W stabilnym trendzie spadkowym

Pogarszające się wyniki finansowe zepchnęły notowania firm chemicznych do niskich poziomów. W ostatnich trzech miesiącach najniższe kursy, przynajmniej od 52 tygodni, miały Dębica, Polifarb CW, Stomil Sanok, Śnieżka i Unimil. W długoterminowym trendzie wzrostowym utrzymuje się jeszcze tylko dzięki wysokim cenom ropy PKN Orlen.

Od jesieni 2001 r. indeks Przemysł Chemiczny znajduje się w długoterminowym trendzie wzrostowym. Zanim 6 października 2004 r. wskaźnik osiągnął najwyższą wartość w historii (11 065,9 pkt) wzrósł o ponad 450%. Zapoczątkowana przed ponad sześcioma miesiącami korekta, to największy i najdłuższy okres dekoniunktury w branży chemicznej od początku hossy.

W tym czasie wartość indeksu spadła 15%. Wyprzedaż nie ma gwałtownego charakteru. Strukturę trendu malejącego można określić słowem "uporządkowana", przy czym uporządkowanie oznacza w tym wypadku głęboką korektę niemal po każdej kolejnej fali wyprzedaży. Właśnie od połowy maja trwa odreagowanie, w trakcie którego wartość indeksu wzrosła o 3,2%. Wykres indeksu znalazł się nawet ponad główną linią trendu spadkowego, a także wybił się górą z niewielkiej formacji podwójnego dna. Ponieważ jednak dynamika wybicia jest niewielka, prawdopodobieństwo, że obydwa sygnały są pułapką, można okreslić jako znaczne. W ostatnich sześciu miesiącach tempo zniżki bardzo dobrze wyznacza średnia ruchoma ze 100 sesji, znajdująca się na poziomie 9 820 pkt. Wykres indeksu przebiega około 50 punktów niżej. To daje pewno pole do kontynuacji korekty. Z drugiej strony, układ średnich ruchomych jest typowy dla długoterminowego trendu spadkowego, co pozwala spodziewać się zakończenia wzrostowej korekty w każdej chwili.

Wyniki znów słabsze

Właściwie tylko PKN Orlen nie rozczarował wynikami finansowymi za pierwszy kwartał. Spółka ma najwyższe w historii przychody i zyski. Ponieważ odpowiada za 90% przychodów i 93% zysków w branży, również zaagregowane dane dla całego sektora są rekordowo dobre. Niemniej tempo wzrostu przychodów netto ze sprzedaży spadło do ledwie 0,9%, a zysku netto do 7% (średnie liczone od początku 2002 roku to opowiednio 3,5% i 17,2%). Gdyby z rachunków wyłączyć płockiego giganta, to okaże się, że przychody netto ze sprzedaży spadły drugi kwartał z rzędu, a zyski trzeci kolejny raz. Poza znajdującą się już tradycyjnie na minusie Polleną Ewą (14 raz pod kreską, biorąc pod uwagę dane za cztery kolejne kwartały), stratę netto zanotował Polifarb CW i po raz pierwszy publikujący raport skonsolidowany Plast Box. W trudnych warunkach poradziły sobie Permedia - jedyna obok Orlenu spółka, która miała zysk wyższy niż na koniec IV kwartału 2004 roku. Pod względem przychodów ze sprzedaży rekord zanotowały Jelfa i Permedia.

Złoty, surowce

i wzrost gospodarczy

Są trzy główne czynniki, które decydują o wynikach finansowych spółek z przemysłu chemicznego. Po pierwsze, surowce. Ich wysokie ceny sprzyjają przede wszystkim Orlenowi, który może nakładać wyższe marże na sprzedawane produkty, kiedy w górę idą notowania ropy naftowej. A konkretnie, kiedy powiększa się różnica między ceną gatunku Brent i ropą Ural. Tak dzieje się na przykład w czasie obecnej hossy na rynku ropy.

Tylko w przypadku Orlenu surowce stanowią istotną pozycję po stronie przychodów. W przypadku pozostałych firm stanowią istotną pozycję kosztową. Właśnie m.in. wysokimi notowaniami surowców na rynkach światowych część spółek tłumaczy pogorszenie wyników finansowych.

Istotna część wpływów firm chemicznych - znów poza Orlenem - pochodzi z eksportu. Najwięcej - mniej więcej 70% przychodów uzyskuje za granicą Dębica. Głównie sprzedaje produkty za euro. Około 60% produkcji za granicę sprzedaje Permedia, a głównym odbiorcą produktów jest czeska firma Bohemie - największy udziałowiec spółki. Kontrakt rozliczany jest w dolarach. Około połowy produkcji sprzedaje poza Polską, głównie do strefy euro, Stomil Sanok. Mniej niż 20% eksportuje Polifarb CW, 14% Śnieżka (w dolarach). Z tego punktu widzenia silny złoty jest firmom nie na rękę. Z drugiej strony, istotną część kosztów stanowią surowce i półprodukty importowane - tutaj silny złoty jest korzystny. Obecny układ kursów walutowych, kiedy złoty traci na wartości, ale szybciej w odniesieniu do dolara niż do euro, jest korzystny np. dla Śnieżki. Spółka importuje bowiem komponenty do produkcji w euro, natomiast eksportuje w dolarach. Inaczej wyglądają proporcje w Stomilu Sanok, gdzie istotna część importu pochodzi ze strefy dolarowej.

Przemysł chemiczny, poza producentami leków, zalicza się do cyklicznych. A więc istotny wpływ na przychody i zyski spółek ma tempo wzrostu gospodarczego. W tym kontekście coraz niższe prognozy wzrostu światowego PKB czy opublikowane we wtorek przez GUS twarde dane (wzrost polskiego PKB w pierwszym kwartale 2005 roku spadł do 2,1%), nie są korzystne dla firm chemicznych.

Osłabiający się w ostatnim czasie złoty i niższe generalnie ceny surowców są czynnikami sprzyjającymi sektorowi. Na razie jednak spadek nie jest na tyle znaczący, żeby kurs złotego i ceny surowców były niższe niż rok wcześniej. Dlatego trudno oczekiwać istotnej poprawy wyników finansowych spółek chemicznych już w drugim kwartale 2005 roku. Szczególnie że w wielu wypadkach baza porównawcza jest wysoka (np. Dębica, Permedia, Stomil Sanok).

Nowe spółki niżej wyceniane

Wyceny spółek ze względu na wskaźnik C/Z są średnie. Orlen notowany jest przy C/Z 6,8, węgierski MOL ten sam wskaźnik ma na poziomie 7,3. Znajdujące się w grupie średnich spółek Stomil Sanok i Śnieżka mają wskaźniki C/Z na poziomie, odpowiednio, 23,5 i 14,7. Średnia dla grupy firm wchodzących w skład MIDWIG to 15. Dużo niżej rynek wycenia spółki, które dopiero niedawno pojawiły się na rynku - Ciech i Dwory. Obydwie firmy mają C/Z poniżej 10.

Krótki przegląd branżowy

Boryszew - roczna stopa zwrotu wyraźnie obniżyła się (obecnie wynosi około 70%, gdy na początku 2004 roku przekraczała 1000%), ale od ponad trzech lat pozostaje dodatnia. Wykres kursu oscyluje wokół 20 zł;

Ciech - po dobrym debiucie (23,3% powyżej ceny emisyjnej) kurs spadł do poziomu ceny emisyjnej, ale wybicie na ostatniej majowej sesji ponad opór na 25,7 zł sygnalizuje, że kontrolę nad rynkiem przejmuje popyt;

Dwory - pięć miesięcy po debiucie kurs akcji spadł do poziomu ceny emisyjnej, ale ponieważ zamknięcie ostatniej majowej sesji było najwyższe od ponad dwóch miesięcy, można założyć, że trend średnioterminowy zmienił się na wzrostowy;

Erg Ząbkowice - z trójki debiutantów spółka spisuje się najsłabiej, zarówno jeśli brać pod uwagę obroty, jak i zmianę kursu. Akcje notowane są 15% poniżej ceny emisyjnej (7 zł);

Jelfa - i w długim, i w średnim terminie notowania znajdują się w trendzie bocznym. Obecnie zakres wahań ogranicza 50 zł i 63,5 zł;

Permedia - po spadku z 45,9 zł (najwyższy kurs w historii) do 28 zł w drugiej połowie zeszłego roku, od pięciu miesięcy notowania poruszają się w trendzie bocznym, między 27,1 zł i 20,8 zł;

PKN Orlen - notowania odrabiają straty, ale zachowanie obrotów, które zwiększyły się dopiero, jak zwyżka została wyhamowana, sugeruje, że trudno będzie po raz pierwszy w historii pokonać 50 zł;

Plast Box - po gwałtownym skoku w połowie marca do 30 zł, notowania osuwają się, przy generalnie dość niskich obrotach. Najbliższe wsparcie to 20 zł, opór 26 zł;

Polifarb CW - sądząc po obrotach nie wszyscy inwestorzy sprzedali akcje głównemu akcjonariuszowi w trwającym do 30 maja wezwaniu - za jedną akcję SigmaKalon oferował 7,26 zł;

Pollena Ewa - od początku roku wykres kursu znajduje się w trendzie bocznym, ograniczanym przez 11,5 zł oraz 14 zł;

Ropczyce - od początku grudnia zeszłego roku notowania poruszają się między 16 i 18 zł. Również w perspektywie długoterminowej trend ma kierunek boczny;

Suwary - inwestorzy stracili zainteresowanie spółką - średnie obroty na sesję spadły poniżej 10 tys. zł;

Śnieżka - trwająca przez sześć miesięcy konsolidacja zakończyła się właśnie wybiciem w dół do najniższego od 52 tygodni poziomu. Negatywną wymowę tego faktu osłabia niski wolumen (w trakcie wybicia właściciela zmieniły 133 akcje);

Unimil - po wczorajszym wzroście (8,3%) wykres kursu