Rozbiórka OFE zatwierdzona

Nie było niespodzianki. Większość posłów zagłosowała za zmianami w systemie emerytalnym. W przyszłym roku rola drugiego filara zostanie mocno ograniczona.

Sejm uchwalił w piątek rządowy projekt zmian w systemie emerytalnym. Projekt przeszedł bez większych problemów większością głosów rządzącej koalicji PO–PSL. Głosowanie poprzedziła jednak burzliwa dyskusja.

Batalia na poprawki

Jeszcze w czwartek opozycja próbowała sparaliżować prace nad procedowaniem ustawy, zgłaszając ponad 1000 poprawek. 999 z nich złożyła Solidarna Polska, 8 Prawo i Sprawiedliwość, kilka swoich uwag zgłosił SLD. Zabiegi, które miały opóźnić prace Sejmu, zostały jednak odrzucone jednym ruchem Platformy Obywatelskiej. Zgłosiła ona całą ustawę o OFE jako własną poprawkę, dzięki czemu mogła odrzucić wszystkie pozostałe, które w takiej sytuacji stały się bezpodstawne.

Ostatecznie jedyną realną zmianą, jaka nastąpiła w toku procedury sejmowej, jest zwiększenie  z 5 do 10 proc. aktywów limitu inwestycji OFE w jedną spółkę.

„Oszustwo ćwierćwiecza"

Przed głosowaniem w Sejmie posłowie odbyli bardzo gorącą debatę. Prezes PiS Jarosław Kaczyński, który chciał odłożenia głosowania nad projektem, ale jego wniosek został odrzucony, nazwał OFE „największym oszustwem, jakiego się dopuszczono w ciągu ostatniego ćwierćwiecza".  Podkreślił, że „proponowana ustawa nie tylko niczego nie zmienia, ale pogarsza sytuację, bo obowiązkowa stopa zwrotu została zniesiona". Szef SLD Leszek Miller zarzucił lobbing na rzecz OFE Izbie Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych. Przewodniczący Twojego Ruchu Janusz Palikot gromił  z sejmowej mównicy premiera Donalda Tuska, przypominając mu, że zapewniał, że oszczędności ludzi to świętość, której nie można naruszyć.

Były minister finansów Jacek Rostowski przekonywał, że ustawa pozwoli zabezpieczyć przyszłość emerytów i naprawić finanse publiczne Polski na dziesięciolecia, bez wyrządzenia straty emerytom, dzieciom i dziadkom. Na niekonstytucyjność ustawy zwracali uwagę Beata Kempa z SP oraz poseł niezrzeszony Ryszard Kalisz. Zarzuty te odpierał minister pracy Władysław Kosiniak-Kamysz, zapewniając, że dołożono wszelkiej staranności, żeby pokazać w procesie legislacyjnym zgodność rozwiązań z konstytucją.

Tryumf polityki

– Ofiarami dzisiejszego głosowania są Konstytucja RP, standardy debaty publicznej i obyczaje parlamentarne – uważa Maciej Bitner, główny ekonomista Wealth Solutions i członek Komitetu Obywatelskiego do spraw Bezpieczeństwa Emerytalnego.

W jego opinii posłowie zignorowali zarówno list 120 ekonomistów, jak i prawie 40 prawników, podkreślające szkodliwość uchwalanych rozwiązań i ich sprzeczność z polskim porządkiem konstytucyjnym.

– Jedna z najważniejszych reform w Polsce zostaje pogrzebana w niespełna tydzień wyłącznie dlatego, że partia rządząca boi się prawdziwych reform, a jednocześnie chce uzyskać przestrzeń do zwiększania wydatków publicznych przed wyborami. To czarny dzień polskiej transformacji – dodaje Bitner.

Odmiennego zdania jest główny ekonomista Credit Agricole Jakub Borowski, który uważa, że sama idea zmiany w systemie jest słuszna. Według niego celem polityki gospodarczej w Polsce powinno być możliwie szybkie obniżenie długu do 40 proc., tak aby bezpiecznie wejść do strefy euro.

– Udział składki do OFE w całości składki emerytalnej wynosi tylko 15 proc., więc to, czy ktoś pozostanie w OFE czy  przejdzie do ZUS, nie będzie miało znaczącego wpływu na wysokość emerytury – mówi Borowski.

Ekonomista zauważa jednak, że mankamentem ustawy jest nierozwiązana sprawa aktywów akcyjnych przechodzących do ZUS. Borowski zwraca także uwagę na ryzyko niezbilansowania w długim okresie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dlatego trzeba zastanowić się nad nowym systemem waloryzacji.

Ustawa ma w najbliższy wtorek trafić do Senatu, a następnie na biurko prezydenta.

[email protected]