Niemcy tną prognozy wzrostu. Konflikt na Bliskim Wschodzie uderza w gospodarkę

Prognozy wzrostu gospodarczego Niemiec zostały obniżone z powodu rosnących cen energii po eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie. Ekonomiści z IFO Institute szacują teraz, że niemiecki PKB wzrośnie w tym roku o 0,8 proc. zamiast wcześniej prognozowanego 1 proc. Również wyższa może być inflacja.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Dlaczego wcześniejsze prognozy wzrostu gospodarczego dla Niemiec są korygowane?
• Jak kryzys na Bliskim Wschodzie wpłynie na niemiecką gospodarkę?
• Jakie konkretne wskaźniki makroekonomiczne ulegają zmianie w świetle aktualnej sytuacji?
• Dlaczego ekonomiści odradzają rządowe interwencje w ceny energii?

Jeszcze dwa tygodnie temu "Rzeczpospolita" opisywała odrodzenie się optymizmu w niemieckiej gospodarce po bardzo dobrych danych z przemysłu w grudniu 2025 r., które obudziły nadzieje, że niemiecka gospodarka wychodzi z bardzo długiego okresu stagnacji, czy jak wolą to nazywać niektórzy polscy ekonomiści, głębokiej strukturalnej reformy gospodarki. Jednak od tego czasu Stany Zjednoczone wraz z Izraelem zaatakowały Iran, a konsekwencje tego i kryzys, który rozlał się na cały Bliski Wschód, powodują, że ekonomiści z Niemiec przewidują wolniejszy niż się spodziewano wzrost gospodarczy w tym i przyszłym roku.

Ceny energii i konflikt na Bliskim Wschodzie obniżają prognozy wzrostu Niemiec

Przyczyną nagłego pesymizmu jest rosnące ryzyko nowego kryzysu energetycznego, ponieważ zagrożone jest bezpieczeństwo transportu paliw, ropy i gazu przez cieśninę Ormuz. A właśnie przez tę cieśninę płynie 20 proc. światowych dostaw ropy i gazu oraz 25 proc. nawozów azotowych. To przyniosło natychmiastową reakcję rynków, w Europie wojenne notowania cen gazu wzrosły nawet o 70 proc. i powróciły silne obawy przed nowym globalnym kryzysem energetycznym. Wspomnienia po szoku energetycznym wywołanym celowo przez Rosję po napaści na Ukrainę w 2022 r. są jeszcze bardzo świeże.

W związku z wojną na Bliskim Wschodzie – niemieckie media, jak FAZ, piszą, że odwrót od energii atomowej był "strategicznym błędem", a niemiecki instytut IFO skorygował prognozę wzrostu gospodarczego dla Niemiec. Krótkoterminowy wzrost cen energii spowoduje spowolnienie wzrostu gospodarczego w tym roku o około 0,2 pkt. proc. w porównaniu z szacunkami sprzed wojny (czyli z połowy lutego 2026 r. – red.), co oznacza, że instytut spodziewa się wzrostu o 0,8 proc. w tym roku i 1,2 proc. w przyszłym roku. "Obecnie spodziewamy się, że stopa inflacji wzrośnie do nieco poniżej 2,5 proc., jeśli ceny ropy i gazu ponownie spadną w ciągu najbliższych kilku tygodni."

– Jeśli jednak ceny paliw kopalnych pozostaną na obecnym, znacznie podwyższonym poziomie przez dłuższy czas, inflacja może osiągnąć szczytowy poziom nieco poniżej 3 proc. Spowodowałoby to spowolnienie wzrostu gospodarczego o kolejne 0,2 pkt. proc. do zaledwie 0,6 proc. w tym roku i o 0,4 pkt. proc. do 0,8 proc. w przyszłym roku – mówi Timo Wollmershäuser, dyrektor ds. prognoz w IFO.

Instytut IFO informował wcześniej, że niemiecka gospodarka wkroczyła na ścieżkę ożywienia pod koniec 2025 r., na co wskazywał nie tylko wzrost PKB, ale także zauważalna poprawa sytuacji w zakresie zamówień w budownictwie i przemyśle wytwórczym. W IV kw. 2025 r. gwałtownie wzrosły inwestycje publiczne w sprzęt i zamówienia rządowe.

Ożywienie gospodarcze Niemiec zależy od wojny na Bliskim Wschodzie

– Pomimo szoku cenowego energii ożywienie gospodarcze w Niemczech prawdopodobnie utrzyma się w pozostałej części bieżącego roku, zwłaszcza że zwiększone zostaną dodatkowe wydatki rządowe na infrastrukturę, neutralność klimatyczną i obronność – dodaje IFO.

Jednak ożywienie gospodarcze w Niemczech jest nietypowe w ocenie IFO, ponieważ nie jest wspierane przez eksport, wręcz przeciwnie – eksport towarów dalej spada, ożywienie zostało natomiast zainicjowane przez bodźce krajowe związane z coraz bardziej ekspansywną polityką fiskalną, w tym właśnie zamówienia publiczne.

Rynek pracy skorzysta z tego ożywienia z niewielkim opóźnieniem, ale we wszystkich scenariuszach stopa bezrobocia w 2027 r. ma być niższa niż w 2026 r. Odwrócenie trendu silnie zależy od czasu trwania konfliktów zbrojnych na Bliskim Wschodzie i towarzyszących im niepewności gospodarczych.

Jednak, co ciekawe, instytut ostrzega przed interwencją rządu w celu obniżenia cen ropy i gazu dla konsumentów. – Eliminowanie sygnałów cenowych poprzez rabaty lub obniżki podatków jest szkodliwe dla gospodarki – mówi prezes Clemens Fuest. Tłumaczy on, że w gospodarce światowej wyższa cena ropy działa jak dodatkowy podatek – energia, transport i inne towary stają się droższe, co powoduje wzrost inflacji i może hamować wzrost gospodarczy. Niemcy nie mają wpływu na światowe ceny energii, mogą wpływać na ceny dla niemieckich konsumentów, ponieważ obejmują one podatki krajowe. I tak – rząd w Berlinie mógłby obniżyć podatek od olejów mineralnych lub podatek VAT od ropy i gazu, ale – obniżenie tych podatków należałoby sfinansować albo z innych podatków, albo poprzez zmniejszenie świadczeń państwowych.