Firmy działające w branży ropy, gazu i paliw płynnych w coraz większym stopniu wykorzystują sztuczną inteligencję (AI) do realizacji podstawowych zadań. To często już nie tylko projekty pilotażowe, ale wdrożenia obejmujące cały łańcuch wartości. Tym samym AI znajduje coraz szersze zastosowanie, począwszy od działań związanych z poszukiwaniami węglowodorów, poprzez ich wydobycie i przerób, a skończywszy na logistyce, sprzedaży i operacjach czysto administracyjnych i finansowych. Pomaga również spełniać rosnące wymagania regulacyjne dotyczące bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju.
Według Boston Consulting Group, rozwiązania oparte na AI umożliwiają spółkom wydobywczym skrócenie czasu trwania kluczowych operacji z miesięcy do tygodni oraz obniżenie kosztów operacyjnych nawet o 20 proc. Również z analiz McKinsey & Company wynika, że zintegrowane systemy sztucznej inteligencji mogą obniżyć koszty operacyjne w branży o 20 proc. Przyczyniają się też do wzrostu wydajności produkcji o 5-8 proc. w całym łańcuchu dostaw. W efekcie wdrożenie zaawansowanych rozwiązań staje się warunkiem niezbędnym do budowania przewagi konkurencyjnej na rynku ropy, gazu i paliw, a nawet utrzymania dotychczasowej pozycji.
Orlen traktuje AI jako element transformacji cyfrowej
Orlen, największy koncern w naszym regionie, wykorzystuje rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji przede wszystkim w energetyce, cyberbezpieczeństwie i sprzedaży detalicznej. AI wspiera również produkcję i analitykę danych. „Traktujemy AI jako element transformacji cyfrowej. Technologia ta poprawia efektywność i automatyzuje powtarzalne zadania zgodnie z kierunkami określonymi w strategii Orlen 2035” – przekonuje dział prasowy spółki.
Dodaje, że jednym z elementów rozwoju cyfryzacji w koncernie jest współpraca z partnerami zewnętrznymi, takimi jak Microsoft, Google Cloud oraz Amazon Web Services. Zawarte porozumienia wspierają m.in. rozwój środowisk chmurowych, narzędzi cyfrowych i inteligentnych asystentów. Ponadto pozwalają na stosowanie rozwiązań opartych na analizie danych, które mogą znajdować zastosowanie w pracy różnych zespołów, obsłudze klienta, energetyce i innych obszarach działalności. Orlen zapewnia, że sztuczna inteligencja stanowi stały element wykorzystywanych przez spółkę rozwiązań informatycznych. Co więcej, jej znaczenie ma stopniowo rosnąć.
Czytaj więcej
Firmy na razie w niewielkim stopniu korzystają z rozwiązań, jakie daje sztuczna inteligencja. Dziś przede wszystkim koncentrują się na monitorowani...
„Największy potencjał zastosowania AI widzimy w tych obszarach, w których kluczowe znaczenie mają dane, szybkość analizy oraz optymalizacja decyzji. Dotyczy to m.in. analizy zmian regulacyjnych, wsparcia procesów produkcyjnych, kontrolingu, analiz rynków ropy i gazu, zarządzania logistyką dostaw, cyberbezpieczeństwa, energetyki oraz obsługi klienta” – podaje Orlen. Dodatkowo informuje o stale podnoszonej jakości procesów oraz dostosowywaniu ich do bieżących potrzeb wewnętrznych i rynkowych.
Koncern kompetencje w zakresie AI rozwija wewnątrz grupy. Obecnie jest na etapie tworzenia centrów kompetencyjnych w tym obszarze. Wydatki na sztuczną inteligencję traktuje jako część szerszych działań dotyczących cyfryzacji, rozwoju IT i transformacji organizacji, dlatego nie wyodrębnia ich jako pojedynczej kategorii komunikowanej publicznie.
„Na obecnym etapie wykorzystanie AI traktujemy przede wszystkim jako element długofalowej transformacji cyfrowej i budowania efektywności, a nie wyodrębnione źródło przychodów czy zysków. Rozwiązania te są stopniowo skalowane w różnych obszarach działalności i w perspektywie najbliższych kilku lat powinny mieć coraz większy wpływ na osiągane wyniki biznesowe” – ocenia Orlen. Dodaje, że ich znaczenie będzie jednak rozproszone w wielu procesach i nie stworzy jednego strumienia finansowego.
Według koncernu rozwijanie zastosowań AI to naturalny kierunek dla branży, w której funkcjonuje. Zapewnia, że realizuje własne podejście, stawiając na dane i cyfryzację, bo takie rozwiązania wzmocnią jego pozycję na rynku i konkurencyjność.
Ekopol dzięki AI poprawia jakość obsługi i efektywność
Ekopol Górnośląski Holding, specjalizujący się m.in. w obsłudze instalacji służących do zarządzania gospodarką paliwową w firmach, również korzysta z rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Znajdują one zastosowanie przede wszystkim jako narzędzia wspierające pracę operacyjną, analityczną oraz rozwojową. – W praktyce chodzi m.in. o przyspieszanie prac nad oprogramowaniem, usprawnianie obiegu informacji oraz zwiększanie efektywności wybranych procesów wewnętrznych. Na obecnym etapie traktujemy AI przede wszystkim jako technologię wspierającą ludzi, a nie zastępującą kluczowe kompetencje zespołu – podaje Sebastian Pyka, wiceprezes Ekopolu.
Obecnie grupa realizuje prace koncepcyjne i rozwojowe związane z wykorzystaniem AI zarówno w obszarze rozwiązań kierowanych do klientów, jak i wewnętrznych procesów operacyjnych. Na tym etapie nie ujawnia szczegółowego zakresu, budżetów ani harmonogramów poszczególnych projektów, ponieważ część z nich ma charakter rozwojowy i stanowi element przewagi konkurencyjnej.
– Zakładamy jednak, że ich efektem będzie dalsza poprawa jakości obsługi, szybkości działania i efektywności operacyjnej. W ostatnim czasie wdrożyliśmy również rozwiązanie wspierane przez AI, które usprawnia pracę naszego działu handlowego i pomaga jeszcze lepiej dopasowywać ofertę do potrzeb klientów – przekonuje Pyka.
Czytaj więcej
Indeksy z GPW w 2025 r. zanotowały imponujące stopy zwrotu, a motorem napędowym zwyżek były największe firmy. W 2026 r. mniejsze będą odrabiać zale...
Dodaje, że Ekopol podchodzi do tematu w sposób uporządkowany i analizuje go zarówno z perspektywy biznesowej, jak i technologicznej. Jego zdaniem jest jeszcze za wcześnie, aby publicznie przypisywać konkretnym wdrożeniom odrębne strumienie przychodów lub zysków. Z drugiej strony spodziewa się, że wpływ tych rozwiązań będzie stopniowo rosnąć wraz z ich dojrzewaniem i skalowaniem. W perspektywie przyszłego roku sztuczna inteligencja może mieć największe znaczenie w spółce w obszarze produktywności, jakości usług oraz przewagi konkurencyjnej.
– Naszym zdaniem sama obecność AI nie decyduje jeszcze o przewadze konkurencyjnej – decyduje dopiero sposób jej praktycznego wdrożenia i połączenia z realnym know-how branżowym. W dłuższej perspektywie będzie to jeden z ważnych elementów budowania pozycji rynkowej, ale nie jedyny – uważa Pyka.
Gaz-System wykorzystuje AI w sposób kontrolowany
Gaz-System, grupa, do której należą gazociągi przesyłowe i terminal LNG, informuje, że analizuje i wykorzystuje rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji w wybranych obszarach działalności, w tym jako wsparcie procesów analitycznych i operacyjnych. „Rozwiązania tego typu mogą wspierać automatyzację powtarzalnych czynności, porządkowanie dużych wolumenów informacji oraz usprawnianie pracy zespołów. Wykorzystanie AI odbywa się w sposób kontrolowany, z uwzględnieniem wymagań dotyczących bezpieczeństwa informacji, cyberbezpieczeństwa, ochrony danych oraz zarządzania ryzykiem” – twierdzi biuro prasowe Gaz-Systemu. Dodaje, że w obszarze cyberbezpieczeństwa spółka testuje rozwiązania oparte na AI w środowisku laboratoryjnym (w trybie offline), w celu oceny możliwości automatyzacji powtarzalnych czynności, skrócenia czasu analiz i wsparcia procesów decyzyjnych.
Ze względów bezpieczeństwa oraz ochrony informacji Gaz-System nie ujawnia szczegółowych informacji dotyczących prowadzonych projektów, harmonogramów, architektury technicznej, nakładów finansowych oraz stosowanych rozwiązań. Jednocześnie podaje, że podjął działania zmierzające do budowy kontrolowanego środowiska AI działającego w trybie laboratoryjnym, które pozwoli na bezpieczne testowanie możliwości sztucznej inteligencji i ocenę jej potencjalnych zastosowań. Do realizacji tego zadania ustanowione zostały ramy regulacyjne, a także powołano specjalny zespół.
Gaz-System pytany, czy z tytułu korzystania ze zdobyczy AI osiąga już jakieś dodatkowe przychody lub zyski, przypomina, że jego działalność finansowa jest ściśle nadzorowana przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Co więcej, spółka uzyskuje dochody na podstawie stawek za usługi według taryfy, każdorazowo zatwierdzanej przez URE.
PERN buduje rozwiązania zapewniające nadzór nad wykorzystywaniem AI
PERN, grupa zarządzająca w Polsce siecią rurociągów i magazynów na ropę i paliwa, podchodzi do wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji w sposób ustrukturyzowany i etapowy. W ubiegłym roku wypracowała wewnętrzny standard wykorzystania AI, który określa ramy dla bezpiecznego i zgodnego z prawem stosowania tej technologii. „Obecnie budujemy w organizacji system Governance AI, czyli rozwiązania zapewniające właściwy nadzór nad wykorzystaniem AI. Równolegle prowadzimy pierwsze wdrożenia testowe w kontrolowanym środowisku” – twierdzi dział komunikacji PERN.
Aktualnie spółka realizuje projekt pilotażowy obejmujący trzy obszary biznesowe wspierające istotne z jej perspektywy procesy. Testowane rozwiązania mają usprawniać codzienną pracę z dokumentacją, m.in. poprzez wsparcie przygotowywania i redakcji wstępnych wersji analiz i materiałów, przy zachowaniu pełnego nadzoru człowieka nad ich weryfikacją i ostateczną akceptacją.
Na potrzeby realizacji projektu pilotażowego PERN powołał dedykowany zespół projektowy, w skład którego weszli przedstawiciele różnych działów. W pierwszych etapach projektu współpracuje również z konsultantami zewnętrznymi.
Obecnie spółka nie ocenia projektów AI przez pryzmat bezpośrednich dodatkowych przychodów. Jej celem jest przede wszystkim zwiększenie efektywności codziennej pracy poprzez zapewnienie pracownikom dostępu do bezpiecznych i zatwierdzonych narzędzi oraz ograniczenie zjawiska korzystania z nieautoryzowanych rozwiązań będących poza kontrolą PERN-u.
Jednocześnie spółka obserwuje rozwój technologii AI w obszarze automatyki przemysłowej i tzw. modeli predykcyjnych. – Ze względu na odpowiedzialność PERN jako operatora infrastruktury odpowiadającego za bezpieczeństwo energetyczne Polski, do zastosowań operacyjnych podchodzimy ze szczególną ostrożnością. Analizujemy wyłącznie rozwiązania dojrzałe produkcyjnie, zwalidowane i gwarantujące odpowiedni poziom bezpieczeństwa – podaje PERN.
Zapytaliśmy również MOL, Onico i Unimot o wykorzystanie rozwiązań opartych na AI, ale do zamknięcia tego numeru gazety nie otrzymaliśmy odpowiedzi.
