każde kolejne działanie przybliża nas do tego punktu – wskazuje Blake Gwinn, strateg RBC Capital Markets.

Przywódca demokratycznej mniejszości w Senacie Chuck Schumer stwierdził, że „atak Trumpa na niezależność Fed trwa”, dodając, że prezydent zagraża sile i stabilności amerykańskiej gospodarki. –To właśnie taki rodzaj zastraszania, jakiego wszyscy nauczyliśmy się oczekiwać od Donalda Trumpa i jego kumpli. Każdy, kto jest niezależny i nie ustawia się w szeregu za Trumpem, zostaje objęty śledztwem.  Jay Powell i Fed nie są powodem, dla którego gospodarka Trumpa i jego sondaże leżą w gruzach. Jeśli szuka winnego, powinien spojrzeć w lustro – stwierdził Schumer.

Działania Departamentu Sprawiedliwości przeciwko Powellowi zostały też negatywnie ocenione przez część republikanów. – Jeśli jeszcze ktokolwiek miał wątpliwości, czy doradcy w administracji Trumpa aktywnie dążą do zakończenia niezależności Rezerwy Federalnej, to teraz wątpliwości te powinny zniknąć. To teraz niezależność i wiarygodność Departamentu Sprawiedliwości stoją pod znakiem zapytania – zadeklarował Thom Tillis, republikański członek senackiej komisji bankowej. Zapowiedział on, że będzie sprzeciwiał się zatwierdzeniu kogokolwiek, kogo Trump nominuje na następcę Powella „dopóki ta sprawa prawna nie zostanie w pełni wyjaśniona”.

Kto jest faworytem Trumpa na szefa Fedu?

Oczekuje się, że prezydent USA ogłosi w najbliższych tygodniach swojego kandydata na zastępcę Powella. Wśród faworytów wymienia się ekonomistę Białego Domu i sojusznika Trumpa Kevina Hassetta.

– Powell może zaprotestować, organizując swoisty „sit-in”. Jego kadencja jako przewodniczącego wygasa w maju, ale kadencja jako członka Rady Rezerwy Federalnej trwa aż do stycznia 2028 r. W obliczu politycznej presji na Fed może zdecydować się pozostać w Radzie z czystej złośliwości. Pozbawiłoby to prezydenta Trumpa możliwości obsadzenia kolejnego miejsca swoim człowiekiem. Kadencja Stephena Mirana wygasa w styczniu 2026 r. i to może być jedyne wolne miejsce, które Trump będzie mógł obsadzić. Pozostanie Powella byłoby nietypowe, ale w tych czasach wszystko jest nietypowe – prognozuje Brian Jacobsen, główny strateg ekonomiczny w firmie Annex Wealth Management. 

Trump nominował Powella na stanowisko przewodniczącego Fed w 2017 r.; został on zatwierdzony w 2018 r. Jednak niemal od początku kadencji Powella Trump nieustannie naciskał na przewodniczącego Fed w sprawie stóp procentowych. Krytyka nasiliła się w drugiej kadencji Trumpa, gdy przez wiele miesięcy domagał się obniżek stóp procentowych, nawet po tym, jak Fed wprowadził trzy kolejne obniżki o 25 punktów bazowych. Trump próbuje też usunąć z władz Fedu Lisę Cook, pod zarzutem popełnienia oszustwa hipotecznego. Sąd Najwyższy ma wkrótce rozpatrzyć sprawę dotyczącą kwestionowania usunięcia Cook.