Inflacja bazowa w Polsce w górę. NBP podał nowe dane

Inflacja bazowa w czerwcu wyniosła 3,4 proc. r./r. – podał Narodowy Bank Polski. To oznacza lekki wzrost względem maja (3,3 proc.).

To pierwszy wzrost inflacji bazowej od listopada 2024 r. Od tego czasu, przez ponad pół roku, wskaźnik był w trendzie spadkowym, obniżając się z 4,3 proc. w listopadzie ub.r. do 3,3 proc. w maju. Tamten odczyt był najniższy od ponad pięciu lat.

Lekki wzrost inflacji bazowej w czerwcu nie zwiastuje raczej odwrócenia trendu dezinflacyjnego. Prognozy sugerują, że w kolejnych miesiącach inflacja bazowa powinna być stabilna (tak przewiduje Narodowy Bank Polski, który w swojej najnowszej projekcji inflacyjnej widzi ją w okolicach 3-3,4 proc. r./r. przez kolejne półtora roku) lub kontynuować tendencję spadkową. Przykładowo, ekonomiści Pekao prognozują zejście inflacji bazowej poniżej 3 proc. jeszcze pod koniec 2025 r., zaś analitycy PKO BP spodziewają się fluktuowania inflacji bazowej wokół 3 proc. w drugiej połowie roku i dalszego jej spadku w kierunku około 2,5 proc. w 2026 r.

Inflacja bazowa lekko w górę. Dlaczego?

Przypomnijmy: inflacja bazowa to inflacja z pominięciem cen żywności (i napojów bezalkoholowych) oraz nośników energii (konkretnie: paliw, prądu, gazu, centralnego ogrzewania, ciepłej wody, opału). Te kategorie łącznie stanowią ponad 42 proc. koszyka inflacyjnego GUS. Przyjmuje się, że są szczególnie wrażliwe na wewnętrzne i zewnętrzne szoki podażowe, a zatem polityka pieniężna NBP ma na nie bardzo ograniczony wpływ.

Jednocześnie inflacja bazowa częściowo pozostaje pod wpływem czynników regulacyjnych. Mowa m.in. o wzroście cen alkoholu i papierosów po podniesieniu akcyzy, czy o podwyżkach cen zimnej wody, kanalizacji i wywozu śmieci (o 8-12 proc. r./r.). Alternatywna miara inflacji bazowej – inflacja po wyłączeniu cen administrowanych (czyli m.in. prądu, gazu, energii cieplnej, ale też właśnie zimnej wody, wywozu nieczystości czy usług kanalizacyjnych, a także np. usług pocztowych czy biletów okresowych w komunikacji miejskiej) – utrzymała się na poziomie 2,5 proc., niższa nie była od ponad roku.

Podwyższona pozostaje inflacja cen usług, m.in. z powodu większego przełożenia na nie wzrostu kosztów pracy, przy wciąż solidnym popycie konsumentów – acz w ostatnich miesiącach była w trendzie spadkowym, z 7,2 proc. r./r. w listopadzie 2024 r. do 6 proc. w maju. W czerwcu urosła do 6,3 proc., i to właśnie tutaj można widzieć główne przyczyny odbicia inflacji bazowej z 3,3 do 3,4 proc. Jak zauważają analitycy, to wina pojedynczych kategorii, m.in. wzrostu cen usług transportowych o 5,5 proc. miesiąc do miesiąca (czyli względem maja) oraz w turystyce zorganizowanej o 7,1 proc. m./m. „W innych segmentach nie dostrzegamy narastania presji inflacyjnej” – komentują analitycy PKO BP.

Płace hamują

W kierunku mozolnego spadku inflacji bazowej w kolejnych kwartałach powinna oddziaływać hamująca dynamika płac w gospodarce. W pierwszym kwartale była jeszcze dwucyfrowa (równo +10 proc. r./r.), acz wyraźnie niższa niż w 2024 r. Według nowej projekcji NBP (ale też np. prognoz ekonomistów PKO BP), w ostatnim kwartale 2025 r. płace w gospodarce narodowej będą o około 8 proc. wyższe niż rok wcześniej, a pod koniec 2026 r. o około 6 proc. wyższe rok do roku.