Delikatny powiew optymizmu. Polski przemysł powoli wychodzi z dołka?

Ostatni kwartał roku rozpoczął się obiecującym odczytem PMI dla polskiego sektora przetwórczego. Ekonomiści spodziewają się, że produkcja będzie się stopniowo rozkręcać, choć zwracają uwagę na różnice między sektorami.

48 pkt – tyle wyniósł wskaźnik PMI dla polskiego sektora przetwórczego we wrześniu, zgodnie ze środowymi danymi firmy S&P Global. Indeks, bazujący na odpowiedziach kadry kierowniczej z ponad 200 firm produkcyjnych, okazał się wyższy od średniej prognoz ekonomistów dla „Parkietu” (46,8 pkt), a nawet od najoptymistyczniejszej z nich (47,5 pkt).

Wynik 48 pkt wciąż jest poniżej neutralnego poziomu 50 pkt, oddzielającego poprawę od regresu w sektorze. Z wyjątkiem okresu luty–kwiecień i wychylenia się do poziomów 50,2–50,7 pkt, PMI jest poniżej granicy 50 pkt od ponad trzech lat. Wiosenne pobudzenie tłumaczone było m.in. większą produkcją na eksport przed wejściem w życie nowych taryf celnych USA. Później sytuacja, przynajmniej według PMI, znów tąpnęła.

Od lipca PMI znów jest jednak w trendzie zwyżkowym, a wrześniowy odczyt okazał się najwyższym od kwietnia. Owszem, odczyt 48 pkt wciąż sygnalizuje, że w krajowym sektorze przetwórczym dominuje pesymizm, niemniej dysproporcja między firmami meldującymi progres i pogorszenie sytuacji zmniejsza się.

Widać to w składowych indeksu PMI. Zgodnie z danymi S&P Global, we wrześniu ponownie spadła względem sierpnia liczba nowych zamówień (ogółem oraz eksportowych), a w ślad za tym bieżąca produkcja, poziom zatrudnienia, zakupy surowców oraz poziom ich zapasów. Jednocześnie skala tych spadków była najniższa od kilku miesięcy. Niektóre firmy zgłaszają wręcz odnowienie zamówień z rynków europejskich, a o powracającej presji na moce przerobowe może świadczyć wzrost liczby zaległych zamówień. – To nietypowa sytuacja, gdyż w ostatnich kwartałach firmy podtrzymywały swoją aktywność, realizując zaległe zamówienia. To drugi przypadek od maja 2022 r., kiedy zaległości zaczęły przyrastać – zauważa Jakub Olipra, ekonomista Credit Agricole Bank Polska.

Dość optymistyczne (najlepsze od pięciu miesięcy) są też prognozy polskich przetwórców na kolejnych 12 miesięcy. Jak tłumaczy S&P Global, wiązano to z ożywieniem gospodarczym, nowymi rynkami, funduszami KPO i nowymi produktami.

Różne prędkości

– Szeroki zakres wzrostu składowych indeksu PMI, które po kilkumiesięcznej przerwie zaczęły zbiegać do poziomów obserwowanych w krajach strefy euro, wskazuje naszym zdaniem na przestrzeń do poprawy koniunktury w polskim przetwórstwie w kolejnych kwartałach – komentuje Olipra. Na razie pozostaje jednak ona, generalnie rzecz ujmując, mocno przeciętna.

– W ostatnich miesiącach sektor przemysłowy zdaje się być w fazie łagodnego ożywienia, jednak wolumen produkcji wciąż jest zbliżony do tego notowanego przed trzema latami – zauważa Marcin Kujawski, ekonomista BNP Paribas Bank Polska. Jak wskazuje jednak, dostrzec można istotne różnice w sytuacji pomiędzy poszczególnymi działami przemysłu.

– Dobrze radzą sobie te branże, które korzystają na napływie funduszy unijnych i wzroście wydatków na obronność, jak np. producenci metali, pozostałego sprzętu transportowego czy wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych. Na drugim biegunie znajdują się np. wytwórcy urządzeń elektrycznych, gdzie poziom produkcji jest o około 25 proc. niższy niż w trakcie popandemicznego skoku popytu – wylicza. O słabszej koniunkturze w segmentach high-tech świadczą choćby ostatnie dane o produkcji przemysłowej. Ekonomiści PKO BP zwracali uwagę m.in. na słabsze dane o produkcji baterii do samochodów EV (oraz generalnie na spowolnienie w sektorze motoryzacyjnym) oraz komputerów i elektroniki.

Ożywienie na horyzoncie

Choć analitycy nie spodziewają się boomu w przemyśle, to oczekują, że działalność produkcyjna w kolejnych miesiącach ma się stopniowo rozkręcać – acz nadal z dysproporcjami między sektorami. – Nasz przemysł w dużej mierze produkuje też na potrzeby polskiego konsumenta. I ten silnik już działa od dłuższego czasu – zauważa Agata Filipowicz-Rybicka, główna ekonomistka Alior Banku.

Jej zdaniem, wchodzimy w dobrą fazę, jeśli chodzi o produkcję na potrzeby budownictwa. – Planujemy strategiczne projekty infrastrukturalne, a za chwilę ożywiać powinien się też sektor prywatny, zgodnie z cyklem koniunkturalnym. Wobec obniżek stóp procentowych, pojawia się wyższy popyt na materiały budowlane, budynki i na wyposażenie mieszkań – wskazuje.

Również Marcin Kujawski mówi o nadziejach dla gałęzi przemysłu produkujących na potrzeby budownictwa. – Najlepiej postrzegamy perspektywy producentów dóbr kapitałowych oraz materiałów budowlanych, którzy powinni korzystać z jednej strony ze wzmożonych wydatków z Krajowego Planu Odbudowy, z drugiej zaś z impulsu fiskalnego w Niemczech – komentuje.

Solidnego ożywienia w przemyśle nie będzie jednak bez odbudowy popytu zewnętrznego. Sygnały lepszej koniunktury zagranicznej widzi Agata Filipowicz-Rybicka, główna ekonomistka Alior Banku. – W Niemczech pojawiają się pierwsze jaskółki poprawy, np. w danych o poziomie nowych zamówień – zauważa, acz zaznacza, że sytuacja pozostaje niestabilna. – Kwestia wojen handlowych też zakończyła się lepiej niż w scenariuszach zarysowujących się na wiosnę. Wydaje się więc, że kontekst międzynarodowy nie będzie miał tak negatywnego wpływu na polską gospodarkę jak można było się obawiać – wskazuje.