Nie budują ani firmy, ani Kowalscy. Mieszkaniówka szuka dna

Zarówno deweloperzy, jak i inwestorzy indywidualni hamują z budową mieszkań i domów, zabiegają też o mniej pozwoleń na budowę. W obecnym otoczeniu makro trudno oczekiwać poprawy, choć deweloperski indeks od miesiąca lekko odbija po osiągnięciu dołka.

Według szacunków GUS w październiku deweloperzy ruszyli z budową 7,1 tys. mieszkań, o 44 proc. mniej niż rok wcześniej. To czwarty miesiąc z rzędu, kiedy statystyki utrzymują się na niskim poziomie. W skali dziesięciu miesięcy ruszyła budowa 101 tys. lokali, o 28 proc. mniej niż rok wcześniej i 4 proc. mniej niż w osłabionym pandemią 2020 r.

W październiku zauważalne było też spowolnienie, jeśli chodzi o pozwolenia na budowę. Firmy dostały zielone światło na postawienie 13,9 tys. lokali, o 17,5 proc. mniej niż rok wcześniej. W ciągu dziesięciu miesięcy deweloperzy zgromadzili pozwolenia na budowę 161 tys. mieszkań – to o 1,6 proc. więcej niż rok wcześniej.

Warto wspomnieć, że także Kowalscy notują zniżki: w październiku rozpoczęto budowę 6,2 tys. domów, o 33 proc. mniej niż rok wcześniej i 12 proc. mniej niż we wrześniu.

Brak impulsu do poprawy

– Po kosmetycznym odbiciu we wrześniu, w październiku nastąpił powrót do wyraźnej tendencji spadkowej. Niska liczba lokali w uruchamianych projektach koresponduje z hamowaniem sprzedaży – ocenia Jarosław Jędrzyński, ekspert portalu Rynekpierwotny.pl. – Dane GUS wydają się bardzo przewidywalne, potwierdzają, że trwa poszukiwanie dna. Deweloperzy dalej dążą do równoważenia rynku przez ograniczanie nowych inwestycji, a Kowalscy budują coraz mniej w perspektywie eskalującego kryzysu. Jest bardzo prawdopodobne, że rynek czeka jeszcze dość wyraźne pogorszenie koniunktury inwestycyjnej, zanim nastąpi jakaś stabilizacja, a o poprawie na razie nie ma sensu dywagować – dodaje.

Zdaniem Bartosza Turka, głównego analityka HRE Investments, trzeba się liczyć z tym, że oferta w biurach sprzedaży deweloperów będzie coraz bardziej przebrana. – Czas pokaże, czy taki scenariusz nas czeka. Bez wątpienia sprzyja temu ograniczenie skali rozpoczynanych inwestycji. Popyt na mieszkania może zaś rosnąć, jeśli RPP pozostanie wstrzemięźliwa w kontekście dalszych podwyżek stóp, a za to banki będą coraz aktywniej zabiegały o uszczuplone grono klientów, jeśli utrzymają się wzrosty wynagrodzeń, a rosnące stawki za wynajem sprzyjać będą inwestowaniu w mieszkania. Ryzykiem dla takiego scenariusza są dalsze skokowe wzrosty stóp procentowych oraz skutki recesji znacznie gorszej niż ta, która wynika z aktualnych prognoz – mówi Turek.

Aleksandra Gawrońska, ekspertka JLL, zwraca uwagę na to, że na koniec października nadwyżka lokali z pozwoleniami na budowę wobec liczby lokali, których budowa ruszyła, sięga ponad 74 tys. – to skala, jakiej na naszym rynku jeszcze nie widziano. Ta nadwyżka uwzględnia po części projekty, które przedsiębiorstwa byłyby gotowe uruchomić, gdyby nie obecne trudne otoczenie rynkowe.

– Spowolnienie obejmuje wszystkie grupy inwestorów, co w najbliższej przyszłości oznacza spadek zapotrzebowania na pracę w budownictwie, na materiały budowlane, na produkcję w sektorach związanych z wyposażeniem mieszkań – podkreśla Gawrońska.

Odbicie zdechłego kota?

Tymczasem giełdowy indeks WIG-nieruchomości nieśmiało odrabia straty po tym, jak dokładnie miesiąc temu osiągnął dołek. Od tego momentu wartość indeksu grupującego deweloperów o różnych profilach wzrosła o prawie 7 proc.