To Bruksela, a nie Berlin, powinna podejmować najważniejsze decyzje

Z Henningiem Christophersenem, byłym wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej, współtwórcą strefy euro, rozmawia Hubert Kozieł

[b]Negocjował pan z ramienia Komisji Europejskiej traktat z Maastricht, który stworzył podwaliny pod strefę euro. Czy nie uważa pan, że Unia Europejska okazała się zbyt niedojrzała, aby mieć wspólną walutę?[/b]

Na pewno było błędem to, że wszyscy przyjęli wówczas niemiecki punkt widzenia, czyli uznali, że powinniśmy mieć wspólną walutę, jednolitą politykę pieniężną, jeden bank centralny i nic poza tym. Powinniśmy wówczas stworzyć o wiele silniejsze reguły dotyczące koordynacji polityki fiskalnej państw UE oraz instytucje o to dbające. Kraje Unii teraz rozumieją, gdzie popełniono błąd i chcą go naprawić.

[b]Czy Unii uda się wzmocnić mechanizmy dyscypliny fiskalnej?[/b]

Myślę, że tak. Już jesteśmy na dobrej drodze ku temu. Zarówno dla Grecji, Portugalii, Hiszpanii czy jakiegokolwiek innego kraju Unii jest bardzo źle, gdy wszystkie decyzje są podejmowane w Berlinie. One powinny być podejmowane przecież w Brukseli.

[b]Czy dojdzie do restrukturyzacji greckiego zadłużenia? Czy jest pan zwolennikiem takiego rozwiązania?[/b]

Ryzyko tego, że Grecja stanie się niewypłacalna, jest duże. Ale problemy Grecji powinny zostać rozwiązane w inny sposób. Grecy potrzebują przede wszystkim bardziej ambitnego programu prywatyzacji, a także ulepszenia systemu ściągania podatków. Gdyby doszło do restrukturyzacji, wiele banków, nie tylko greckich, poniosłoby straty. To odbiłoby się na ich akcji kredytowej i tempie wzrostu PKB w Europie.

[b]Czy byłby to europejski odpowiednik bankructwa Lehman Brothers?[/b]

Może tak być w tym znaczeniu, że restrukturyzacja doprowadziłaby w niektórych krajach do zapaści kredytowej. Przedstawiciele amerykańskiego Departamentu Skarbu ostrzegają więc od wielu tygodni europejskie rządy przed restrukturyzacją. Mówią im, że skutki takiego zdarzenia mogłyby być niewyobrażalne.

[b]Wśród europejskich decydentów pojawiają się natomiast pomysły na pozbawienie greckiego rządu wpływu na prywatyzacje i przekazanie go np. specjalnemu międzynarodowemu funduszowi...[/b]

Takie pomysły krążą już od dłuższego czasu. Mocno je popierają Holendrzy, Niemcy i Finowie. Dla nich realizacja takich planów oznaczałaby ustanowienie zastawu dla pożyczek pomocowych, które udzielono Grecji. Oni chcą po prostu mieć pewność, że te kredyty zostaną spłacone z powrotem. Będzie jednak trudno zrealizować takie plany, gdyż PASOK, rządząca w Grecji partia socjalistyczna, dosyć mocno opiera się prywatyzacji.

[b]Czy Polska powinna dążyć do przyjęcia euro?[/b]

Tak, tak, absolutnie! (Śmiech) Nie ma nic złego w euro. To bardzo dobra i mocna waluta. (Śmiech) Problemem jest tylko to, że niektóre państwa strefy euro zachowywały się nieodpowiedzialne.

[b]Dziękuję za rozmowę.[/b]

[i]Wywiad został przeprowadzony w Kopenhadze na konferencji „Wzrost gospodarczy i miejsca pracy do 2020 r.: rola Unii Europejskiej”[/i]

[ramka][srodtytul]Henning Christophersen [/srodtytul]

– ur. 1939, przewodniczący duńskiej liberalnej partii Venstre w latach 1978–1984, duński minister spraw zagranicznych (1978–1979) oraz minister finansów (1982–1984), wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej (1985–1995) uznawany za jednego z twórców strefy euro, współtwórca traktatu z Maastricht oraz konstytucji Unii Europejskiej, partner w firmie konsultingowej Kraeb[/ramka]