Coraz trudniej utrzymać Bogdance chętnych na węgiel

Prezes Bogdanki (będącej częścią Enei), Zbigniew Stopa podkreśla, że wyniki finansowe w 2025 r. zbudowane są na przewagach konkurencyjnych, takich jak efektywność operacyjna, elastyczność, dyscyplina kosztowa oraz jeden z najwyższych wskaźników wydajności pracy w branży. „Dzięki tym atutom, bez wsparcia państwa, skutecznie poradziliśmy sobie z trudnym rynkiem, wynikającym ze spadającego popytu, zmian w energetyce oraz konkurencją taniego surowca sprzedawanego poniżej kosztów wydobycia” – powiedział cytowany w komunikacie prasowym Zbigniew Stopa. 

Odpisy zaważyły na wyniku spółki 

Jak wynika z raportu spółki, Bogdanka osiągnęła 2,85 mld zł skonsolidowanych przychodów ze sprzedaży, co stanowi spadek o 22,1 proc. w porównaniu do 2024 r. W 2025 r. przeprowadzony test na utratę wartości aktywów skutkował odpisem w wysokości 522,5 mln zł. Odpisy za cały 2024 r. wyniosły 2,43 mld zł. Te dwa zdarzenia miały istotny wpływ na poziom wyniku operacyjnego i netto w obu analizowanych okresach. Po oczyszczeniu wyników o wpływ testu na utratę wartości, zysk operacyjny EBIT na koniec 2025 r. wyniósł 304,4 mln zł, a zysk netto 263,8 mln zł. Marża EBITDA była na poziomie 19,0 proc., co oznacza spadek o 7,8 p.p. w porównaniu do roku poprzedniego.

W 2025 r. GK LW Bogdanka przeznaczyła blisko 623 mln zł na inwestycje, co stanowi 89,3 proc. zakładanego rocznego budżetu CAPEX. Ponad 68 proc. tych wydatków przeznaczono na budowę nowych wyrobisk i modernizację istniejących, a grupa zrealizowała wyrobiska o łącznej długości około 18,4 km.

Bogdanka coraz więcej sprzedaje za granicę 

Wydobycie węgla handlowego wyniosło 7,7 mln ton, czyli o 327 tys. ton mniej niż w 2024 r. (-4,1 proc.). Uzysk węgla był, tak jak rok wcześniej, na poziomie 65,5 proc. Węgiel sprzedany do Enea Wytwarzanie i Enea Elektrownia Połaniec odpowiadał za około 81 proc. łącznych przychodów ze sprzedaży LW Bogdanka. W poprzednim roku udział tych dwóch kluczowych odbiorców był o 1 p.p. wyższy.

Udział eksportu w przychodach LW Bogdanka wzrósł do 2,7 proc. z poziomu 1,3 proc. rok wcześniej. Węgiel na Ukrainę i Słowację był sprzedawany zarówno przez pośrednika, jak i bezpośrednio przez spółkę.

Apel spółki o premiowanie efektywności w górnictwie 

Mimo poprawiających się wyników, prezes Stopa zaznacza, że nawet najlepsza efektywność kosztowa ma jednak swoje granice, gdy rynek narzuca ceny poniżej racjonalnego poziomu, co obniża marże i utrudnia utrzymanie rentowności przy zachowaniu standardów bezpieczeństwa i inwestycji. „Dzieje się tak, ponieważ znaczna część surowca trafia na rynek po cenach nieodzwierciedlających rzeczywistych kosztów produkcji. Stabilność sektora wymaga zmian regulacyjnych i rozwiązań, które w dłuższym okresie będą premiować efektywność wydobycia i racjonalność ekonomiczną, przy jednoczesnym wzmocnieniu bezpieczeństwa energetycznego kraju” – wskazał w raporcie rocznym prezes.

Bogdanka od kilkunastu miesięcy podkreśla, że sprzedawanie węgla przez dotowane przez państwo śląskie kopalnie psuje rynek. „Odbywa się to poniżej racjonalnego poziomu, utrudniając utrzymanie rentowności. Dlatego stabilność sektora wymaga zmian regulacyjnych premiujących efektywność wydobycia oraz racjonalność ekonomiczną, przy jednoczesnym wzmocnieniu bezpieczeństwa energetycznego. W odpowiedzi na te wyzwania, koncentrujemy się na zapewnieniu bezpieczeństwa finansowego, utrzymaniu stabilności operacyjnej i elastyczności, dzięki zastosowaniu innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych i technologicznych” – dodał prezes. Podano, że na wyniki finansowe LW Bogdanka wpłynęły zarówno negatywne czynniki, takie jak presja rynkowa, niższa cena sprzedaży węgla oraz mniejszy wolumen sprzedaży, jak i pozytywny wpływ rozliczenia szkody z pierwszego kwartału 2025 r. w wysokości 144,85 mln zł. Szkoda związana była z majątkiem podziemnym i była konsekwencją incydentu, do którego doszło w lutym 2023 r. Ponadto, na wynik operacyjny i netto wpłynęła także niższa amortyzacja, będąca konsekwencją obniżenia wartości bilansowej aktywów trwałych po odpisach dokonanych w 2024 r.

W 2026 r. grupa planuje zwiększyć nakłady na inwestycje do niemal 819,3 mln zł. Podobnie jak w 2025 r. znaczący udział w tych wydatkach (455 mln zł) stanowić ma budowa nowych wyrobisk i modernizacja istniejących. W ramach nowych inicjatyw strategicznych i OZE zaplanowano m.in. zakup gruntów pod nową farmę fotowoltaiczną. Dodatkowo przewidziano wydatki na dokumentację nowej Strefy Ekonomicznej, realizowanej we współpracy z PGE Dystrybucja, Oddziałem Lublin oraz Gminą Łęczna.

Utrata klientów? „Wysokie ryzyko”

W raporcie spółka widzi także kilka istotnych ryzyk dla swojej dalszej działalności. Jako „wysokie” oceniono ryzyko utraty kluczowych klientów. Tutaj warto przypomnieć, że kluczowymi klientami są Enea – Enea Wytwarzanie (64 proc.), GK Enea – Enea Połaniec (16 proc.), a także Grupa Azoty. Mimo że ryzyko zostało ocenione jako wysokie, trzeba pamiętać, że spółki wytwarzające energię z tej samej Grupy co Bogdanka nie zrezygnują z zakupu węgla, ale mogą je zmniejszać. 

Bogdanka tłumaczy, że sytuacja prawna (wprowadzenie norm jakościowych dotyczących węgla lub nowych norm emisji) lub rynkowa (spadek cen węgla) lub zmiana podstawowego paliwa (wynikająca np. z polityki dekarbonizacji) może implikować możliwość wypowiedzenia/rozwiązania/odstąpienia/brak wznowienia umów dostaw węgla przez kluczowych odbiorców węgla. „Ryzyko może się zmaterializować w przypadku odstąpienia, rozwiązania lub wypowiedzenia umowy przez kontrahenta, braku jej przedłużenia, ograniczenia w wykorzystaniu węgla wynikającego z nowych norm emisyjnych lub jakościowych oraz zmiany profilu działalności kontrahenta (np. przejście na paliwa alternatywne lub OZE). Konsekwencjami może być spadek przychodów, pogorszenie wyniku finansowego, wzrost kosztów oraz ograniczenie poziomu wydobycia” – wskazuje firma.

Firma chce przeciwdziałać takiemu zagrożeniu zawierając umowy wieloletnie zabezpieczające dostawy węgla w perspektywie wieloletniej oraz odpowiednio kształtując umowy handlowe (wydłużenie okresu wypowiedzenia, zwiększenie poziomu kar umownych i wprowadzenie odszkodowań uzupełniających do umów). W efekcie takiej strategii na mocy aneksu do umowy z Zakładami Azotowymi „Puławy” z 9 grudnia 2025 r. okres obowiązywania umowy został wydłużony do 31 grudnia 2032 r. Również w przypadku spółek z Grupy Enea na mocy porozumień z grudnia 2025 r. okres obowiązywania umów na dostawy węgla został wydłużony z Elektrownią Połaniec do końca 2033 r., a z Eneą Wytwarzanie do końca 2036 r.