1,5 mld zł na IKE w TFI: Fundusze inwestycyjne chętnie wybierane w trzecim filarze

Jak wynika z danych Komisji Nadzoru Finansowego, na koniec 2014 roku wszystkich indywidualnych kont emerytalnych było w Polsce 824 tys. Jedną piątą z nich Polacy założyli w formie funduszy inwestycyjnych prowadzonych przez TFI.

Wciąż mało popularne

Na IKE łącznie zgromadzono ponad 5 mld zł oszczędności. Największymi aktywami w ramach konta emerytalnego obracają ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe, których środki są warte 1,9 mld zł. Jednak drugim najczęściej wybieranym rozwiązaniem są fundusze inwestycyjne. Takich kont TFI prowadzą 175 tys., a kwota na nich zgromadzona przekracza 1,5 mld zł.

To wciąż stosunkowo niewiele. Chociaż zainteresowanie coraz bardziej przyjazną, alternatywną formą oszczędzania na przyszłość wzrasta, to trend ten jest bardzo powolny. W ubiegłym roku IKE posiadało 5,1 proc. pracujących, czyli 824,5 tys. osób, w porównaniu z 817,7 tys. w 2013 r.

– Według wszystkich dostępnych badań Polacy niechętnie oszczędzają na cel tak odległy jak emerytura – wskazuje Marlena Janota, członek zarządu BZ WBK TFI. – Nawet jeśli wiedzą, że emerytura będzie znacznie niższa od ostatniej pensji, to myślenie o tym odkładają na później, na lepszy moment, na czas mniejszych potrzeb i wydatków – dodaje. Jej zdaniem dla zmiany postaw konieczne byłyby istotnie wyższe benefity podatkowe.

Obecnie inwestowanie za pośrednictwem IKE pozwala na zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych. W perspektywie kilku czy kilkudziesięciu lat oszczędzania może to dać imponujący efekt.

Zwolnienie to uzyskuje się przy wypłatach dokonywanych po ukończeniu 60. roku życia, ewentualnie po 55. urodzinach, jeżeli nabyliśmy w tym momencie uprawnienia emerytalne. Warunkiem jest jednak dokonywanie wpłat na konto co najmniej w pięciu dowolnych latach kalendarzowych albo dokonanie ponad połowy wartości wpłat nie później niż pięć lat przed dniem złożenia przez oszczędzającego wniosku o dokonanie wypłaty.

IKE posiada jednak limit rocznych wpłat, który uzależniony jest od prognozowanego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W tym roku na IKE możemy wpłacić maksymalnie 11 877 zł.

Dobry i tani produkt

Ulga podatkowa sprawia, że IKE może być ciekawą alternatywą inwestycyjną.

– Jeśli odrzucimy aspekt emerytalny, IKE to po prostu dobry produkt, by gromadzić w nim środki także w krótszym terminie – uważa Marlena Janota. – W znacznej części instytucji finansowych jest to bowiem produkt tani, pozwalający na wypłatę bez kosztów po dość krótkim czasie – mówi. Oczywiście wtedy tracimy ulgę podatkową, ale inwestując w inny sposób, zwykle nie mamy jej w konstrukcji produktu – zaznacza.

W jej opinii, jeśli percepcja produktu zmieni się z emerytalnej na oszczędnościowo-inwestycyjną, popularność IKE może wzrosnąć.

[email protected]

IKZE na marginesie | Nowe rozwiązanie emerytalne nie cieszy się zainteresowaniem

Oszczędności zgromadzone na indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego to zaledwie 295 mln zł. W tej formie w funduszach inwestycyjnych przyszli emeryci uskładali 64 mln zł.

– Jak pokazują długoterminowe stopy zwrotu, konto emerytalne oparte na funduszach inwestycyjnych stanowi rentowną alternatywę dla innych instrumentów finansowych, np. lokat bankowych – mówi Piotr Minkina, zastępca dyrektora ds. rozwoju nowych produktów Union Investment TFI. – Niestety, pomimo coraz wyższych limitów wpłat i zachęt podatkowych popularność IKZE rośnie bardzo powoli – dodaje.

Statystyki zaskakują, zwłaszcza że IKZE oferuje oprócz zwolnienia z podatku od zysków kapitałowych (w przypadku wypłaty środków po 65. roku życia) dodatkową ulgę fiskalną. Ważnym elementem konstrukcji IKZE jest osiągana na bieżąco korzyść związana ze zwolnieniem z podatku dochodowego. Ta zachęta polega na odliczeniu kwot wpłaconych w danym roku na IKZE od podstawy opodatkowania. W corocznym rozliczeniu z fiskusem oszczędzający zmniejszy tym samym kwotę należnego podatku.

Zdaniem Piotra Minkiny przyczyną stagnacji w trzecim filarze jest fakt, że Polacy nie czują potrzeby odkładania na emeryturę mimo płynących zewsząd ostrzeżeń dotyczących przyszłych świadczeń. Ponadto takie rozwiązania wciąż są dla wielu osób zbyt skomplikowane.

– Jako TFI stawiamy na regularne informowanie i edukowanie naszych inwestorów, jednak aby obecny stan rzeczy uległ zmianie, niezbędne jest zaangażowanie państwa – uważa Minkina.

Opinia

Monika Szlosek, dyrektor bankowości detalicznej i inwestycyjnej, Deutsche Bank

Główną przyczyną, dla której Polacy w niewielkim stopniu indywidualnie oszczędzają na emeryturę, jest poczucie, że jakoś to przecież będzie, a tu i teraz większość z nas ma dużo innych potrzeb i zobowiązań finansowych. Rozwiązania typu IKE/IKZE nie cieszą się popularnością, co potwierdza ich niewielka liczba. Oba rozwiązania dają korzyści podatkowe, choć z punktu widzenia klientów najważniejsze są korzyści tu i teraz, a nie te odłożone w czasie. Dlatego prawdopodobnie ulgi podatkowe teraz i całkowite zwolnienie od podatku przy wypłacie oraz szeroka kampania informacyjna zachęciłyby Polaków do wpłacenia środków na IKE i IKZE. Takie rozwiązania działają w innych krajach, np. w Wielkiej Brytanii i Irlandii, co przy wysokim limicie inwestycji skutecznie zachęca do samodzielnego zadbania o emeryturę. Warto przy tym zauważyć, że – jak potwierdzają badania Deutsche Banku – chęć odkładania dodatkowych pieniędzy na emeryturę we własnym zakresie, w ramach tzw. III filaru, rośnie wraz z poziomem wykształcenia i dochodów. Jednocześnie coraz więcej Polaków w obliczu zawirowań związanych z systemem emerytalnym wierzy, że najlepszym sposobem zabezpieczenia finansowego na czas emerytury będzie posiadanie nieruchomości. W obliczu zmian demograficznych indywidualne i długoterminowe oszczędzanie na emeryturę jest niezbędne. Niezależnie od tego, jakie rozwiązanie finansowe wybierzemy, warto pamiętać, że czas, systematyczność i procent składany są naszymi największymi sprzymierzeńcami na drodze do dostatniej starości.