Potencjalny kłopot PHN. Społecznicy chcą zablokować zburzenie Intraco

Latem Polski Holding Nieruchomości zapowiedział zastąpienie ikonicznego, ale nieekonomicznego biurowca nowym. Społecznicy walczą o wpisanie Intraco do rejestru zabytków.

Warszawski biurowiec Intraco, jakkolwiek ikoniczny, nie ma już możliwości ekonomicznego funkcjonowania – tak latem zeszłego roku Polski Holding Nieruchomości tłumaczył zamiar wyburzenia budynku i zastąpienia go nowoczesną konstrukcją. Jak podkreślił prezes Wiesław Malicki, dla postawionego w latach 70. zeszłego wieku obiektu skończyły się już możliwości modernizacji, by sprostać współczesnym standardom – w tym funkcjonalności i zużycia energii. W ostatnim czasie w całej Polsce pod kilof idą znacznie młodsze nieruchomości, które przez właścicieli zostały uznane za nieekonomiczne.

Wartość ekonomiczna i wartość zabytkowa. Co stanie się z kultowym biurowcem Intraco?

Warszawski ratusz wydał zgodę na rozbiórkę Intraco 19 listopada ub.r. Tymczasem 7 stycznia do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie wpłynął złożony w imieniu grupy mieszkańców Muranowa wniosek Stowarzyszenia Obrońcy Zabytków Warszawy o wpisanie budynku do rejestru zabytków.

Jak tłumaczy prezes stowarzyszenia Janusz Sujecki, sprawa Intraco spełnia przesłanki art. 3 ustawy o ochronie zabytków. Zabytek to nieruchomość, której zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Intraco ma wartość historyczną (jeden z pierwszych w Warszawie drapaczy chmur) i naukową (badania z zakresu historii architektury), a petycja mieszkańców świadczy o interesie społecznym.

Sujeckiego argument o wyczerpaniu ekonomicznych przesłanek funkcjonowania Intraco nie przekonuje. – Za każdym razem słyszę, że właścicielowi coś się nie opłaca, a jednak potem sobie radzi. Idąc tym tropem, XIX-wieczne kamienice też nie spełniają współczesnych standardów mieszkaniowych, a jednak je zachowujemy – mówi Sujecki. Zwraca uwagę, że Intraco już raz przeszło gruntowną modernizację, z wymianą fasady na czele (1998 r.).

Już sama decyzja o wszczęciu postępowania przez WUOZ może zahamować wszelkie prace. Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków, od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy nieruchomości, której dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku.

Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie sprawdza wniosek pod kątem formalnym

Anna Śmigielska, rzeczniczka WUOZ, mówi, że zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania i dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

– Z uwagi na powyższe, tutejszy organ niezwłocznie po dokonaniu weryfikacji formalnej złożonego wniosku wyda postanowienie w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wpisu do rejestru zabytków przedmiotowego budynku. Zebrany materiał dowodowy pozwoli ocenić, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wpis budynku do rejestru zabytków. Na chwilę obecną nie jest on objęty żadną formą ochrony konserwatorskiej oraz nie figuruje w wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków – mówi Śmigielska.

PHN rozważał wyburzenie Intraco już w 2013 r., ale stanęło na próbie modernizacji. W 2022 r. firma oddała wybudowany vis-à-vis mniejszy biurowiec Intraco Prime.

Nowy budynek ma nawiązywać do obecnego Intraco, czyli ma mieć wysokość 107 m, przy czym będą to 23 kondygnacje, a nie 37, co pokazuje, jak zmieniły się standardy wysokości pięter. Powierzchnia najmu będzie zbliżona – to 25 tys. mkw. Nowy budynek zaoferuje możliwość wynajmu większej powierzchni na piętrze, a tego oczekują najemcy. Nowy budynek ma też nawiązywać do Intraco Prime. 

 

Według szacunków Colliers, w latach 2020–2025 z polskiego rynku wycofano ponad 0,5 mln mkw. powierzchni biurowej: to 37 budynków w Warszawie (387 tys. mkw.) i 22 budynki w miastach regionalnych (154 tys. mkw.), przy czym połowa przypada na Wrocław.  Decyzje te są podyktowane przede wszystkim chęcią dostosowania się do aktualnych wymogów środowiskowych i oczekiwań najemców, którzy liczą na zapewnienie większego komfortu i elastyczności, także w kontekście pracy hybrydowej. Ogromne znaczenie mają także rosnące koszty eksploatacji starszych budynków. Wdrożenie rozwiązań technologicznych i ESG w ramach modernizacji wpływa m.in. na pożądaną dziś efektywność energetyczną budynku, co przekłada się na realne oszczędności dla najemców. Ponadto, niemodernizowane biurowce stają się mniej atrakcyjnym aktywem dla wielu inwestorów – są trudniejsze do wynajęcia z uwagi na utratę konkurencyjności. Mniej przychylnie patrzą na nie także instytucje finansowe decydujące o refinansowaniu.