Na GPW notowane są już dwie zagraniczne spółki - Bank Austria Creditanstalt (BACA) i węgierski BorsodChem. W ich ślady idą kolejne firmy, które chcą być notowane nie tylko na swoich macierzystych giełdach, ale także w Warszawie. Podwójne notowanie (dual listing) wymagało stworzenia przez KDPW systemu przenoszenia (transferu) akcji między poszczególnymi rynkami.
Podwójne notowanie oznacza, że możliwe jest kupno akcji na jednej giełdzie i ich sprzedaż na drugiej. Warunkiem dokonania takiej operacji jest jednak uprzednie przeniesienie papierów między krajami. Jest to możliwe dzięki współpracy instytucji depozytowo-rozliczeniowych, polskiego Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych (KDPW) i jego odpowiedników za granicą: austriackiego OeKB (Oesterreichische Kontrollbank AG) i węgierskiego KELER.
Od października 2003 r. do końca września br. transfery akcji BACA do Polski objęły łącznie 3,7 mln walorów, a do Austrii - 1,6 mln. Tymczasem łączny wolumen obrotu papierami banku na GPW wyniósł blisko 4,7 mln szt. W wolnym obrocie na obu rynkach znajdują się 33 mln akcji spółki.
Z punktu widzenia inwestora cała operacja transferu akcji jest prosta - składa on w domu maklerskim odpowiednią dyspozycję. Podstawowym warunkiem jest posiadanie rachunków u brokerów działających na obu rynkach. Jeszcze tego samego dnia papiery powinny znaleźć się na zagranicznym koncie.
Jak wygląda operacja z punktu widzenia instytucji rozliczeniowych? Zarówno w przypadku akcji BACA, jak i węgierskiego BorsodChemu procedury oparte są na tych samych zasadach. Obejmą one też papiery MOL-a po jego wejściu na GPW. KDPW ma konto w macierzystym depozycie danej spółki. Kiedy przykładowo inwestor chce przenieść akcje BACA z Wiednia do Warszawy, OeKB "przesuwa" je na austriackie konto KDPW. Następnie Krajowy Depozyt księguje papiery na koncie działającego w Polsce domu maklerskiego. Na tej podstawie broker dokonuje zapisu na rachunku inwestycyjnym. W odwrotnym przypadku, gdy inwestor chce przenieść akcje BACA z Warszawy do Wiednia, OeKB "zdejmuje" papiery z konta KDPW i rejestruje je na koncie austriackiego uczestnika (czyli któregoś z tamtejszych domów maklerskich albo banków).
Transfer akcji między Warszawą a Wiedniem jest dużo tańszy niż między Warszawą a Budapesztem, co wynika z umów z poszczególnymi depozytami. O ile w przypadku Austrii KDPW pobiera równowartość 5,5 euro, to w przypadku Węgier - 16 euro.
Inwestor, który chciałby kupić akcje BACA w Warszawie i przenieść je do Wiednia, powinien pamiętać o terminach rozliczeń transakcji na GPW. Jeśli nabędzie walory np. w poniedziałek, faktycznie zostaną one zaksięgowane na jego rachunku w czwartek (termin rozliczeń T+3). Tak więc dopiero wtedy możliwe będzie złożenie dyspozycji transferu. Takie same terminy rozliczeń obowiązują w większości krajów europejskich, także w Austrii i na Węgrzech.
Notowanie akcji na dwóch giełdach pociąga za sobą konieczność nie tylko zapewnienia możliwości przenoszenia papierów wartościowych między krajami, ale także stworzenia systemu rozliczeń pieniężnych, np. dywidend. Pierwszy taki przypadek miał już miejsce, kiedy dywidendę wypłacał BACA. Problem polegał na tym, że dywidenda była nominowana nie w złotych, lecz w euro (1,02 euro na akcję). Do takiej sytuacji nie był przystosowany system rozliczeniowy NBP, standardowo wykorzystywany do obsługi wypłat dywidendy. Z tego powodu KDPW skorzystał z pomocy banku komercyjnego (Kredyt Banku). Z technicznego punktu widzenia operacja wyglądała następująco: BACA przeniósł środki z konta w OeKB na rachunek pieniężny prowadzony przez Kredyt Bank na rzecz KDPW. Krajowy Depozyt przelał następnie pieniądze na konta biur maklerskich, a te na rachunki inwestorów - polskich akcjonariuszy BACA. Jak poinformowali nas przedstawiciele KDPW, było to rozwiązanie tymczasowe - do czasu przystosowania systemu rozliczeniowego NBP.
1994
21 października Podpisanie Aktu Założycielskiego Spółki
listopad KDPW S.A. otrzymuje tzw. "non-action letter" z US Securities and
Exchange Commission (SEC), uznający naszą instytucję za spełniającą
warunki bezpiecznego przechowywania aktywów amerykańskich funduszy inwestycyjnych
7 listopada Zarejestrowanie KDPW S.A. jako spółki akcyjnej
1995
marzec Przeprowadzka KDPW S.A. na ul. Jasną
czerwiec Przeprowadzka KDPW S.A. na ul. Chmielną do budynku Aktynu.
16 listopada KDPW S.A. zostaje członkiem Association of National
Numbering Agencies (ANNA)
7 grudnia KDPW S.A. zostaje przyjęty do International Society of
Securities Administrators (ISSA)
1996
czerwiec Ukazuje się pierwszy numer Systemu - Depozytowo
Rozliczeniowego, miesięcznika KDPW S.A.
3 czerwca Rozpoczęcie procesu dematerializacji Powszechnych
Świadectw Udziałowych
1 lipca Początek oznaczania kodem ISIN wszystkich papierów
wartościowych złożonych do KDPW
6 grudnia Rozpoczęcie rozliczania transakcji zawieranych na
regulowanym rynku pozagiełdowym - (Centralna Tabela Ofert)
1997
marzec Przystąpienie KDPW do międzynarodowego systemu elektronicznej wymiany
informacji o kodach ISIN - GIAM (Global ISIN Access Mechanism)
12 maja Rozpoczęcie wymiany PŚU na akcje 15 Narodowych Funduszy Inwestycyjnych
czerwiec Uruchomienie Elektronicznego Systemu Dystrybucji
Informacji - ESDI
sierpień Uchwalenie pierwszych ustaw o reformie systemu emerytalnego
21 sierpnia Uchwalenie nowego prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi z szeroką regulacją na temat KDPW S.A.
1998
16 stycznia Rozpoczęcie rozliczania oraz zarządzania środkami
wchodzącymi w skład systemu gwarantowania
rozliczeń transakcji zawieranych na rynku
terminowym GPW, powstaje Izba Rozrachunkowa
Instrumentów Pochodnych
kwiecień Wdrożenie nowej zasady przenoszenia praw
z papierów wartościowych
maj Wdrożenie wielostronnej kompensacji zobowiązań
i należności uczestników dla transakcji zawieranych
na rynku giełdowym i pozagiełdowym
15 września KDPW S.A. zostaje afiliowanym członkiem International Organisation of
Securities Commissions (IOSCO)
9 października Utworzenie CEECSDA - (Central and Eastern European Central Securities
Depositories and Clearing Houses Association), KDPW S.A. jest jednym
z członków założycieli
1999
styczeń Zmiany w akcjonariacie KDPW S.A. - nowym
akcjonariuszem zostaje Narodowy Bank Polski
Uruchomienie systemu pożyczek papierów
wartościowych
Rozpoczęcie administrowania przez KDPW
Funduszem Gwarancyjnym oraz obsługi wypłat transferowych na potrzeby systemu zabezpieczenia społecznego
26 lipca Przeniesienie rozliczeń pieniężnych do
Departamentu Systemu Płatniczego
Narodowego Banku Polskiego
31 sierpnia Obsługa pierwszych wypłat transferowych pomiędzy
Otwartymi Funduszami Emerytalnymi
7 listopada Obchody 5-lecia KDPW S.A. na Zamku Królewskim w Warszawie
2000
17 marca Wręczenie GALEONÓW nagród KDPW S.A. za
rzetelność rozliczeń i kreatywność, nagrody
otrzymali: BM Banku Śląskiego S.A. oraz CDM Banku
PeKaO S.A.
31 maja Organizacja przez KDPW S.A. pierwszej
międzynarodowej Konferencji -
Innowacje na Światowych Rynkach Finansowych
czerwiec Przeniesienie siedziby KDPW S.A. do budynku
Centrum Giełdowego przy ulicy Książęcej 4
1-2 czerwca KDPW S.A. jest gospodarzem Walnego
Zg Światowych Rynkach Finansowych, GALEONY
trafiają do CDM PeKaO S.A. oraz Rady Banków
Depozytariuszy przy ZBP
9 lipca Uruchomienie 3 sesji rozliczeniowych
3 września Uruchomienie 5 sesji rozliczeniowych
23 listopada Przyjęcie do KDPW S.A. papierów wartościowych
pierwszego zagranicznego Emitenta - obligacji
Europejskiego Banku Inwestycyjnego
3 grudnia Uruchomienie 7 sesji rozliczeniowych
2002
4 lutego Wprowadzenie rozliczeń transakcji repo oraz
sell / buy back.
19 - 20 lutego KDPW S.A. współorganizatorem Euromoney Bond Investors
Congress w Londynie
2 kwietnia Rozszerzenie katalogu pożyczek papierów
wartościowych o pożyczki bez pośrednictwa KDPW
i bez zabezpieczenia
3 czerwca Przeniesienie obsługi wszystkich rozliczeń
pieniężnych operacji na papierach wartościowych
do Departamentu Systemu Pieniężnego
Narodowego Banku Polskiego
6 czerwca Wejście w życie nowej wizualizacji KDPW, zmiana
Logotypu
1 sierpnia Uruchomienie systemu RTGS (Real Time Gross
Settlement) oraz rozliczeń z limitem tolerancji
17 - 18 września III edycja Konferencji Innowacje na Światowych
Rynkach Finansowych, GALEONY przyznane
zostają DM Polonia Net S.A. i Centralnej Tabeli
Ofert S.A.
1 października Rozpoczęcie świadczenia usług rozliczania
transakcji i zarządzania ryzykiem kredytowym na
giełdowym rynku energii elektrycznej
2003
18 - 19 lutego KDPW S.A. po raz kolejny promuje polski rynek obligacji skarbowych na Euromoney Bond Investors Congress w Londynie
24 lutego KDPW S.A. otrzymuje tytuł Przyjaciela i Mecenasa
Biblioteki Narodowej
22 - 23 maja Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Association of National Numbering Agencie (ANNA) w Warszawie - KDPW S.A. jest jego gospodarzem
6 sierpnia Rozpoczęcie obsługi rozliczeń transakcji i obsługa
świadczeń pieniężnych instrumentów
denominowanych i rozliczanych w walutach obcych
22 września Rozpoczęcie rozliczania nowego instrumentu -
opcji europejskich na indeks WIG 20.
30 września-
-1 października IV edycja Konferencji Innowacje na Światowych
Rynkach Finansowych, GALEONY otrzymują IDM
Kredyt Banku S.A. i Departament Powierniczy Banku
Pekao S.A.
10 października Przyjęcie do KDPW S.A. akcji Banku Austria
Creditanstalt AG - BACA, pierwszej zagranicznej
spółki notowanej jednocześnie w Warszawie
i Wiedniu. Fakt ten związany był z otwarciem
pierwszego konta depozytowego KDPW
w zagranicznej instytucji depozytowo-rozliczeniowej
- Oesterreichische Kontrollbank (OeKB)
2004
2 stycznia Zmiana algorytmu naliczania wpłat do Funduszu Rozliczeniowego oraz umożliwienie wnoszenie wpłat do Funduszu w postaci skarbowych papierów wartościowych
28 maja Obsługa przez KDPW wypłaty dywidendy akcji BACA. Pierwsza wypłata dywidendy nominowanej w Euro
15-16 czerwca V Konferencja - Innowacje na Światowych Rynkach Finansowych. Galeony dla DM Amerbrokers S.A. i CAIB Financial Advisers Sp. z o. o.
24 września KDPW S.A. gospodarzem obrad EACH - The European Association of Central Counterparty Clearing Houses
4 listopada Konferencja - Warunki dostępu emitentów zagranicznych i międzynarodowych inwestorów do polskiego rynku kapitałowego
7 listopada X rocznica istnienia KDPW S.A.
