Gdy w 1956 r. Wielka Brytania poniosła dyplomatyczną klęskę w wojnie sueskiej, dni jej imperium kolonialnego były już policzone. Jej elity musiały znaleźć nowy model rozwoju dla kraju. Szansę dostrzegły w uczynieniu ze swojego kraju bezpiecznej przystani dla pieniędzy bogatych ludzi z całego świata. To, czy te pieniądze należały do dyktatorów, oligarchów czy pospolitych przestępców, nie odgrywało większej roli.
Wielka Brytania weszła w rolę kamerdynera dla posiadaczy kapitału z całego świata i robiła wszystko, by zadowolić swoich nowych „pracodawców”. O tym, jak to się stało i do jakich skutków doprowadziło, można przeczytać w książce bytyjskiego dziennikarza Olivera Bullougha „Kamerdyner świata”. Ta pozycja to lektura, która z pewnością pomoże w zrozumieniu tego, jak funkcjonuje jedno z największych centrów finansowych świata.
Bullough barwnie opisuje m.in. to, jak pod koniec lat 50. powstał w Londynie rynek tzw. eurodolarów i jaką rolę odegrał w tym jeden z sowieckich państwowych banków. Opowiada także o tym, jak na Karaibach powstawały raje podatkowe oraz jak Gibraltar zmienił się z podupadłej bazy wojskowej w wielkie centrum hazardu internetowego. Z tej książki dowiemy się również o tym, jak aferzyści z całego świata odkryli uroki korzystania ze szkockich spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz o tym, jak bogacze z byłego ZSRR wykorzystują archaiczne prawa z czasów feudalnych w trakcie procesów sądowych.
Jeden z rozdziałów opowiada o Dmitriju Firtaszu, blisko powiązanym z Rosją ukraińskim oligarsze z branży gazowej, który prowadził skuteczną kampanię ocieplania swojego wizerunku w Wielkiej Brytanii.
Zyskał tam opinię wielkiego filantropa, otwierał sesję na giełdzie londyńskiej, spotykał się z przewodniczącym Izby Gmin i mężem królowej. Ministerstwo Obrony pozwoliło mu kupić opuszczoną stację metra w Londynie, leżącą obok jego posiadłości. Ludzie, którzy lokują swoje bogactwo w Wielkiej Brytanii, mogą więc liczyć na to, że „globalny kamerdyner” bardzo dobrze zadba o ich komfort.
Kamerdyner świata
Oliver Bullough
Grupa Wydawnicza Foksal
Warszawa 2023