Na drodze do zrównoważonego rozwoju

„Inne kraje, szczególnie państwa średniej wielkości jak Kanada nie są bezsilne. Mają zdolność budowania nowego porządku opartego na naszych wartościach, takich jak poszanowanie praw człowieka, zrównoważony rozwój, solidarność, suwerenność i integralność terytorialna państw”.

To fragment głośnej wypowiedzi Marka Carneya, premiera Kanady, wygłoszonej podczas konferencji w Davos. Czy w przywołanym fragmencie odwołanie do zrównoważonego rozwoju znalazło się przypadkowo? Warto więc głębiej przyjrzeć się temu, co Kanada realnie robi dla klimatu, środowiska i rynku finansowego.

W ostatnich latach rząd Kanady zbudował kompleksowy zestaw narzędzi, który łączy cele klimatyczne z polityką konkurencyjności. W praktyce oznacza to szeroką gamę zachęt i rozwiązań, które ułatwiają przedsiębiorstwom podejmowanie decyzji inwestycyjnych i skracają dystans między pomysłem a realizacją. Kluczowe znaczenie mają tu ulgi podatkowe na inwestycje w czyste technologie, w tym kredyt podatkowy na wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla oraz zachęty dla projektów wodorowych i magazynowania energii.

Silnym filarem zmian są także finanse. Aby kapitał płynął do projektów o długim horyzoncie i wymiernym wpływie, potrzebne jest zaufanie i transparentność. Kanada buduje je między innymi przez emisje zielonych obligacji oraz rozwój oferty inwestycyjnej uwzględniającej kryteria środowiskowe i społeczne. Rząd federalny był jednym z pionierów w emisji suwerennych zielonych obligacji, debiutując w 2022 r. z emisją o wartości 5 miliardów dolarów kanadyjskich, która spotkała się z ogromnym zainteresowaniem inwestorów instytucjonalnych. Tego typu instrumenty pomagają uporządkować rynek: wskazują, jakie wydatki są kwalifikowane, jak ocenia się efekty i jak rozlicza obietnice wobec inwestorów.

Sektor finansowy odgrywa kluczową rolę w tej transformacji. Kanadyjskie banki coraz aktywniej angażują się w finansowanie zrównoważonych projektów. Royal Bank of Canada, Toronto-Dominion Bank czy Bank of Montreal włączyły cele klimatyczne do swoich strategii, zobowiązując się do osiągnięcia zeroemisyjności netto w finansowanych portfelach do 2050 r. Równocześnie rozwijają one ofertę zielonych kredytów hipotecznych, linii kredytowych powiązanych ze wskaźnikami zrównoważenia oraz strukturyzowanych produktów finansowych dla klientów korporacyjnych realizujących projekty transformacji energetycznej.

Ważnym filarem w tym procesie jest rynek kapitałowy. Giełda w Toronto stała się jednym z czołowych miejsc notowań dla spółek z sektora czystej energii i surowców krytycznych. Wiele kanadyjskich firm górniczych przekształciło swoje modele biznesowe, koncentrując się na wydobyciu minerałów niezbędnych dla transformacji energetycznej. Jednocześnie rośnie segment funduszy inwestycyjnych i ETF-ów skupionych na zrównoważonym inwestowaniu. Zarządzający aktywami rozwijają strategie uwzględniające kryteria ESG, odpowiadając na rosnące zapotrzebowanie zarówno inwestorów detalicznych, jak i instytucjonalnych, w tym funduszy emerytalnych.

W celu zwiększenia transparentności procesu sprawozdawczości danych ESG, Kanadyjski Urząd ds. Papierów Wartościowych pracuje nad wdrożeniem wymogów raportowania zgodnych ze standardami International Sustainability Standards Board, co ma zapewnić porównywalność danych między różnymi rynkami. Chodzi o to, aby instytucje potrafiły identyfikować i opisywać ryzyka klimatyczne, a przedsiębiorstwa prezentować dane pozwalające inwestorom porównywać projekty na wspólnej, czytelnej bazie. A Office of the Superintendent of Financial Institutions wprowadził wytyczne dotyczące zarządzania ryzykiem klimatycznym dla federalnie regulowanych instytucji finansowych, wymagając od nich przeprowadzania testów warunków skrajnych uwzględniających scenariusze klimatyczne oraz ujawniania ekspozycji na sektory wysokoemisyjne.

Nie można też pominąć wątku produktów inwestycyjnych. Coraz szersza paleta rozwiązań dla klientów indywidualnych i instytucjonalnych sprawia, że kapitał prywatny łatwiej odnajduje drogę do projektów transformacji. Dobrym tego przykładem jest segment obligacji sustainability-linked, gdzie oprocentowanie jest uzależnione od osiągnięcia określonych wskaźników ESG.

Wszystkie te elementy składają się na spójną architekturę. Z jednej strony mamy zachęty, które obniżają barierę wejścia w projekty czystej energii. Z drugiej, inwestycje w infrastrukturę, dzięki którym czysta energia staje się realnie dostępna, a sieć gotowa na nowe obciążenia. Całość domyka sfera finansów i raportowania, która porządkuje przepływ kapitału i ułatwia rozróżnienie między ambitnym planem a skuteczną realizacją. Pewnie nie jest to układ doskonały i skończony, ale ma jedną kluczową zaletę: działa jak system, a nie zbiór przypadkowych inicjatyw. Kanada nie twierdzi, że znalazła jeden, magiczny patent. Jej siłą jest spójność i konsekwencja: długofalowy horyzont, partnerski dialog, szacunek dla wartości oraz gotowość do korygowania kursu, kiedy praktyka pokazuje, że można coś zrobić lepiej. W świecie, w którym zaufanie stało się rzadkim aktywem, taka właśnie mieszanka pragmatyzmu i ambicji może okazać się najcenniejszym towarem eksportowym.