TSUE przesądził spór o WIBOR. Jest wyrok, na który czekały banki i kredytobiorcy

Klauzula umowy kredytu hipotecznego zawierająca wskaźnik referencyjny, taki jak WIBOR, nie powoduje co do zasady sama w sobie znaczącej nierównowagi między stronami na niekorzyść konsumenta - stwierdził w czwartkowym wyroku Trybunał Sprawiedliwości UE.

Kredytobiorcy złotówkowi, którzy już pozwali banki, zarzucając im niedostateczne poinformowanie o warunkach i ryzykach kredytów, oraz ci, którzy rozważają taką możliwość, czekali na stanowisko TSUE, aby traktować ich kredyty na podobieństwo tych udzielonych we frankach. Innymi słowy złotówkowicze chcą iść w ślady frankowiczów.

TSUE o WIBOR. O co zapytał polski sąd?

Do TSUE zwrócił się częstochowski Sąd Okręgowy (sędzia Marcin Borkowski). Rozpatruje on pozew kredytobiorcy, który w PKO BP S.A. w 2019 r. zaciągnął kredyt mieszkaniowy na nieco ponad 400 tys. zł na 240 miesięcy. We wrześniu 2023 r. konsument zarzucił bankowi, że przed zawarciem umowy nie został poinformowany, w jaki sposób jest wyznaczany wskaźnik referencyjny WIBOR, mający kluczowe znaczenie dla ustalenia oprocentowania tego kredytu. Zażądał on też zapłaty ponad 10 tys. zł rat nadpłaconych w oparciu o abuzywny, w jego ocenie, WIBOR.

SO powziął wątpliwości, które zawarł w pytaniach prejudycjalnych do TSUE.

Po pierwsze, czy dyrektywa konsumencka (93/13 EWG) pozwala na badanie postanowień umownych dotyczących zmiennego oprocentowania na podstawie wskaźnika referencyjnego WIBOR; a w razie pozytywnej odpowiedzi, czy postanowienie umowy co do oprocentowania opartego na WIBOR można uznać za sprzeczne z dobrą wiarą banku, skutkujące nierównowagą praw i obowiązków stron umowy ze szkodą dla konsumenta, z powodu niewłaściwego poinformowania go o ryzyku zmiennej stopy procentowej. A w przypadku uznania postanowienia dotyczącego oprocentowania opartego na WIBOR za nieuczciwe, czy możliwe jest dalsze funkcjonowanie umowy, w której oprocentowanie kredytu będzie opierało się na drugim składniku oprocentowania, tj. marży banku, co byłoby korzystniejsze dla kredytobiorców.

Co stwierdziła rzecznik generalna TSUE w swojej opinii dot. wskaźnika WIBOR?

Swoją opinię w tej sprawie 11 września 2025 r. przedstawiła rzecznik generalna TSUE Laila Medina. Stanęła na stanowisku, iż dyrektywa konsumencka może mieć zastosowanie do klauzuli zmiennego oprocentowania opartej na WIBOR, a jej artykuł 4 ust. 2 pozwala na ocenę nieuczciwego charakteru klauzuli zmiennego oprocentowania opartego na WIBOR 6M, jeżeli warunek nie został sformułowany prostym i zrozumiałym językiem (chodzi o tzw. wymóg przejrzystości).

Aby spełnić ten wymóg, bank musi poinformować konsumenta odpowiednio precyzyjnie i dokładnie o nazwie stosowanego wskaźnika referencyjnego oraz o nazwie jego administratora, a także o potencjalnych konsekwencjach dla konsumenta wynikających z jego stosowania, aby umożliwić mu oszacowanie przede wszystkim całkowitego kosztu kredytu. Informacje te powinny w pełni ujawniać zastosowaną metodę i główne elementy powodujące wahania stawki wskaźnika.

Dodajmy, że opinie rzeczników nie wiążą formalnie TSUE, ale w praktyce są przynajmniej w istotnej części przez Trybunał uwzględniane.

Co ciekawe pełnomocnicy obu stron: kredytobiorcy – mec. dr Sebastian Frejowski i PKO BP – mec. prof. Michał Romanowski dość podobnie komentowali po publikacji opinii rzecznika, że przedmiotem sporu nie jest legalność WIBOR, ale prawidłowość wykonania przez bank obowiązków informacyjnych względem konsumenta w odniesieniu do wskaźnika.

Sygnatura akt: C 471/24