Generalne porządki

Poprawa efektywności spółek wchodzących w skład grupy kapitałowej oraz inwestycje - to główne obszary działań operacyjnych Orlenu w minionym roku. Koncern podsumował właśnie ubiegłoroczne dokonania w ramach realizacji strategii.

Strategia PKN Orlen na lata 2005-2009 wyznaczyła ścieżki prowadzące do budowy własnej wartości koncernu. Efekt miał być osiągnięty przez: poprawę efektywności oraz realizację inwestycji, które charakteryzują się wysoką stopą zwrotu. Zaplanowano też wzmocnienie obecności koncernu w kluczowych obszarach biznesowych na macierzystych rynkach i dalszą restrukturyzację portfela jego aktywów. Orlen miał również wykorzystywać nadarzające się możliwości ekspansji na nowych rynkach.

Odpolitycznienie koncernu

Przed sformułowaniem założeń strategii szczegółowo przeanalizowano sytuację, w której znajdowała się spółka. W wyniku tej analizy wymieniono osoby zatrudnione w przeszłości bez koniecznych kwalifikacji. Przeprowadzono kontrole, audyty i badania. Zidentyfikowano również najważniejsze obszary ryzyka. Niektóre z rozpoznanych problemów to m.in.:

l umowy zawarte w przeszłości z czeskim holdingiem Agrofert i amerykańskim koncernem ConocoPhillips,

l nieprawidłowości w niektórych spółkach grupy kapitałowej Orlen, a także

l potencjalne zobowiązania podatkowe spowodowały konieczność zawiązania dodatkowych rezerw. W szeregu spraw, w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa, skierowano wnioski do prokuratury.

Fundamentem strategii Orlenu była zmiana kultury korporacyjnej. - W pierwszym etapie realizacji strategii bardzo istotnym zadaniem było uzdrowienie sytuacji w koncernie i rozliczenie niechlubnych zaszłości - podsumowuje prezes Orlenu Igor Chalupec. - Odpolityczniliśmy naszą firmę, wdrożyliśmy zasady ładu korporacyjnego i polepszyliśmy komunikację zarówno zewnętrzną, jak i wewnętrzną - wylicza szef koncernu. Zdaniem prezesa Chalupca, wprowadzenie wszystkich tych uregulowań oraz kodeksu etycznego, promuje właściwe zachowania korporacyjne w firmie. - Zrobiliśmy generalne porządki. Teraz czas na kolejny krok: możemy w większym stopniu skupić się na ekspansji - komentuje.

Wreszcie pełna integracja

W ubiegłym roku Orlen zmienił politykę zarządzania kadrami i wprowadził nowy system rekrutacji, oceny i motywowania kadry menedżerskiej. Przeprowadzono też restrukturyzację zatrudnienia, za podstawę przyjmując nowe wskazania oceny pracowników.

W grupie kapitałowej transformacja zasad zarządzania objęła przedefiniowanie misji i roli rad nadzorczych oraz zarządów spółek. Wdrażane jest również zarządzanie segmentowe w koncernie, które Orlen dostosowuje do ogólnie przyjętych standardów w tej dziedzinie.

Ostatecznie zamknięto długotrwały proces łączenia Petrochemii Płock i CPN, dzięki czemu PKN Orlen jest już firmą w pełni zintegrowaną.

Przyjęta w ubiegłym roku polityka inwestycyjna zakłada redukcję listy podmiotów grupy kapitałowej z obecnych 76 do ok. 20 (z wyłączeniem spółek Unipetrolu). W 2005 r. liczebność grupy zmniejszyła się o dziewięć podmiotów. Ważnym i trudnym projektem inwestycyjnym jest sprzedaż Polkomtela, która będzie kontynuowana w 2006 roku.

Sukcesy

w sieci detalicznej

W ramach poprawy efektywności, w marcu ubiegłego roku opracowano plan rozwoju sieci detalicznej koncernu. W ciągu niespełna 12 miesięcy zrealizowano trzy zasadnicze kierunki tego programu:

- restrukturyzacja sieci sprzedaży,

- wzmocnienie działalności operacyjnej oraz

- opracowanie i wdrożenie strategii dwóch marek. W efekcie zahamowano spadek udziału koncernu w rynku detalicznym na poziomie 27%. Liczba klientów instytucjonalnych, którzy korzystają z programu FLOTA, wzrosła za to o 20%, a sprzedaż towarów pozapaliwowych zwiększyła się o 1,4%. Sukces odniosły dwa projekty dotyczące restrukturyzacji sieci stacji: po wprowadzeniu marki ekonomicznej BLISKA, odnotowano wzrost dynamiki sprzedaży o 19% (zakładano, że będzie to 15%), a nowe paliwa o podwyższonej jakości - VERVA, wprowadzone do segmentu Premium, osiągnęły udział w całości sprzedawanych w tym segmencie paliw na poziomie 16% (założenia mówiły o poziomie 10%).

Partnerstwo z UnipetroleWażnym elementem realizacji strategii był Program Partnerstwo Orlen-Unipetrol. Zidentyfikowany w jego ramach potencjał synergii możliwej do osiągnięcia po stronie koncernu oceniany jest na ponad 157 mln zł, z czego 90 mln zł ma być zrealizowane już w tym roku. Główne cele obejmują koordynację planów produkcji i procesu zakupów w ramach części rafineryjnej Orlen i czeskiego Unipetrolu oraz integrację sprzedaży hurtowej paliw w Polsce i Czechach. Ponadto, obydwie firmy będą modyfikować i integrować logistykę oraz usprawniać przestoje techniczne. Według planów, koordynowane będą także zakupy w ramach produkcji petrochemicznej. W strategii określono też obszary integracji czeskiej Spolany z polskim Anwilem (przy restrukturyzacji procesu zakupów amoniaku i koordynacji sprzedaży PVC). Orlen i Unipetrol chcą też wspólnie kupować towary pozapaliwowe dla sieci sprzedaży detalicznej, koordynować swoje programy lojalnościowe i wspólnie planować wydatki na rozwój sieci. Optymalizowana będzie też działalność sieci stacji paliw w południowej Polsce.

Program wielkich

oszczędności

Istotnym przedsięwzięciem wzrostu organicznego i poprawy efektywności są orlenowskie programy oszczędnościowe. Według wstępnych szacunków, zakończony w 2005 r. Kompleksowy Program Redukcji Kosztów Operacyjnych przyniósł 838 mln zł oszczędności, co oznacza, że przekroczył planowany wcześniej poziom o ok. 38 mln zł. Od początku 2006 r. wdrażany jest nowy program na lata 2006-2009 - Optima. Zakłada on kolejne redukcje na poziomie co najmniej 600 mln zł (koszty operacyjne) i kolejne 600 mln zł przy inwestycjach.

Projektom wzrostu efektywności towarzyszyły przedsięwzięcia o charakterze rozwojowym. Zgodnie z planem, uruchomiono po modernizacji instalację Olefin II, jak również dwie największe na świecie, nowe instalacje do produkcji poliolefin w zakładzie Basell Orlen Polyolefins. W ramach optymalizacji gospodarki frakcjami aromatycznymi, zmodernizowano instalację Ekstrakcji Aromatów i przygotowano kolejną inwestycję w tym obszarze, czyli budowę kompleksu paraksylenu i kwasu tereftalowego. Trwa budowa instalacji Odsiarczania Benzyny Krakingowej. Na mocy podjętych decyzji zmodernizowana będzie również instalacja Hydroodsiarczania Olejów Napędowych VI.

Koncern określił również to, jaki będzie mieć udział w zagwarantowaniu bezpieczeństwa energetycznego Polski. To właśnie w ramach budowy systemu bezpieczeństwa Orlen uregulował sytuację własnościową Naftoportu (ma dzięki temu możliwość pełnego zabezpieczenia dostaw ropy naftowej na swoje potrzeby z innych niż dotychczasowe kierunków) oraz analizuje możliwość uczestniczenia w planowaniu dostaw projektowanego rurociągu Odessa-Brody-Gdańsk.

MAT