Rewolucja zaczęła się od wymiany przez nowego ministra skarbu Mikołaja Budzanowskiego kadr w najważniejszych spółkach z udziałem Skarbu Państwa (m.in. PGE, PGNiG, KGHM). Teraz zaczną obowiązywać przepisy, które te i kolejne zmiany dodatkowo usankcjonują.
Krótsza droga
Tym razem nie jest to ustawa, która wymagałaby aprobaty innych resortów, związków zawodowych i posłów, ale ministerialne zarządzenie w sprawie doboru kandydatów na członków organów niektórych spółek o kluczowym znaczeniu dla Skarbu Państwa. Dotyczy 19?spółek i wchodzi w życie z dniem podpisania, czyli dziś. Obejmie Bumar, Eneę, Energę, Lotos, GPW, KGHM, Gaz-System, PGE, Orlen, PGNiG, PKO BP, PZU, PERN Przyjaźń, Tauron, Totalizator Sportowy, zarządy portów morskich i Agencję Rozwoju Przemysłu. Minister Budzanowski wyciągnął wnioski z doświadczeń poprzednika, który chciał uregulować jednym aktem prawnym wszystko naraz: zasady doboru kadr, wynagrodzeń, rolę związkowców i przejęcie nadzoru nad wszystkimi firmami z udziałem SP. W efekcie ustawa ugrzęzła w konsultacjach.
Co zmienia zarządzenie ? Ministra skarbu będą teraz wspierać komisja oraz doradcy – firmy headhunterskie. Tylko w niektórych sytuacjach będzie można odstąpić od tej ostatniej reguły. Co – jak przyznaje w uzasadnieniu resort skarbu – „spowoduje koszty finansowe z tytułu wynagrodzeń dla podmiotów zewnętrznych". Jak wysokie? – Trudno to precyzyjnie oszacować. Wynagrodzenie doradcy jest zazwyczaj związane z wysokością wynagrodzenia na danym stanowisku – odpowiada „Parkietowi" minister. – Do tego dochodzi poufność tego typu procesów. Nie znamy też jeszcze liczby naborów w ciągu roku – dodaje. Część spółek, m.in. PZU, korzystała już z pomocy headhunterów. Szacuje się, że za pomoc w pozyskaniu menedżera inkasują oni równowartość jego trzy-, czteromiesięcznego wynagrodzenia, czyli 25–40 tys. euro brutto (100–160 tys. zł).
Liczą się dobre praktyki
Podejmując decyzję, komisja i doradcy będą brać pod uwagę dobre praktyki postępowania. Do rad nadzorczych nie mogą zatem trafić osoby, w odniesieniu do których może m.in. wystąpić ryzyko konfliktu interesów (co teoretycznie powinno zamknąć drogę awansu posłom i byłym członkom rządu).
Ani zarządzenie, ani dobre praktyki nie regulują kwestii wynagrodzeń menedżerów. – Niezależnie od zarządzenia projekt ustawy o zasadach wykonywania niektórych uprawnień Skarbu Państwa został zgłoszony do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów – mówi Budzanowski. – Główne idee ustawy zostały odzwierciedlone w zarządzeniu. Gdy zaczną się nad nią prace, będziemy więc już bogatsi o doświadczenia.
